Bölge Adliye Mahkemesi 2025/87 E. 2026/498 K.

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/87-2026/498 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.4,6) DOSYA NO : 2025/87 Esas KARAR NO : 2026/498

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 17/09/2024 NUMARASI : 2023/163 Esas-2024/559 Karar

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 12/05/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 09/06/2026

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; Davalılar ile 22.03.2018 tarihli, 02-2018-03 nolu ve 27.03.2018 tarihli, 02-2018-02 sözleşme nolu davalıların oluşturduğu “... ... Ortak Girişimi” Etlik Şehir Hastanesi Alt Taşeronluk işlerinde davalılarca hukuka ve iyiniyet kurallarına aykırı bir şekilde nakde çevrilen, nakde çevrilme tarihinde 962.381,36 TL Teminat Mektuplardan 2 tanesinin USD tutarlı olmasından dolayı dava tarihi (06.03.2023) itibariyle döviz kur farklarından dolayı 1.677.233,- TL olan davalılar tarafından tek taraflı yapılan tasfiye hakedişleri sonucunda kesintiler yapıldıktan sonra Teminat Mektuplarının nakit karşılıkları sonrası arta kalan o günkü rakamla 190.381,36 TL dava tarihi itibariyle Güncel Rakamla 905.558,36 TL çıkan farkın tüm ihtar ve taleplerine karşın ödenmediğini, Sözleşmenin ...-... Ortak Girişimince Tek Taraflı Feshi nedeni ile davacı ...'a ait tüm malzeme, alet ve edevatların tüm taleplere, ihtarlara rağmen davalılarca şantiyede alıkonması, şantiyeden çıkarılmasına müsaade edilmemesi sonucu faturası davacı ...-... İnşaat'a kesilmiş, irsaliyesi Etlik Hastane Şantiyesine yapılmış olan tüm malzemelerin sağlam ve kullanılabilir şekilde iade edilmesi, edilemeyecekse güncel değeri üzerinden bedelinin defaten ödenmesi yolunda davalılara ilk önce Ankara 2. Noterliğinin 13.10.2021 tarihli ve 20222 yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, davalıların bu ihtarnameye cevap dahi vermediğini, sonrasında da Ankara 26. noterliğinden 07.12.2022 tarihinde 16336 y. sıra numarasına kayden keşide olunan ihtarnameye rağmen, alacaklarının ödenmediğini, şantiyede kalan ekipman, alet ve teçhizatlar iade edilmediği gibi aksine, davalı tarafça Ankara 54. Noterliğinden gönderilen 04.01.2023 tarih ve 335 y. No.lu cevabi ihtarname ile müvekkilinin hak ve alacaklarının inkar edildiğini, müvekkili ...-... İnşaat ile davalılar ...-... Ortak Girişimi arasında yapılan sözleşme gereği işin devamı sırasında davalılara verilen ve nakde çevrilen teminat mektuplarının 10.05.2018 tarihli ... 21107M2895 Nolu: 6.926- USD (USD : 5,153), 10.05.2018 tarihli ... 21107M2886 Nolu : 551.020-TL, 10.05.2018 tarihli ... 2110T7M2896 Nolu: 50.231-TL, 10.05.2018 tarihli ... 21107M2887 Nolu :63.093- USD (USD : 5,153) müvekkilinin haksız yere nakde çevrilen teminat mektup bedelleri daha fazla olmakla beraber, davalı tarafça birtakım haksız ve yersiz iddia ve savunmalarla taraflar arasındaki sözleşmede davacı müvekkiline isabet eden yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, bu nedenle herhangi bir hak ve alacağının söz konusu olmadığının ileri sürüldüğünü, varsa alacaklarının dava tarihindeki kesin miktarının ancak taraflar arasındaki ticari defter, kayıt, irsaliye-fatura... vb. kayıtların incelenmesi ve bu yolda yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda anlaşılacağından, şimdilik işbu belirsiz alacak davası açılmak zorunda kalındığını, dava öncesinde arabulucuya başvurulduğunu, ancak taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, fazlasını talep dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik, 70.000,00-TL'nin 20.12.2022 tarihinden itibaren ticari alacaklar için öngörülen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin de avukatlık ücreti ile birlikte aynı şekilde müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada yargılama sırasında verilen 10.06.2024 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile, müvekkilinin dava konusu alacak kalemleri kapsamında 44.171,38 TL hak ediş alacağı, 250.000,00 TL şantiyeye getirilen ve kurulan iskele bedeli ile 269.058,00 TL mekanik tesisat malzeme tutarı olmak üzere toplam 563.229,38 TL'nin temerrüdün oluştuğu tarih olan 20.12.2022 tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı taraftan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekilleri; İşbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken böyle bir davanın açılmasının HMK'nun 107. Maddesine aykırı bulunduğunu, böyle bir durumda belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise; sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiğini ve davacının teminat mektuplarının nakde çevrilerek borçlarına mahsup edildiğini, müvekkili şirketin ortağı bulunduğu ... ... Ortak Girişimi'nin yapım işlerini üstlendiği ... adresinde bulunan Ankara Etlik Entegre Sağlık Kampüsü Projesi kapsamında davacı ile 22.03.2018 tarihli ve 02-2018.03 numaralı '... Otel Alçıpan Bölme Duvar Ve Asma Tavan İşlerine Ait Taşeron Sözleşmesi' ve 27.03.2018 tarih 02-2018.02 numaralı 'Rehabilitasyon Hastanesi Alçıpan Bölme Duvar Ve Asma Tavan İşlerine Ait Taşeron Sözleşmesi" akdedildiğini, işin devamı sırasında davacının üstlendiği işi yerine getirmekte yetersiz kaldığını ve iş programının gerisinde kaldığının anlaşılması üzerine gerek yapılan şantiye toplantıları gerekse davacıya gönderilen 03.08.2018 tarih ETL/CM/PET cba/4112/18 out sayılı ve 24.09.2018 tarih ETL/CM/PET 0ho/4340/18 out sayılı yazılar ile Ankara 54. Noterliğinin 25.05.2018 tarih ve 20185 yevmiye no'lu ve Ankara 54. Noterliğinin 03.09.2018 tarih ve 34686 yevmiye no'lu ihtarnameleriyle ihtar edildiği, akabinde davacının anılan ihlalleri gidermemesi nedeniyle sözleşmelerin Ortak Girişim tarafından haklı nedenle feshedilerek Eylül 2019 döneminde iki ayrı fesih hak edişinin hazırlandığını, hak edişlerde davacının Ortak Girişime karşı borçlu çıktığını, bu durumun kendisi tarafından da kabul edilerek imza altına alınmış olduğunu, bununla beraber davacının işçilik alacaklarını ve SGK primlerini ödemediğinin tespit edildiğini, Ortak Girişimin İş ve SGK mevzuatı gereğince ödenmeyen prim borçları ve işçilik alacakları karşısında asıl işveren sıfatı ile sorumluluğunun söz konusu olduğunu, kaldı ki işçiler tarafından açılan alacak davalarında da Ortak Girişimin asıl işveren sıfatıyla davacı ile müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu yönünde kararlar verildiğini, davacı nam ve hesabına Ortak Girişim tarafından yapılan bu ödemelerin davacının cari hesabına borç olarak kaydedildiğini, mahkeme kararına konu işçilik alacaklarına ilişkin ödemelerin davacıya ait teminat mektuplarının paraya çevrilerek karşılanmak zorunda kalındığını, ayrıca müvekkili şirket ile Ortak Girişimin diğer ortağına karşı davalı sıfatıyla ikame edilmiş olan Ankara 56. İş Mahkemesi'nin 2021/1033 Esas sayılı dava dosyasının halen derdest olduğunu, bu dosyadan kaynaklı Ortak Girişimin maddi riskinin devam ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının bakiye alacağı varsa dahi Ortak Girişimin bu riske karşılık teminat olarak tutma hakkının saklı olduğunu, Ortak Girişimin davacı adına yaptığı bu ödemeleri alacaklarından ve teminatlarından mahsup etme hak ve yetki bulunduğunu, bu hususların sözleşmelerde de düzenlenmiş olduğunu, yüklenicinin ekipman, alet ve diğer teçhizatlara el koyma hakkı olduğunun aşikar olduğunu, izah edilen