Bölge Adliye Mahkemesi 2025/3168 E. 2026/1491 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2025/3168

KARAR NO : 2026/1491

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 17/07/2025

NUMARASI : 2023/301 E - 2025/565 K

ASIL DAVADA

DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTANBUL 12. ATM ESAS NO: 2023/320 ESAS KARAR NO: 2023/399 SAYILI DOSYASI:

DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTANBUL 12. ATM ESAS NO: 2024/233 ESAS KARAR NO: 2024/288 SAYILI DOSYASI:

DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTANBUL 12. ATM ESAS NO: 2024/234 ESAS KARAR NO: 2024/289 SAYILI DOSYASI:

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

KARAR TARİHİ: 18/05/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVADA:

Davacılar vekili dava dilekçesinde davalı ... A Ş. tarafından müvekkilinin kaçak elektrik kullandığı iddiasıyla tutanak düzenlendiğini ve bu tutanak gereğince 12.12.2022 tarihli, 113.636.088,71TL tutarlı ve 12.12.2022 tarihli ve 110.479.791,04 TL tutarlı toplam 224.115.879,80 TL tutarında kaçak ve eksik tüketim bedeli tahakkuk olunduğunu, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, davalı tarafça yapılan işlemin haksız ve dayanaksız , fatura tutarlarının fahiş olduğunu,söz konusu faturaların ödenmemesi halinde elektriğin kesileceği belirtildiğinden söz konusu iki adet faturanın 16 taksit ile ödenmesi konusunda 23.12.2022 tarihli protokol yapıldığını, müvekkili ... ... tarafından bu protokol gereğince 22.12.2022 tanzim ve 23.12.2022 vade tarihli ve toplam 274.543.442,65 TL tutarında teminat bonosu imzalanarak davalıya teslim edildiğini, bu bono- ların teminat olarak verildiğinin davalı tarafça da mahkeme içi ikrarla kabul edildiğini, söz konusu bonolar elektriğin kesileceği tehditi ve baskısı altında, müzayaka altında verildiğinden ve aşını yarar- lanma nedeniyle bu bonoların geçersiz olduğunu,

Davalı tarafından 12.12.2022 tarihli, 113.636.088,71 TL tutarlı ve 12.12.2022 tarihli ve 110.479.791,04 TL tutarlı faturalara dayalı olarak İstanbul 23.icra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilinin itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla,

Müvekkili tarafından imzalanan 23.12.2022 tarihli protokol ve 22.12.2022 tanzim ve 23.12.2022 tanzim tarihli 274.543.442,65- TL tutarlı bononun iptalini,

Müvekkillerinin İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ve davalı beyanına göre tahsilde tekerrür olmamak üzere aynı borç iddiasına dayalı olarak söz konusu bonoya istinaden başlatılan İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti ile söz konusu takiplerin iptaline,

Telafisi imkansız zararlara uğramamızın önüne geçilebilmesi için takibin teminatsız olarak durdurulmasını, yargılama sonuna kadar elektrik kesilmesi işleminin tedbiren burdurulmasını, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacılardan ... A. Ş. adına "Osmangazi Mah. ... Cad. No: ...Esenyurt İstanbul" adresinde elektrik enerjisi aboneliği bulunduğunu, davalı şirkete ait adreste yer alan 3562424000 numaralı tüketim noktasında müvekkili şirketin kaçak elektrik kontrol ekiplerince 12.12.2022 tarihinde yapılan ve görüntülü olarak da kayda alınan kontrolde, "sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek sayacın eksik ölçüm yapılmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi kullanıldığını; yani borçlu şirketin elektrik faturası öde- memek/ azaltmak için profesyonel şekilde sayaca ve ekipmanlarına fiziki müdahalede bulunduğu tespit edildiği, tutulan tutanak dosyada mübrez olup borçlu tarafın akım trafolarından gelen kabloyu deldiği ve bu suretle kumanda panosu vasıtasıyla akım değerlerinin sayaca eksik gönderilmesini sağladığı"nın tespit edildiğini, bu tespite istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesinin 1/c bendi uyarınca, ... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini,

Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, kaçak elektrik kullanımı durumunda yapılacak kaçak tahakkukunun nasıl hesaplanacağını, akabinde düzenlenecek faturaların da nasıl kesileceğini kesin sınırlarla belirlendiğini, borçlu adına tutulan kaçak elektrik tutanağına bağlı olarak yapılan tahakkuk hesabı neticesinde, 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli iki adet kaçak elektrik tüketim faturası tanzim edildiğini, 12.12.2022 tarihli faturalara ait kaçak tahakkuku 74 gün x 14040 kw x 0,6 x 24h = 14.961.024 kwh hesabıyla yapıldığını, mevzuat gereği düzenlenmek zorunda olan kaçak ek tahakkuku ise 291 gün x 14040 kw x 0,6 x 24h = 58.833.216

(endeks düşümü) 1383,223 - 659,18) X 27600 = 19983587 KWH 58833216 - 19983587 = 38.849.629 KWH hesabıyla yapıl- dığını,

Neticede 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 12.12.2022 tarihli 110.479.791,04 TL bedelli iki adet fatura tanzim edildiğini,

Söz konusu faturaların son ödeme tarihlerinde ödenmemesi üzerine, İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıl- dığını, borçlu tarafın haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu,

EPDK'nın 03.03.2023 tarih ve E-44831307-110.03.01-645144 sayılı yazısı üzerine, önceki tahakkukta eksik hesaplanan tutarlar için de (iş bu davanın konusu olmayan)16.03.2023 tarihinde düzenlenen 30.432.456,80 TL ve 44.806.321,87 TL bedelli iki adet faturanın da son ödeme tarihinde ödenmemesi üzerine İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla İlamsız icra takibi başlatıldığını,

Dava konusu senetlerin teminat senedi değil, ifa uğruna verilmiş senetler olduğunu, aşırı yararlanma ,tehdit vs iddiaların gerçeği yansıtmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

