Bölge Adliye Mahkemesi 2024/653 E. 2026/1818 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/653 KARAR NO : 2026/1818

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 07.02.2024 NUMARASI : 2023/179 E. - 2024/60 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 06.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 06.11.2026

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.02.2024 tarih 2023/179 E. - 2024/60 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin 06.01.2013 tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı .... Şti.’ne ait işyerinde iş kazası geçirdiğini, Aliağa 1. İş Mahkemesinin 2014/449 E. - 2022/279 K. sayılı dosyasında maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, davanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, 30.05.2022 tarihinde davacının maddi zararının 567.542,61 TL olduğundan bahisle taleple bağlı kalınarak ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 1.000,00 TL’ye hükmedildiğini, ayrıca davacı için 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini, mahkeme kararında davalı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı ..... Şti.'nin asıl işveren sıfatıyla iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminattan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, işyerinin davalı sigorta şirketi nezdinde 12.04.2012 başlangıç 12.04.2013 bitiş tarihli işveren mali mesuliyet sigortası poliçesi kapsamında sigortalandığını, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını, ödeme yapılmaması üzerine Aliağa İcra Müdürlüğünün 2022/7777 E. sayılı dosyasında genel haciz yoluyla icra takibi başlattıklarını, davalının kısmi itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı sigorta şirketinin ve sigortalısının müvekkiline karşı hükmedilen tazminatın tamamından sorumlu olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, dava dışı ..... Şti.'nin müvekkili şirket nezdinde 12.04.2012 – 12.04.2013 vadeli, İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafça icra takibinde 566.542,61 TL maddi tazminat ile 40.000,00 TL manevi tazminat ve bu iki alacak kalemi için 534.372,35 TL işlemiş faizin müvekkili sigorta şirketinden tahsili isteminde bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketince maddi tazminatın 175.528,64 TL'si ile manevi tazminatın 12.371,13 TL'si dışında kalan borç miktarına, yanı sıra miktarları belirtilen bu iki alacak kalemine 01.07.2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi dışındaki faiz miktarına ve sair ferilerine itiraz ettiklerini; davacının dayandığı kararda .... Şti.'nin asıl işveren, müteveffa ... (....) ....'ın ise alt işveren konumunda olduğunu, müvekkili şirketin davanın tarafı olmadığını, ihbar olunan konumunda olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, poliçede (bedeni zararlar bakımından) kişi başı teminat limitinin 300.000,00 TL olduğunu, poliçe ile manevi tazminat taleplerinin teminata dâhil edildiğini, poliçede bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında bırakıldığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının "asıl işveren" olması hâlinde "asıl işverenin kusuruna isabet edecek miktar" (ve teminat limiti) ile sınırlı olduğunu, davacının dava dışı (müteveffa)... ....'ın çalışanı olduğunu, dayanak dava dosyasındaki tespitlerin müvekkili sigorta şirketi bakımından bağlayıcı olmadığını, davacının çalışanı olduğu ....ın bir asıl/alt işverenlik sözleşmesi ile ve "alt işveren" olarak faaliyet gösterip göstermediğinin araştırılması gerektiğini, teminat dışında kalan hususların irdelenmesi gerektiğini, taraf olmadıkları dava kapsamında tespit olunan sürekli iş göremezlik derecesini ve maddi zararı kabul etmediklerini, müvekki şirketin temerrüde düşürülmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, TTK'nun 1482. madde hükmü uyarınca, sigortacıya yöneltilecek tazminat istemlerinin 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, olay tarihi 06/01/2013 tarihinden icra takip tarihi 19/10/2022 tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin sona ermediği, daha uzun süreye tabi ceza zamanaşımı süresinin takip tarihi itibariyle sona ermediği, davalının zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı; davacı tarafından dava dışı ..... Şti.,.... Şti., ..... Şti. ve müteveffa .... (...) Terekesi hakkında Aliağa 1. İş mahkemesinin 2019/449 E. sayılı dosyasında açılan davada yapılan yargılama sonucunda davalı.... Şti ve .... Şti yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı .... Şti. ve davalı müteveffa .... (....) terekesi yönünden davanın kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davasının kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı..... Şti. ve davalı müteveffa .. (...) terekesinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, mahkemece esas alınan kusur raporuna göre davalı alt işveren....'