bu sebeplerle bu konudaki alacak taleplerinin de haksız olduğunu savunarak, öncelikle haksız, yasa ve usule aykırı belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davanın öncelikle hukuki yarar yokluğundan, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde ise esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; davacı ile davalı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim arasında 22.03.2018 tarihli “... Otel Alçıpan Bölme Duvar ve Asma Tavan İşlerine Ait Taşeron Sözleşmesi” ile 27.03.2018 tarihli “Rehabilitasyon Hastanesi Alçıpan Bölme Duvar ve Asma Tavan İşlerine Ait Alt Taşeron Sözleşmesi” imzalandığı, ancak söz konusu sözleşmelerin davalı Ortak Girişim tarafından 02.10.2019 tarihli ihtarnamelerle feshedilmiş olduğu, davacı tarafça sözleşme gereği işin devamı sırasında davalılara verilen 4 adet teminat mektubunun davalılar tarafından nakde çevrilmiş olması nedeniyle fesihten sonra yapılan hak edişlerde gösterilen ve nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinden düşülen kesintilerden sonra kalan bedelin davalılardan tahsili ile davacıya ait olup davalılarca şantiye alanında alıkonulan, şantiyeden çıkarılmasına izin verilmeyen iskele takımları ile vesair ekipmanların aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde ise güncel değeri üzerinden hesaplanacak bedelinin tahsilinin istendiği, taraflara ait defter kayıtlarının incelenmesi sonucu 2021 yılı sonunda 167.247,29-TL, 2022 sonunda 64.506,27 TL, 2023 sonu itibari ile ise 44.171,38 TL davacı alacağının bulunduğunun tespit edildiği, şantiye girişinde 24 saat güvenlik elemanı ve kameralar olduğu, dolayısıyla hiç kimsenin ve hiçbir malzemenin kontrolden geçmeden şantiyeye giriş-çıkış yapmasının mümkün olmadığının belirlenmiş olması nedeniyle de 3000 metrekare iskele ile mekanik tesisat malzemelerinin davacı yana teslim edildiğine dair davacı yanın iddialarını çürütecek şekilde dosyaya bir görüntü veya teslim belgesinin sunulmamış olduğu, ayrıca davalı tarafça sözleşmeyi gerekçe göstererek zaten bu malzemelere el koyma hakkının olduğunu belirtilmesiyle, zımnen malzemeleri teslim etmediğinin kabulü gerektiği, bu durumda söz konusu malzemelerin davacı yana teslim edilmemiş olduğu, dava tarihi itibariyle kullanılmış 3000 metrekare iskele bedelinin yaklaşık 250.000,00 TL, mekanik tesisat malzemelerinin tutarının ise 269.058,00 TL olabileceğinin bilirkişilerce hesaplandığı, İş Mahkemesindeki dava nedeniyle davalıların teminatların tümünü tutma hakkının sözleşme ile davalılara verildiği, davacı tarafından sözleşme konusu işin yer teslim tarihinden fesih tarihine kadar belli bir seviyede yapıldığı, sunulan belgelerden iş yapımı sırasında iskele kurulduğunun anlaşıldığı, bu durumda şantiye sahasına (davalılar kendilerince verildiğini de iddia ve beyan etmediklerinden) davacının iskele ve ekipmanlarını getirdiği sonucuna varılmakla, buna göre davacının sözleşmeler uyarınca yaptığı iş karşılığı 44.171,38 TL bakiye hak ediş alacağı ile davacıya ait olup yapılan iş sırasında kullanılan ve davacıya iadesi yapılmayan 250.000,00 TL tutarında iskele bedeli ve 269.058,00 TL mekanik tesisat malzeme tutarı olmak üzere toplam 563.229,38 TL alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının anılan kalemlere ilişkin olarak belirlenen toplam 563.229,38 TL alacağının 44.171,38 TL'lik hak ediş alacağı kısmının bilirkişilerce 2023 yılı sonu itibariyle belirlenmiş olması nedeniyle, bu alacak kalemi yönünden davacının faiz isteyebileceği tarihin ıslah tarihi olan 10.06.2024 tarihi olabileceği, kalan kısım olan iskele bedeli ile mekanik tesisat malzeme tutarları toplamı olan 519.058,00 TL'lik kısmının ise iskele ile mekanik tesisat malzeme değerlerinin dava tarihi itibariyle belirlenmiş olması nedeniyle, bunlara ilişkin alacaklar için de dava tarihi olan 06.