BİRLEŞEN 2023/320 ESAS SAYILI DOSYADA :

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkilinin kaçak elektrik kullandığı iddiası ile tutanak düzenlendiğini ve bu tutanak gereğince 16.03.2023 tarihli ... nolu 30.432.456,98 TL bedelli ve ... nolu 44.806.321,87 TL bedelli faturaların tahakkuk olunduğunu, müvekkillerinin kaçak elektrik kullanmadığını, davalı tarafça yapılan işlemlerin haksız ve dayanaksız, faturalamanın fahiş miktarda olduğunu, söz konusu faturalar nedeniyle müvekkilleri hakkında İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya üzerinden takip başlatıldığını beyanla, müvekkilinin söz konusu faturalara istinaden başlatılan İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, dava konusu faturalar nedeniyle elektrik kesintisi yapılmasının tedbiren durdurulmasını istemiştir.

BİRLEŞEN 2024/233 ESAS SAYILI DOSYADA:

Davacı vekili dava dilekçesinde: davalılardan ... A.Ş. adına "Osmangazi Mah. ... Cad. No: ...Esenyurt İstanbul" adresinde elektrik enerjisi aboneliği bulun- duğunu, bahsedilen şirketin faaliyet adresinde, müvekkili şirket tarafından 12.12.2022 tarihinde yapı- lan ve görüntülü olarak da kaydedilen kontrolde, sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek sayacın eksik ölçüm yapılmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi kullanıldığının tespit edildiğini, yapılan tespite istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. Madde- sinin 1/c bendi uyarınca, ... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, bu tutanak gereğince tahakkuk olunan 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli faturaların zamanında ödenmemesi üzerine de davalılar hakkında İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı ... ...'in haksız fiilden dolayı şirketler birlikte müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu,

(Müvekkili şirketin ilk hesaplamasının eksik olduğu EPDK'nın 03.03.2023 tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile anlaşılmış olmakla müvekkil şirket tarafından 12.12.2022 tarihli faturalara ek olarak, kurum görüşü gereği işbu davanın konusunu oluşturmayan 16.03.2023 tanzim tarihli faturaların düzenlendiğini, bu faturalar için de İstanbul 24.İcra Müdürlü- ğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ayrı bir icra takibi başlatıldığını,)

Borçlular tarafından, 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli faturalar ile ilgili olarak daha önce İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit talepli dava açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu beyanla ,

Öncelikle eldeki davanın İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini,

Davalıların İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerin- den takibine girişilen borca ilişkin itirazlarının iptali ile takibin davamına,

Davalıların alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN 2024/234 ESAS SAYILI DOSYASINDA:

Davacı vekili dava dilekçesinde :

Müvekkili ... tarafından davalı şirketin kaçak elektrik kullanımına ilişkin olarak ilk aşamada ... seri no.lu kaçak tespit tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa istinaden 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli iki adet fatura düzenlendiğini, söz konusu faturalara ilişkin olarak borçlular hakkında İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu, borçluların bu faturalar hakkında İstanbul 12. ATM'nin 2022/301 E. Sayılı dosyası üzerinden menfi tespit talebinde bulunduğnu (davanın derdest olduğunu) müvekkili ... tarafından davacıların İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali için 2024/233 E. Sayılı davanın açıldığını, söz konusu dosyanın bağlantılı olduğu 2022/301 E. sayılı dava ile birleştirildiğini, Bundan ayrı olarak davalı tarafın, 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli faturalar ile ilgili olarak 28.02.2023 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na başvuruda bulunduğunu EPDK'nın 03.03.2023 tarih ve... sayılı görüşünde özetle, kaçak tüketim tahakkuk hesaplamasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. ve 45. maddeleri kapsamında yapılması gerektiğinin belirtildiğini,

Bu görüş doğrultusunda ,tahakkuk işlemine esas oluşturan yerinde tespit edilen kurulu gücün 17.800 kVA üzerinden düzeltildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. maddesinin 2-b bendi, “Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır.” hükmüne amir olup müvekkil şirket tarafından yapılan 12.12.2022 tarihli önceki tahakkuk hesaplamasında, tespit edilen kurulu gücün değil, sistemde kayıtlı bağlantı gücünün ve 0,6 kullanım faktörünün esas alınması nedeniyle eksik tahakkuk hesabı yapıldığının anlaşıldığını, buna göre yeniden hesaplama yapılarak, 74 gün x 17.800 kw x 0,6 x 24h = 18.967.680 kwh hesabı yapılarak 12.12.2022 tarihli fatura hesabı olan 74 gün x 14.040 kw x 0,6 x 24h = 14.961.024 kwh'den mahsup edilerek 4.006.656 kwh fark kwh değeri bulunduğunu ,neticesinde 16.03.2023 tarihli 30.432.456.80 TL bedelli kaçak tüketim faturası düzenlendiğini, Yine EPDK'nun görüş yazısı doğrultusunda 291 gün x 17.800 kw x 0,6 x 24h = 74.589.120 kwh , (endeks düşümü) 1383,223 - 659,18) x 27.600 = 19.983.587 kwh, 74.589.120 - 19.983.587 = 54.605.533 kwh hesaplamasıyla 12.12.2022 tarihli fatura hesabı olan 38.849.629 KWH mahsup edilmiş ve 54.605.533 - 38.849.629 = 15.755.904 KWH tahakkuku bulunarak 44.806.321.87 TL tutarlı 16.03.2023 tarihli kaçak ek tüketim faturası düzenlendiğiini, Müvekkil şirketin ilk hesaplamasının eksik olduğu hususu EPDK'nın 03.03.2023 tarih ve .... sayılı cevabi yazısı ile anlaşılmış olmakla müvekkili tarafından 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL faturalara ek olarak 16.03.2023 tanzim tarihli 30.432.456,80 TL bedelli kaçak tüketim ve 44.806.321.87 TL bedelli ek tüketim faturasının tahakkuk olunduğunu, 30.432.456,80 TL ve 44.806.321.87 TL bedelli faturaların son ödeme tarihinde öden- memesi nedeniyle müvekkili tarafından davalılar aleyhine İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, Davalı borçluların 30.432.456,80 TL ve 44.806.321.87 TL bedelli faturalar ile ilgili olarak İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/320 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit talebinde bulunduğunu, 2023/320 Esas sayılı davanın aralarındaki bağlantı nedeniyle İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini beyanla,

Öncelikle eldeki davanın da , İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini,

Yargılama sonunda , davalıların İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların alacağın % 20'sinden az olma- mak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce:

1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;

Davanın kabulü ile;

a-23.12.2022 düzenleme tarihli 274.543.442,65 TL tutarlı bononun gabin nedeni ile iptaline,

b-Davacının İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine,

2-BİRLEŞEN 2024/233 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;

a-Davacı ...'ın davasının reddine,

b-Koşulları oluşmadığından davalı tarafların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,

3-BİRLEŞEN 2023/320 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;

Davanın kabulü ile;

a-Davacıların İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine,

4-BİRLEŞEN 2024/234 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;

a-Davacı ...'ın davasının reddine,

b-Koşulları oluşmadığından davalı tarafların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine " karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm ... tarafından istinaf edilmiştir.

... vekili istinaf dilekçesinde:

USULE İLİŞKİN OLARAK;

Asıl davanın kaçak elektrik kullanımı nedeniyle düzenlenen senedin iptali ile aynı sebebe dayalı icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile takiplerin iptali; birleşen davaların borçlu olmadığının tespiti ile icra takibine vaki itirazların iptali istemlerine ilişkin olduğunu,

Yerel mahkemece davacı yanın kaçak elektrik kullandığı, bilirkişi raporu ile kaçak elektrik bedelinin toplamda 12.889.930,78 TL olduğu, taraflar arasındaki protokol gereği icra takibine kadar yapılan ödeme ile borcun ödendiği, bu nedenle menfi tespit talebinin kabulünün gerektiği; asıl dosyada protokol çerçevesinde alınan bono ile davacıların borçlu olduğu bedel arasında 21 kattan fazla fark olmakla yargı kararları gereği % 25'i aşan nispetsizlik halinin varlığı nedeniyle gabinin varlığını kabul gerektiği, fabrikanın elektriğinin kesilmesi ve çalışma yapılamayıp taahhütlerin yerine getirilememesi ve iflasa sürüklenecek olunması nedeniyle zor durumun mevcut olduğu gerekçesi ile bilirkişi raporundaki görüşlere göre 274.543.442,65 TL tutarlı bononun gabin nedeniyle iptaline; menfi tespit ve takiplerin iptaline yönelik davacı yan davasının, davacı yanca sorumlu olunan bedelin icra takibinden önce ödenmiş olmasına göre kabulüne; kaçak bedellerine yönelik olarak müvekkil şirket tarafından açılan itirazın iptali davalarının kaçak bedelleri takipten önce ödenmiş olmakla reddine karar verildiğini,

Ancak kısa karar ile gerekçeli karar birbiri ile çelişik olduğundan öncelikle bu çelişkinin giderilmesinin gerektiğini,

Asıl davada davacı yanın tüm talepleri konusunda karar verilmediğini, kararın HMK 297. maddesine aykırı olduğunu, yine asıl davada harcı yatırılarak açılmış dava miktarını (müdde- abihi) aşan şekilde verilen senet iptali kararı verildiğini, Dava kaçak elektrik kullanımından kaynaklı faturalar nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup davacı yanın kaçak elektrik kullandığı belir- lenmesine rağmen (bedeli kabul anlamına gelmemek kaydı ile) davanın kısmen kabulü yerine tümden kabul hükmü verildiğini,

Bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını ve dosyadan alınan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini,

Müvekkili tarafından İstanbul Teknik Üniversitesi'nden alınan ve delil olarak dosyaya sunulan "Uzman Görüşü"nin değerlendirilmediğini,

ESASA İLİŞKİN OLARAK:

Müvekkili şirketin kaçak ve ek kaçak tüketime ilişkin tüm işlem ve tahakkuklarının mevzuata uygun olduğunu, düzenleyici ve denetleyici kurum olan EPDK'nın denetiminden geçtiğini, EPDK'nın huzurdaki davaya konu tahakkuk hakkındaki değerlendirmesinin, bilirkişiler ve Yerel Mahkemece dikkate alınmadığını,

Bilirkişilerce kaçak tespitine konu mevzuat maddesinde ve bu tespite göre yapılan hesaplamada yanılgıya düşüldüğünü, hatalı hesaplama yapıldığını, dava konusu tutanak ve faturalar “harici hat” nedeniyle değil, EPTHY'nin 42/1-c maddesinde yer alan “sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale” nedeniyle düzenlendiğini,

Mevzuat, EPDK ve Yüksek Yargı kararlarında kaçak kullanıma ilişkin ihtilafsız dönem tarifi “Kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüke- tim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.” şeklinde olup somut olayda ihtilafsız dönem olarak kabul edilebilecek bir dönem bulun- madığından, ihtilafsız dönemin var olduğu kabulü üzerinden yapılan hesaplamaya dayalı olarak verilen kararın doğru olmadığını,

Hükme dayanak alınan 07.05.2025 tarihli bilirkişi raporunda, gerçek anlamda bir güç tespiti incelemesi yapılmadığını, mevzuatta yeri olmadığı halde, kaçak tespit tutanağı sonrasındaki tüketimlerle dosya içindeki raporlardaki güç tespitleri karşılaştırılmak suretiyle sonuca varıldığını,

Davacı yanın güç hesabına esas alınacak ihtilafsız dönem bulunmadığından, güç hesa- bının kurulu güç üzerinden yapılması mevzuatın gereği olduğunu, aksi kanaate göre verilen yerel mahkeme kararının hukuka ve elektrik piyasası uygulamalarına aykırı olduğunu,

Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaçak kullanıma esas sürenin de yanlış belirlendiğini, kaçak süresinin mevzuat uyarınca sayaç mahallinde dağıtım şirketince ger- çekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süre olduğunu, Mevzuatın açık hükmüne ve EPDK'nın bu yöndeki görüşüne rağmen, kaçak kullanıma esas sürenin başlangıcı olarak OSOS (Otomatik-Uzaktan Sayaç Okuma Sistemi) ile yapılan son endeks okumasının dikkate alınmasının hatalı olduğunu,

Yerel mahkemenin hükme esas aldığı raporda ek kaçak tüketim hesabının da eksik ve hatalı yapıldığını, hesaplama yöntem ve hataları nedeniyle, birleşen davalar yönünden de hatalı kararlar verildiğini,

Belediye tüketim vergisi oranınınn da yanlış ve eksik belirlendiğini,

Bilirkişi heyetinin HMK m. 266'da düzenlenen hukuki görüş belirtme yasağına, HMK m. 267'de düzenlenen bilirkişi sayısının belirlenmesine ve HMK m. 281'de düzenlenen bilirkişi raporuna itiraz prosedürüne uyulmadığını,

Somut olayda gabin bakımından aranan şartların da mevcut olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Asıl dava menfi tespit,birleşen davalar menfi tespit ve itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından,

... çalışanları tarafından, borçlu ... AŞ'nin kullanımında olan "Osmangazi Mh. ... Cad. No: ...Esenyurt/İstanbul" adresinde 12.12.2022 tarihinde yapılan denetimler sonucu "akım trafolarından gelen kablonun arada delindiği, kumanda panosunun akım- ları sayaca eksik ilettiği, sayaca müdahale edilerek sayacın eksik tüketim kaydetmesine sebebiyet vermek suretiyle " kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesi ile ... nolu kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlendiği

Bu tutanağa istinaden borçlu şirket adına 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli iki adet fatura tahakkuk olunduğu ,

1.)Söz konusu faturaların son ödeme tarihinde ödenmemesi nedeniyle borçlu ... şirketi ve temsilcisi ... ... hakkında İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatılarak 214.115.879,75 TL asıl alacak + 178.429,90 TL işlemiş faiz + 32.117,38 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 214.326.427,03 Tl alacağın tahsilinin talep edildiği, borçluların itirazı üzerine takibin durduğu ,

2.)Bilahare ...'ın başvurusu üzerine borçlular aleyhine İstanbul 7.İcra dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişilerek , İstanbul 12. ATM'nin 2023/111 D. iş sayılı dosyası üzerinden verilen 04.04.2023 tarihli ihtiyati haciz kararı gereğince 274.543.442,00 TL bedelli 22.12.2022 tanzim/23.12.2022 vade tarihli bonoya dayanılarak ve İstanbul 23. İcra Müdürlü- ğü'nün ... E. Sayılı dosyasında talep edilen alacak ile bağlantılı olarak tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek üzere 179.535.235,59 TL asıl alacak, 1.365.161,23 TL işlemiş faizden ibaret toplam 180.900.396,82 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, takibin kesinleştiği ve haciz işlemlerine başlandığı ,

A)Bu takipler ile bonolar ile bağlantılı olarak, borçluların İstanbul 12. ATM'nin 2022/ 301 E. sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığı, söz konusu davada "aynı zamanda borcun taksitle ödenmesi hususunda protokol imzalandığı ,şirket yetkilisi tarafından bono imzalanıp teminat olarak ...'a verildiği, bonoların fahiş miktarda olduğu, müvekkilinin elektrik enerjisinin kesileceği baskısı altında olduğu, aşırı faydalanma/gabin kapsamında imzalandığı" iddiası ile söz konusu 12.12.2022 tarihli 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli iki adet faturaların, İstanbul 23. İcra Müdürlüğü' nün ... E. ve İstanbul 7.İcra dairesi'nin ... esas sayılı dosyaları üzerinden yürü- tülen takiplerin, 23.12.2022 tarihli protokolün ve 22.12.2022 tanzim ve 23.12.2022 tanzim tarihli 274.543.442,65- TL tutarlı bononun iptalinin istendiği

B.) Takip alacaklısı ... tarafından borçluların İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibine girişilen borca vaki itirazın iptali talebi ile İstanbul 12. ATM'nin 2024/233 E. Sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı ve bu dosyanın aynı mahkemede daha önce açılan 20221/301 E. Sayılı dosya ile birleştirildiği tespit edilmiştir.

2.) Bu süreçten bağımsız olarak borçluların 113.636.088,71 TL ve 110.479.791,04 TL bedelli faturalar ile ilgili olarak itiraz ve başvurusu üzerine EPDK tarafından yapılan inceleme sonucu 03.03.2023 tarih ve E-44831307-110.03.01-645144 sayılı görüşünde " kaçak tüketim tahakkuk hesapla- masının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. ve 45. maddeleri kapsamında yapılması gerektiği"nin belirtildiği,

Bunun üzerine ... tarafından tahakkuk işlemine esas mahallinde tespit edilen kurulu gücün 17.800 kva olarak değiştirildiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. maddesinin 2-b bendi (Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır.) hükmü gereğince, ... tarafından yapılan 12.12.2022 tarihli önceki tahakkuk hesaplamasında, tespit edilen kurulu gücün değil, sistemde kayıtlı bağlantı gücünün ve 0,6 kullanım faktörünün esas alınması nedeniyle eksik tahakkuk hesabı yapıldığı sonucuna varıldığı, bu kapsamda yeniden hesaplama sonucu;