ın %60, davalı asıl işveren .... Şti.'nin %30, davacı işçinin %3, dava dışı vinç operatörü ....'un %7 oranında kusurlu olduğu; aktüerya bilirkişi raporuna göre davacının maddi zararının 567.542,61 TL olduğu; davacı vekilince bedel artırımı yoluna gidilmediği, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu, davacının söz konusu dosyada ihbar olunan sıfatı olarak yer alan iş bu dosya davalısı ve dava dışı .... Şti.'nin sigortacısı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının kısmi itirazı üzerine icra takibinin itiraz edilen kısım bakımından durdurulmasına karar verildiği, her ne kadar savcılık dosyasında ve iş mahkemesinde yapılan yargılama esnasında meydana gelen iş kazası ile ilgili olarak tarafların kusur oranları belirlenmiş ise de, işbu dosya davalısı anılan dosyalarda taraf olmadığından, söz konusu raporlarda tespit edilen kusur oranlarının hukuki olarak davalı yönünden bağlayıcı olmadığı, mahkemece alınan kusur raporu ile iş mahkemesinde alınan rapor arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı; Aliağa 1. İş Mahkemesinin 2019/449 E. 2022/279 K. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda, davacının kalıcı ve geçici maluliyetine ilişkin tazminat tutarının (kusur oranları ve SGK ödemesinin mahsubundan sonra) 567.542,61 TL olarak hesaplandığı, eldeki dosyada davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusur oranının %30 olarak tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin dava dışı .... Şti.'nin 12.04.2012–12.04.2013 vadeli İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortacısı komununda olduğu, iş yerinde meydana gelebilecek iş kazalarından dolayı dava dışı şirketin ödemek zorunda kalacağı zararları 300.000,00 TL limit ile sınırlı olmak ve belirli koşulların meydana gelmesi halinde karşılamakla yükümlü olduğu, meydana gelen iş kazası sonucunda ortaya çıkan zararın poliçe kapsamında olduğu; nitekim davalı sigorta şirketinin bu olguyu kabul ederek icra dosyasına kısmi ödemede (kusur oranına göre sorumlu olduğunu düşündüğü miktarı) bulunduğu, kusurun ancak müşterek ve müteselsil sorumlular arasındaki ilişkide dikkate alınacak bir husus olduğu, davalı sigorta şirketinin zarar alacaklısına karşı sigortalısının ödemekle yükümlü olduğu tutar kadar ancak sigorta limiti ile sınırlı olarak borçtan sorumlu olduğu, kusur oranından fazlasını ifa etmek zorunda kalan sigorta şirketinin TBK'nun 62. maddesi kapsamında diğer sorumlulardan rücu hakkı bulunduğu, davacının davalı sigorta şirketinden 300.000,00 TL asıl alacak ve 129.526,03 TL işlemiş faiz talebinde bulunabileceği, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 187.899,77 TL asıl alacak ve 86.683,55 TL işlemiş faiz ödemeleri mahsup edildiğinde davalı sigorta şirketi tarafından yapılan itirazın bakiye poliçe limiti dikkate alınarak 112.100,23 TL asıl alacak, 42.842,48 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden yerinde olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının Aliağa İcra Müdürlüğünün 2022/7777 E. sayılı dosyasına itirazının 112.100,23 TL asıl alacak, 42.842,48 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 154.942,71 TL takip çıkış miktarı üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 187.899,77 TL asıl alacak, 86.683,55 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptali talebinin hukuki yarar şartı yokluğundan reddine, fazlaya ilişkin istemin esastan reddine, icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, davada icra takip dosyasına kaydedilen asıl alacakların davalı sigorta şirketine davanın ihbar edildiği tarihten itibaren işlemiş faizin davalı sigorta şirketinden tahsilinin istendiğini, davalı sigorta şirketinin talep olunan 175.528,64 TL maddi ve 12.371,13 TL manevi tazminat asıl alacağı ile fer'ileri dışında kalan kısmına itiraz ettiğini, itiraz edilmeyen asıl alacak ve fer'ilerinin dosyaya yatırıldığını, ilk derece mahkemesince davanın asıl alacak ve icra inkar tazminatı yönünden kısmen reddine karar vermesinin hatalı olduğunu, alacak likit olmakla kabul edilen kısım üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin icra dosyasına sunmuş olduğu itirazda sigortalısının bilirkişi raporundaki kusuru üzerinden hesaplama yaparak belirlemiş olduğu alacağa 01.07.2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle kısmi ödemede bulunduğunu, oysa davalı sigorta şirketine dava dışı işverence daha önce bildirilmiş olup mahkeme sürecinde davanın ihbar edildiğini, buna rağmen davalı sigorta şirketinin faiz başlangıcına itirazda bulunduğunu, asıl alacak yönünden sayın mahkemece davalı sigorta şirketini davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına rağmen davalı sigorta şirketinin kazaya sebebiyet verenler arasındaki kusuru dikkate alarak hesaplamada bulunduğunu, alacağın