Bölge Adliye Mahkemesi 2025/256 E. 2026/1011 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2025/256 - Karar No:2026/1011

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında Esastan Red HMK 353/1-b.1 md)

ESAS NO : 2025/256 KARAR NO : 2026/1011

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 20/12/2024 NUMARASI : 2023/535 E-2024/783 K

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. DAVANIN KONUSU : Rücuen Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 15/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/10/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkili tarafından gerçekleştirilen 2016/194060 İKN'lu "... Etap İşleri ( yeni pist, apron, taksi yolları yapımı ile mevcut pistin yenilenmesi ve üst yapı grubu işleri)nin davalı yüklenici şirket uhdesinde kaldığını. Sözleşmenin 7. Maddesinde; sözleşme bedeline dahil olan giderler başlığı altında vergi resim ve harçların sözleşme bedeline dahil olduğu belirtildiğini, yine ihale ilişkin idari şartnamede teklif fiyatına dahil olan giderler başlıklı 25.maddesinde; hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dokümanında belirtilen diğer giderlerin teklif fiyatına dahil olacağının ifade edildiğini, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30.maddesi ç bendinde; sözleşme giderleri ve genel giderler başlığı altında sayılan giderler içerisinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin vede %4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderlerin teklif bileşeni olarak kabul edileceğinin belirtildiğini, anılan hükümler gereğince ihale karar pulu ve sözleşme damga vergilerinin yükleniciden tahsil edileceğinden, davalı şirketin de bu hizmet alımı ihalesine katılmakla ihale ve sözleşmeden kaynaklanacak damga vergilerini üstlendiğini, sözleşmenin imzalanması sonrasında davalı şirketin imzaladığı ihale dokümanlarında taahhüt ettiği üzere, ilgili vergi dairesine ihale karar pulu bedelini hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden yatırdığını, ancak bilhare, ihale karar pulunun kendilerinden tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiası ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresine karşı Ankara 3. Vergi Mahkemesinde dava açtığı ve adı geçen Mahkemenin 26/2018 tarih ve 2017/987 Esas 2018/282 karar sayılı dosyası ile ihale karar pulu bedelinin yüklenici şirkete iadesine karar verildiğini ve Danıştay da temyiz incelemesinde olduğunu. Daha sonra Gelir İdaresi Başkanlığınca ihale karar pulu bedellerinin müvekkili kurumda, gecikme zammı ile birlikte 4.160.326.55 TL olarak 26/01/2023 tarihinde tahsil edildiğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, müvekkili tarafından vergi dairesine ödenen 4.160. 326.55 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili; öncelikle müvekkilinin ihale karar pulundan sorumlu olmadığı halde ihalenin kendisine verilmemesi ya da yasaklanması yaptırımı riskine karşı olarak davacı kurumun ödeme yazısı üzerine, damga vergisi tutarı 7.953.709,39 TL'yi 01/07/2016 tarihinde banka havalesi suretiyle davacı kuruma ödendiğini, davacı kurumca da vergi dairesine ödendiğini. Bu nedenle vergi dairesine ihtirazi kayıt koymadan ödenmesi durumu söz konusu olmadığını, bilhare de bu vergiden sorumlu olmadıklarından Maltepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne başvurulduğu, ancak iade talebinin reddedilmesi üzerine , Ankara 3.Vergi Mahkemesinin 2017/987E. Sayılı dosyasında, 2016 yılına ait kağıtlar ile ilgili tahsil edilebilecek damga vergisi üst limiti olan 1.797.117.30 TL'lik kısmı aşan tutardan davacı kurumun sorumlu olduğu gerekçesiyle müvekkiline iadesine karar verildiğini. Ayrıca söz konusu ihaleye ilişkin müvekkilinin Vergi Resim İstisna Belgesinin olduğunu ve bu nedenle de söz konusu ihaleye ilişkin olarak damga vergisinin oluşmayacağını. Yine davacı kurumun, kendisinde talep edilen vergiyi ihtirazi kayıtsız olarak yasalara ve hukuka aykırı ödemesi ve de akabinde vergi mahkemesinde dava açmayarak, üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği ve yersiz ödediği vergiden müvekkilinin sorumlu olmadığını, bunun müvekkilinde tahsil edilmesi halinde davacı kurumun sebepsiz olarak zenginleşeceği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini cevap ve talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece;"Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, sözleşme ekli maddesi, idari şartname, davacının iddiasını