74 gün x17.800 kw x 0,6 x 24h = 18.967.680 kwh hesabı yapılarak 12.12.2022 tarihli fatura hesabı olan 74 gün x 14.040 kw x 0,6 x 24h = 14.961.024 kwh'den mahsup edilerek 4.006.656 kwh fark kwh değeri bulunduğu,bu güce göre 16.03.2023 tarihli 30.432.456.80 TL bedelli kaçak tüketim faturası düzenlendiği,

Devamla EPDK'nun görüş yazısı doğrultusunda 291 gün x 17.800 kw x 0,6 x 24h = 74.589.120 kwh , (endeks düşümü) 1383,223 - 659,18) x 27.600 = 19.983.587 kwh, 74.589.120 - 19.983.587 = 54.605.533 kwh

hesaplamasıyla 12.12.2022 tarihli fatura hesabı olan 38.849.629 kwh

mahsup edildiği ve 54.605.533 - 38.849.629 = 15.755.904 KWH tahakkuku bulunarak 44.806.321.87 TL tutarlı 16.03.2023 tarihli kaçak ek tüketim faturası düzenlendiği ,

Söz konusu 16.03.2023 tarihli 30.432.456.80 TL bedelli kaçak ve 44.806.321.87 TL tutarlı ek tüketim faturasının ödenmemesi nedeniyle 75.238.778,67 TL kaçak tüketim bedeli + 564.290,84 TL geçmiş gün faizi + 101.572,35 Tl faizin KDV'sinden ibaret toplam 75.904.641,86 TL alacağın tahsili talebi ile borçlu ... şirketi ve yetkilisi aleyhine İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiği, itiraz üzerine takibin durduğu,

A.) Takip borçlularının 30.432.456,80 TL ve 44.806.321.87 TL bedelli faturalar ile ilgili olarak İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/320 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit talebinde bulunduğu, 2023/320 Esas sayılı davanın aralarındaki bağlantı nedeniyle İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ,

B) Bilahare ... tarafından borçluların İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibine girişilen borca vaki itirazlarının iptali talebi ile mahkemenin 2024/234 E. Sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali talebinde, söz konusu dosyanın da İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/301 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak

A.) Elektrik Mühendisleri ...oluşturulan 1. Bilirkişi kurulundan alınan 05.06.2024 tarihli bilirkişi raporunda ;

Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler inceleme ve değerlendirme neticesinde;

ASIL DOSYA YÖNÜNDEN

EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1- c maddesinde, “... Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi "şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği bu nedenle davacılar mahal yerinde kaçak elektrik kullandığı,

Davalının, davacılar aleyhine İstanbul 25. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibinde 214.115.879,75 TL asıl alacak, 178.429,90 TL faiz ve 32.117,38 TL faizin KDV tutarı olmak üzere toplam 214.326.427,03 TL takibinin olduğu,

Tahsilde tekerrür olmamak üzere aynı borç iddiasına dayalı olarak söz konusu bonoya başlatılan İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... sayılı İcra takibinde de 179.535.235,59 TL talebinin olduğu,

Davalının tanzim ettiği kaçak elektrik tespit tutanağının EPTHY yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmediği, davalı söz konusu tutanakta mevcut trafoların toplam 17.800 kva gücünü kurulu güç alarak hesaplama yaptığı, ancak gerekçeleri yukardaki rapor içeriğinde açıklanan nedenlerle söz konusu trafoların kva gücünü baz alarak hesaplama yapılmasının EPTHY'ne uygun olmadığı tespit edilmiştir. Trafo güçleri KVA cinsinden olup mevcut tesisteki mevcut tüm elektriksel makine ve cihazların toplam güçleri baz alınarak ve muhtemelen kapasite artırımlarının dikkate alınarak kurulacak trafonun kva cinsinden gücü tespit edilir. Söz konusu güç trafonun gücü olduğu, mevcut tesisin kurulu gücü değildir. Davalının, kaçak ve ek tüketim hesap- lamasında söz konusu trafoların güçlerini baz alarak hatalı hesaplama yaptığı,

Davalılar tarafından kullanılan kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönet- melikleri doğrultusunda kaçak tüketim tutarının 1.147.128,33 TL ve ek tüketim miktarının da 12.434.566,42 TL olmak üzere toplam 13.581.694,75 TL hesaplandığı,

İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak üzere aynı borç iddiasına dayalı olarak söz konusu bonoya istinaden başlatılan İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki 214.326.427,03 TL ve 179.535.235,59 TL borçlardan, dolayı davalıların, davacıya protokol tarihi itibariyle 13.581.694,75 TL tutarında borçlu olduğu ve yapılan ödemeler dikkate alındığında bu borcun dahi sona erdiği, borcun sona erdiği tarihin belirlenmesi için ödemeler dikkat alındığında; tarih sırasına uygun olarak 15.12.2022 tarihinde 3.500.000,00 TL , 1.130.000,00 TL ve 220.000,00 TL, 16.12.2022 tarihinde 150.000,00 TL ve 5.000.000,00 TL, 27.12.2022 tarihinde 4.000.000,00 TL olmak üzere toplam 14.000.000 TL ödeme ile 27.12.2022 tarihinde tamamlandığı,

Bundan sonra yapılan ödemelerin borcu aşan ödemeler olduğu,

Taraflar arasındaki 23.12.2022 tarihli protokol ve 22.12.2022 tanzim ve 23.12.2022 tanzim tarihli ve 274.543.442,00.- TL tutarlı bononun gabin, ahlaka aykırılık ve MK 2 hükümlerine göre geçersiz olup olmadığı, bononun iptalinin gerekip gerekmediği hususu incelendiğinde,

Taraflar arasında protokolün imzalandığı tarih itibariyle hesaplanması gereken alacak miktarının 13.581.694,75 TL olduğu,söz konusu alacağa yönelik protokole dayanak oluşturan hesaplamanın % 93 ora- nında hatalı olduğu, bu borca mahsuben bonoya dayalı icra takibi tarihine kadar 70.000.000 TL ödeme yapıl- dığına ilişkin makbuzların sunulmuş bulunduğu, bu haliyle İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibi yapıldığında, davacıların söz konusu bononun dayandığı temel ilişkiden dolayı borçlu bulunma- dıkları, hatta fazla ödeme gerçekleştirdiklerinin kabul edilmesi gerektiği,

BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN İNCELENMESİ:

Davalının davacılar aleyhine İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı İcra taki- binde 30.432.456,80 TL+ 44.806.321,87 TL olmak üzere toplamda 75.238.778,67 TL asıl alacak, 564.290,84 TL gecikmiş gün faizi ve 101.572,35 TL faizin KDV tutarı olmak üzere toplamda 75.904.641, 86 TL tutarında takibinin olduğu,

Davalının tanzim ettiği kaçak elektrik tespit tutanağının EPTHY yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmediği, davalı söz konusu tutanakta mevcut trafoların toplam 17.800 kva gücünü kurulu güç alarak hesaplama yaptığı, ancak gerekçeleri yukardaki rapor içeriğinde açıklanan nedenlerle söz konusu trafoların kva gücünü baz alarak hesaplama yapılmasının EPTHY'ne uygun olmadığı, trafo güçleri kva cinsinden olup mevcut tesisteki mevcut tüm elektriksel makine ve cihazların toplam güçleri baz alınarak ve muhtemelen kapasite artırımlarının dikkate alınarak kurulacak trafonun kva cinsinden gücü tespit edilir. Söz konusu güç trafonun gücü olduğu, mevcut tesisin kurulu gücü değildir. Davalının, kaçak ve ek tüketim hesaplamasında söz konusu trafoların güçlerini baz alarak hatalı hesaplama yaptığı,

Asıl dosya kapsamında izah edilen nedenlerle, davacıların davalıya 30.432.456,80 TL + 44.806.321,87 TL olmak üzere toplamda 75.238.778,67 TL tutarındaki asıl alacaktan borçlu olmadığı " yönünde görüş bildirilmiş, itiraz üzerine alınan 11.10.2024 tarihli ek raporda da kök raporda belirtilen görüşlerde bir değişiklik olmamıştır.

B.) Elektrik Mühendisleri ...'tan oluşan 2. bilirkişi kurulu tarafından Düzenlenen 07.05.2025 tarihli raporda;

Tablo-1 içeriğinde tespit edilebildiği üzere, otoprodüktör sistemin sonlanması akabinde, davacı tüketiminde 2021 sonu itibariyle bariz düşüş tespit edilmiş, tutanak sonrasındaki sayacın normal tüketim kayıt ettiği dönemde 2021 sonu tüketimlere yaklaşılmış olduğu anlaşılmakla, tutanak tarihi itibariyle ki davacı tüketiminin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42-c hükmü doğrultusunda kaçak elektrik tüketimi olduğuna kanaat getirilmiştir.

Kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarına etken gün - güç - günlük çalışma süresi bakı- mından raporda ayrı başlıklar altında değerlendirme yapılmıştır.

Hesaplamalarda dikkate alınan elektriksel güç bakımından;

Raporda “güç” başlığı altında 5 madde sıralanmıştır. Bu maddelerde davacının ihtilafsız dönem tüketimleri, dosya kapsamına sunulan tüm bilirkişi raporları ve Teknik Üniversite raporları doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44 madde (2) fıkrasında “Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;..” hükmü yer almaktadır. Mevzuat içeriğinde, trafo gücünün dikkate alınmasına ilişkin hüküm yer almamaktadır. Davacı tarafça otoprodüktör sistemin terk etmesi akabinde, 12.12.2022 tutanak tarihi öncesinde ve tutanak sonrasında toplam trafo gücü ve hatta mahalde tespit edilen makinelere göre belirlenen güç kadar tüketim sarf edilmemiştir. Yukarıda tablo 5 içeriğinde tespit edilebileceği üzere, davacının tutanak sonrasında en fazla çektiği güç 2500 kw. - 3500 kw. güç aralığındadır. Bu değer, gerek Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim görevlilerince hazırlanan raporda dikkate alınan güç değeri gerek bilirkişi ... raporundaki güç tespiti, gerekse teknik bilirkişiler ... imzalı 05.06.2024 kök ve 11.10.2024 ek rapor içeriklerindeki güç tespiti ile örtüşmektedir. İlgili raporlarda 64.110,26 kWh günlük tüketime karşılık 64.110,26 kwh / 24 saat -2671,26 kw ortalama güç değerine ulaşılmaktadır. Kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalar bu değer üzerinden şekillenmiştir.

Hesaplamalarda dikkate alınan gün - süre bakımından;

-Kaçak Tahakkukuna Esas Süre Bakımından; Davalı kurumca, davacı sayacının uzaktan okun- duğu gerekçe göstertilerek sayaç başında işlem yapılan tutanak öncesindeki 74 günlük süre dikkate alınmıştır. Davalı vekili, sayaç okuma işleminin uzaktan yapılması nedeniyle, dağıtım şirket personelinin sayaç mahalline gitmediğini gerekçe göstererek, 74 günlük sürenin dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir.

Davalı ..., uzaktan sayaç okuması yaparak zamandan ve işçilik bedelinden tasarruf sağ- lamak kaydı ile kendisine menfaat sağlamaktadır.

Uzaktan okuma sistemi gerekçe gösterilerek kaçak tahakkuku için mevzuatça müsaade edilen en yüksek 90 günlük maksimum süre içerisinde kalan sayaç başında işlem yapılan 74 günlük süre dikkate alınması halinde davacı taraf, mevzuatta tarafına lehine bulunan faydadan yarar sağlayamayacaktır.

Davalının uzaktan okuma yapması davacının talebi değildir. Uzaktan okuma hususunda sözleş- mede davacı onayı bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle kaçak tahakkuk süresi bakımından tutanak tarihi öncesindeki en son faturalama dönemi 30.11.2022 - 12.12.2022 tarihleri arası 12 günlük sürenin dikkate alınabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır. Kaçak EK (Eksik Tüketim) Tahakkuk süresi bakımından; Mevzuat madde 45-1-ç hükmü kapsamında, davacının tutanak tarihinden geriye 12 ay önceki tüketim değerleri de düşük olması gerekçeli, 365 gün-12 gün= 353 gün süre (12.12.2021 - 30.11.2022) üzerinden kaçak ek tahakkuku (eksik tüketim) hesaplaması yapılabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacının Günlük Çalışma Süresi Bakımından; Mevzuat 45-4 hükmü gereği davacının gün içe- risindeki saatlik tüketim oranı, günlük ortalama tüketim oranına denk olduğundan, davacının günlük 24 saat çalışma süresinin kabul edilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan EPTHY'nin ilgili hükümleri huzurdaki dava konusu tutanak için tek tek uyarlanmış olup, davacının 5.629.247,03 TL. kaçak tahakkuku + 7.260.683,75 TL. kaçak EK tahakkuku olmak üzere toplam 12.889.930,78 TL. kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği kanaatine varılmıştır.

Bu kapsamda,

ASIL DOSYA BAKIMINDAN: Taraflar arasında protokolün imzalandığı tarih itibariyle hesap- lanması gereken alacak miktarının 12.889.930,78 TL olduğu, bu borca mahsuben bonoya dayalı icra takibi tarihine kadar 70.000.000 TL ödeme yapıldığına ilişkin makbuzların sunulduğu, bu haliyle İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibi yapıldığında, davacıların söz konusu bononun dayandığı temel ilişkiden dolayı borçlu bulunmadıkları, hatta fazla ödeme gerçekleştirildiği,

BİRLEŞEN 2024/233 E. SAYILI DOSYA BAKIMINDAN, İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının takibe konu olduğu,

15.12.2022 tarihinde 3.500.000,00 TL , 1.130.000,00 TL ve 220.000,00 TL, 16.12.2022 tari- hinde 150.000,00 TL ve 5.000.000,00 TL, 27.12.2022 tarihinde 4.000.000,00 TL olmak üzere toplam 14.000.000 TL ödeme ile 27.12.2022 tarihinde tamamlandığı, 07.03.2023 takip tarihi öncesinde davacı tarafça yapıldığı tespit edilen ödemeler kapsamında, davacının sorumlu tutulabileceğine kanaat getirilen 12.889.930,78 TL. tutarın, takip tarihi öncesinde ödenmiş olduğu anlaşılmakla, davalı şirket (...) tarafından yapılan itirazın yerinde olduğuna kanaat getirilmiştir.

BİRLEŞEN 2024/234 E. SAYILI DOSYA BAKIMINDAN, İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının takibe konu olduğu, raporda tablo 6 dahilinde detayı verilen, 06.04.2023 takip tarihi öncesinde davacı tarafça yapıldığı tespit edilen ödemeler kapsamında, davacının sorumlu tutula- bileceğine kanaat getirilen 12.889.930,78 TL. tutarın, takip tarihi öncesinde ödenmiş olduğu anlaşılmakla, davalı şirket (...) tarafından yapılan itirazın yerinde olduğuna kanaat getirilmiştir.

GENEL DEĞERLENDİRME AÇISINDAN VARILAN SONUÇ: protokol ve protokol çerçe- vesinde alınan bono ile davacı-karşı davalıların sorumlu oldukları tutar arasında yaklaşık 21 kattan fazla fark olduğu, Yargıtay kararlarında % 25 oranını aşan nispetsizlik halinin varlığı halinde gabinin varlığını kabul edil- diği, fabrikanın elektriklerinin kesik olması, fabrikaya yeniden elektrik verilmesi için bu protokolün imzalan- maması ve protokol gereğince verilmesi gereken bononun verilmemesi halinde, elektriklerin kesik iken çalışma yapılamaması ve taahhütlerin yerine getirilememesi nedeniyle davacı karşı davalının iflasa sürükleyecek olması nedeniyle zor durumun mevcut olduğu, davacı karşı davalının noter ihtarnamesi ile protokolün ve protokol çerçevesinde verdiği bononun geçersizliğini bildirdiği ve toplam 70.000.000 TL. olarak, yukarıda hesaplanan sorumlu olduğu tutardan daha fazla bir ödeme yapıldığından, bu protokol ve protokolün çerçevesinde verilen bononun gabin hukuki sebebiyle geçersizlik yaptırımına tabi tutulabileceği netice ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkemece 07.05.2025 tarihli raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, olması gereken tahakkukun belirlendiği, bu raporun gerekçeli, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek bu rapor doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

1.) ASIL DAVADA,

a.) Dava ve cevaba cevap dilekçesine göre davacıların talepleri 23.12.2022 tarihli protokol ve 22.12.2022 tanzim ve 23.12.2022 tanzim tarihli 274.543.442,65- TL tutarlı bononun iptali ayrıca İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti , söz konusu takiplerin iptaline ilişkindir.