da likit olduğunu, davalı sigorta aleyhe icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini poliçede kaza başına teminat limitinin 600.000,00 TL olduğunu, kazada tek kişi yaralandığından davalı sigorta şirketinin kaza başı teminat limiti dahilinde sorumlu olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili, davacının taleplerinin muğlak olduğunu, Aliağa 1. İş Mahkemesinin 2014/449 Esas, 2022/279 Karar sayılı dosyasında..... Şti.'nin asıl işveren, müteveffa İlyas Bıdık'ın ise alt işveren konumunda olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin bu davanın tarafı olmadığını, ihbar olunan konumunda olduğunu, poliçede (bedeni zararlar bakımından) kişi başı teminat limitinin 300.000,00 TL olduğunu, poliçe ile manevi tazminat taleplerinin teminata dâhil edildiğini, bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının "asıl işveren" olması hâlinde "asıl işverenin kusuruna isabet edecek miktar" ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, her ne kadar 02.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda, yalnızca müteveffa .... ve davacı işçinin beyanlarına atıfta bulunulmuş ise de müteveffa....'ın çalışanı olduğu tartışmasız olan davacının, müvekkili şirket sigortalısı.... Şti.'nin asıl işverenliğinde çalıştığının kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince itirazlarının değerlendirilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve bir anlığına müvekkil şirket sigortalısı ile dava dışı işveren (müteveffa).... arasında asıl/alt işverenlik ilişkisi olduğu kanısına varılsa dahi, müvekkili şirket sigortalısının kusur oranının tartışmaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin tarafı olmadığı Aliağa 1. İş Mahkemesinin 2014/449 Esas sayılı dosyası kapsamındaki tespitlerin müvekkili şirket bakımından bağlayıcı olmadığının ilk derece mahkemesince isabetli olarak tespit edildiğini, ancak alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ilk derece mahkemesinin hangi kusur oranını, ne şekilde hükmüne dayanak ettiği hususunun belirsiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin dahi davacıya karşı müteselsil sorumlu olduğuna dair kanaatinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince teminat dışında kalan hususların ayrıca irdelenip araştırılmadığını, iş kazasının poliçede yazılı faaliyet konusu ile iştigal edilirken ve poliçede yazılı riziko adresinde gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarının araştırılması gerektiğini, davacının malûliyetine ilişkin iş mahkemesi dosyasındaki değerlendirmeler ile davacının maddi zararına ilişkin sair hesaplama ve değerlendirmelerin müvekkili şirket bakımından bağlayıcı olmadığını, davacının davaya konu iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezliğe maruz kalıp kalmadığı hususunun, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu ile Adli Tıp Kurumu 2. Adli Tıp Üst Kurulundan rapor alınarak tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin takip öncesinde davacı tarafından temerrüde düşürülmediğini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekirken aksi şekilde hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, davacının geçirdiği iş kazası nedeniyle uğradığı zararın işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava ve olay tarihinde yürürlükte olan Türk Borçlar Kanununun 61 ve 62. maddelerinde düzenlenen müteselsil sorumluluk esaslarına göre; birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, Türk Borçlar Kanunu'nun 162 ve 163. maddelerine göre, borcun tamamından sorumludur. Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği zarar gören zararın tamamını isterse sorumluların tamamından, isterse bir kısmından isteyebilir. Davacı açıkça davalıların kusur oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre, müteselsil sorumluluğu bulunan davalıların zararın tamamından sorumlu tutulması gerekir. (Yargıtay 4. HD 22.06.2023 tarihli 2023/2782 E. 2023/8400 K. Sayılı ilamı) Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, ilk derece mahkemesince esas alınan kusur oranları ile iş mahkemesi dosyasında hükme esas alınan rapordaki tespitin uyumlu olmasına, davalı sigorta şirketinin icra dosyasına kendi sigortalısının kusur oranının üzerindeki miktara itiraz etmiş bulunmasına, ancak az yukarıda açıklandığı üzere davacının açıkça davalı sigorta şirketinin, sigortalısının kusur oranında sorumlu tutulmasını istememiş olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamıştır. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 10.584,13 TL'den peşin alınan 2.646,04 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.938,09 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle tarafların yaptıkları giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 06.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.