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının talep ettiği alacak tutarlarına 20.12.2022 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin feri nitelikteki istemin, davacının alacak kalemlerinin yukarıda belirtilen hesaplama tarihleri ve esasları göz önüne alındığında açıklanan nedenlerle yerinde görülmemesi nedeniyle reddine; açıklanan sebeplere ve varılan hukuki sonuca uygun olarak davacının davasının, ıslah dilekçesinde talep edilen miktarlar üzerinden kabulüne karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalılar vekilleri benzer nitelikteki istinaf başvuru dilekçelerinde özetle; karar dayanağı bilirkişi raporunun objektif olmadığını, mahkeme kararının eksik ve hatalı inceleme sonunda verildiğini, davacıya sözleşmeye aykırı davranışlarının defalarca ihtar edildiğini, davacı ihlalleri gidermediğinden sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini, davacının ortak girişime borcu olduğunun tespit edildiğini, itirazlarının raporda karşılanmadığını, bilirkişinin hukuki değerlendirme yaptığını, süresinde bildirilmeyen, sunulmayan ve bize tebliğ edilmeyen e-posta kayıtlarının delil olarak hükme esas alınamayacağını, 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1- Islah yoluyla dahi dava dilekçesindeki talebe yeni bir talep eklenemez ve yanılgıya dayalı olmadan taraf çoğaltılamaz (Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesi, 2016/503 , 2018/4673 Karar). Bu durumun Dairemizce re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Somut olayda dava dilekçesinde hakediş alacağına ilişkin bir talep olmamasına rağmen bilirkişi raporunda yapılan hesap sonrası kısmi ıslah dilekçesi ile bu talebin eklenmesi ve mahkemece talebin kabulüne karar verilmesi; yine dava dilekçesinde yer alan hangi talep için hangi miktarda talepte bulunulduğu açıklattırılmadan sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. 2- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2021/423 Esas, 2021/1860 Karar). Somut olayda davacı tarafından inşaat sahasında kaldığı ve teslim alınmadığı iddia edilen malzemeler yönünden herhangi bir delil tespiti bulunmaması, fesih dönemine ilişkin bu konuda karşılıklı yazışma bulunmaması ve davacı tarafından bu malzemelerin alınmasına engel olunduğuna dair somut bir iddianın bulunmamasına göre hatalı şekilde ispat yükünün davalılar üzerinde olduğu değerlendirilerek sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. 3- O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dilekçesinde yer alan teminat mektubu ile şantiyede kaldığı belirtilen malzemelerine ilişkin talepler yönünden toplam 70.000,00 TL talebin hangi miktarda hangi talep için olduğu konusunda davacı tarafa HMK'nın 31. Maddesi kapsamında açıklama yapmak üzere süre verilmesi, açıklama yapılmaması halinde eşit kabul edilmesi; varsa eksik peşin harcın tamamlattırılması, usulüne uygun olarak dava açılmayan talepler yönünden talebin reddine karar verilmesi, davacının şantiyede kaldığını iddia ettiği malzemeler yönünden ispat kurallarına göre değerlendirme yapılması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4.,6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 17/09/2024 tarih ve 2023/163 Esas-2024/559 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4.,6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine, 5-Davalılarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12/05/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ✍e-imzalıdır

Üye ✍e-imzalıdır

Üye ✍e-imzalıdır

Katip ✍e-imzalıdır