Mahkemece " 23.12.2022 düzenleme tarihli 274.543.442,65 TL tutarlı bononun gabin nedeni ile iptaline , davacının İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında borçlu olma- dığının tespitine" karar verildiği halde,23.12.2022 tarihli protokolün iptali ve İstanbul 23. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile ilgili menfi tespit talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği tespit edilmiş olmakla bu durum HMK 26 ve 297 maddesine aykırı bulunmuştur.

b.) Davacı taraf, dava dilekçesinde dava değerini 180.900.396,82 TL olarak göstermiş ve harcı bu miktar üzerinden yatırmış ise de, davacı tarafın menfi tespit talebine konu takiplerin tutarı İstanbul 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 214.326.427.03 TL, İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 180.900.396,82 TL, iptali talep edilen senet 274.543.442,65- TL tutarındadır. Dava dilekçesinde belirtilen dava değeri ( 180.900.396,82 TL) sadece İstanbul 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyanın tutarına isabet etmekte olup diğer talepler harçlandırılmamış ve mahkemece bu husus gözetilmeksizin yargılamaya devam olunarak karar verilmiştir. Bu durum da Harçlar Kanunu 30 ve 32. Md ile HMK 120 maddesine aykırı bulunmuştur.

3.) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu mahalde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi esas alınan işlemin OSOS (Otomatik-Uzaktan Sayaç Okuma Sistemi) ile yapılan son endeks okuması olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de,

EPDK Elektrik Piyasası Daire Başkanlığı'nın ... Anonim Şir- keti'ne cevaben kaleme aldığı 30.05.2018 tarih ve 30346 sayili Resmi Gazete'de yayımlanarak yürür- lüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin m.45/1-c hükmünde yer alan düzen- lemenin uygulanmasına dair görüş yazısında;

İlgide kayıtlı 18.10.2024 tarihli ve O sayılı yazı ile Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönet- meliği (Yönetmelik)'nin “Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında ve Faturalanmasında Esas Alınacak Süre” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenleme altına alınmış olan “c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzen- lenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.” hükmüne ilişkin olarak Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) vası- tasıyla yapılan sayaç okumalarının bahse konu bent kapsamındaki değerlendirilmesine ilişkin olarak uygula- mada, bilhassa bilirkişi raporlarında farklı değerlendirmelerin bulunduğundan bahsedilerek konunun açıklığa kavuşturulması hususunda Kurum görüşümüz talep edilmektedir.

Bilindiği üzere Yönetmeliğin 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında pera- kende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüke- timin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketimi kaçak elektrik tüketimi olarak değerlendirilmektedir.

1.Bu kapsamda sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastla- nılması halinde Yönetmeliğin 43 üncü maddesi doğrultusunda;

- Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6” da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüke- ticiler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fikra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.

-İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğini laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5'te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

- Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildi- rilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

2. Bu doğrultuda kaçak elektrik tüketim miktar hesaplanması ise Yönetmeliğin 44 üncü maddesi çerçevesinde;

- Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

-Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre yapılır.

Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60'ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW”nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW'nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesap- lanarak tespit edilir.

3. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre ise Yönetmeliğin 45 inci maddesinde;

-Son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme- bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süre olarak belirlenmiştir ve bu sürenin 90 günü geçemeyeceği düzenleme altına alınmıştır.

Yukarıda değinildiği üzere sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması ile başlayan kaçak tespit süreci sayaç incelemesi ile devam etmekte olup alınan sayaç raporu ile kesinleşmekte ve gerekli hesaplamalar yapılmaktadır.

Bilindiği üzere dağıtım şirketlerinin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde sayaç- ların kurulumu, bakımı, işletilmesi, okunması hizmetlerini yürütme hak ve yükümlülüklerine sahiptir. Söz konusu hak ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi, olası bir kaçak elektrik kullanımının dağıtım şirketi tara- fından fark edilme olasılığını yükseltmesi göz önüne alınarak kaçak elektrik tüketim hesabında dikkate alınacak süreler son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme- bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde yapılan işlemlerle sınırlı tutulmuştur.

Diğer taraftan günümüz teknolojik koşulları kapsamında sayaç verilerinin otomatik olarak uzaktan okunabilmesi, verilerin merkezi bir sisteme aktarılması, doğrulanması, eksik verilerin doldurulması, verilerin saklanması ve ilgili taraflara istenen formatta sunulması amacıyla, ... ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından kurulacak olan ve gerekli yazılım, donanım ve iletişim altyapısını kapsayan sistem ola- rak tanımlanmış olan OSOS kullanımı söz konusu olmaktadır. OSOS çerçevesinde yapılan sayaç okumaları- nın, fiziken sayaç mahallinde yapılmaması nedeniyle sayaca müdahale tespitine sınır olarak getirilmiş işlemler arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla söz konusu düzenleme, yerinde yapılan sayaç okumasını kapsamakta olup dağıtım şirketi personelinin zaten sayaç mahalline gitmediği OSOS gibi uzaktan okumaları kapsama- maktadır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

... vekili, bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde açıkça OSOS sistemi ile uzaktan yapılan okumaların sayaca müdahale tespitinde sınır olarak kabul edilemeyeceğini beyanla itirazda bulun- muş ise de, mahkemece bu itirazlar giderilmemiştir.

Buna göre, mahkemece yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda,

Öncelikle asıl davada hüküm altına alınması talep edilen tüm talepler yönünden eksik dava harcının ikmal edilmesi ,

Akabinde dairemizce de benimsenen EPDK'nın görüş yazısı doğrultusunda uzaktan okuma işleminin kaçak kullanım süresinin tespiti yönünden belirleyici olmayacağı gözetilerek dava- cının perakende satış şirketi olan ... ve ...'tan dava konusu tutanaktan önce tesisat mahallinde en son hangi tarihte /ne işlemi yapıldığının sorulması,

... tarafından sunulan uzman mütalaası ,celp olunan diğer deliller kapsamında borçlu şirket ve temsilcisinin dava konusu kaçak kullanımı nedeniyle borçlu oldukları, tahakkuk edi- lebilecek fatura miktarlarının tespiti, yapılan ödemeler ve tarihleri vs gözetildiğinde asıl ve birleşen davalardaki tüm talepleri kapsar ve itirazları/çelişkileri giderici şekilde en son raporu hazırlayan bilirkişi heyetinden ek rapor alınması hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken ,eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olmuştur.

Açıklanan nedenlerle,...'ın istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,

Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 18/05/2026