dayandırdığı kamu ihale genel tevdinin 78.30. maddesi hükmü ile idari yargı mahkemelerinin kesinleşen ilamları ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi öncesinde, davacı tarafından 2026/194060 ihale kayıt numarası ile alınan ihale kararı nedeniyle Vergi Dairesine ödenecek ihale damga vergisi/ ihale kara pulu bedeli davalıdan tahsil edilerek ödenmiştir. Sözleşmenin imzası sonrasında, davalı tarafından söz konusu vergiden kendilerinin, ihale kararında imzalarının bulunmaması vede istisna belgeleri bulunması nedeniyle sorumlu olmadıkları iddiasıyla ödenen bedelin iadesi istemi Vergi Dairesince reddedilmiştir. Davalı ret kararı üzerine Vergi Mahkemesine gitmiş ve iade isteminin kabulü kararı nedeniyle , davacıya ödediği ve davalınında Vergi Dairesin ödediği bedel kendisine iade edilmiştir. Bu kezde Vergi Dairesince davacı kurumdan, söz konusu ihale karar pulu bedeli gecikme zammı ile birlikte talep edilmesi karşısında davacı kurumca Vergi Dairesine söz konusu tutarlar ödenmiştir. Öncelikle davacı Genel Müdürlük, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu, Eki I ve II Sayılı Cetveller de belirtilen genel ve özel bütçeli kamu idareleri arasında yer almadığından, 488 sayılı DVK'nun 8. Maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına haiz olmadığı bu nedenle damga vergisinden muaf olmadığından ihale karar pulunda, ihale kararını veren ve söz konusu belgede imzası bulunan olarak sorumludur. Ancak davacı, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile Kamu İhale Tebliğinin 78.30. Maddesi hükümü gereğince, iş bu ihale karar pulunun, teklif edilen bedele dahil olduğu ve bu nedenle davalı yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilerek davalın da rücuen talep edilmiş ise de; belirtilen Sözleşme ve eki idari şartnamede belirtilen ve yüklenicinin sorumlu olacağı kararlaştırılan, vergi ve harçlar sözleşmenin imzası ve yürürlüğe girmesi sonrasında ortaya çıkan harç ve vergilere ilişki olu,p söz konusu ihale karar pulu sözleşme imzası öncesi dönemde oluşan bedel olduğundan, bu hükümlere dayanılarak davalının sorumlu olacağından bahisle davalıdan talep edilemeyeceği anlaşılmıştır. Ayırca talebe dayanak yapılan Kamu İhale Tebliğinin 78.30. Maddesinde, "personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı ihalelerinde", isteklilerin, teklif bedeli kapsamının belirtildiği, oysaki dava konusu sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu ve personel çalıştırılmasına ilişkin sözleşme olmadığı dikkate alındığından, bu düzenlemenin de, iş bu talepte uygulama yeri bulamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi konusu işin Milli Savunma Bakanlığı'nın kamu yatırımı niteliğinde olduğu, ihalenin yerli ve yabancı isteklilere açık olduğu, 27/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan,24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca, "uluslararası ihaleye çıkarılmış ihale niteliğinde" olduğundan, davalı tarafından üstlenilen işin, yasa ile öngörülen vergi, resim ve harç istisna kapsamında bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca bu husus, davalı tarafından Vergi Mahkemelerinde açılan ve yukarıda ayrıntıları belirtilen kesinleşen Mahkeme kararlarıyla da sabit olmuştur. Bu nedenlerle söz konusu ihale vergi/harç istisnası kapsamında bulunduğundan gerek ihale kararını imzalayan davacı genel müdürlüğün, gerekse sözleşmenin tarafı olan davalı yüklenici şirketin ihale karar pulundan sorumlu olmayacağı, davacının vergi dairesine yaptığı ödemenin yersiz olduğu görülmüştür. Yukarıda açılanan nedenlerle, davacının, ödememesi gereken bir bedeli ödemek zorunda kaldığından bahisle Vergi Mahkemesinde dava açması gerekirken, bu bedeli davalıdan rücuen tahsil istemiyle Mahkememizde iş bu davayı açması yerinde olmadığı anlaşılmış, aşağıdaki şekilde davanın reddine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşme ve eklerine göre damga vergisinden davalının sorumlu olduğunu, vergi mahkemesinin taraflar arasındaki özel hukuktan kaynaklanan meseleleri inceleyememesinden yararlanarak ihale karar pulunun davacı tarafından ödenmesine neden olduğunu, 12/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda da bu tutarın sözleşme bedeli içinde yer aldığının belirtildiğini belirterek mahkeme kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına. 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 15/10/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip