Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1435 E. 2026/1062 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1435 - 2026/1062 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2025/1435 (ESASTAN RET ) KARAR NO : 2026/1062

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 03/07/2025 ESAS-KARAR NO : 2025/178 E - 2025/555 K

DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : 14/07/2026 YAZILDIĞI TARİH : 20/07/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Asıl davada davacı vekili, mülkiyeti müvekkili ve ortaklarına ait ... parselde kain 19704 m2 ana taşınmazın 21.06.2010 tarihli imar değişikliği ile 3 parsele ayrıldığını, bu parsellerden ... parselde kain 3.252 m2 arsa için davalı şirket ile Ankara 15. Noterliği'nin 07/05/2009 tarih ve ... yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği'nin 14.10.2010 tarih ve ... yevmiye nolu zeyl yapıldığını, sözleşme gereğince müvekkil firmanın 29205 ada 1 parseldeki taşınmazını davalı firmaya bedelsiz devir etmeyi, davalının ise bunun karşılığında 50 yıl boyunca müvekkil ve ortaklarının göstereceği 5'şer öğrenciyi tam burslu olarak okutmayı kabul beyan ve taahhüt ettiğini, bu hususun sözleşmede "Yukarıda yazılı sözleşmelerle satmayı vaad eden arsa sahiplerine yukanda tarih ve numaraları yazılı sözleşmelerle şirket yetkililerinden, her bir şirketin her yıl göstereceği 5'şer öğrenci almayı vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan "bedelsiz 5 öğrenci okutma hakkı" imar planının iptalinin kesinleşmesine değin devam edecektir. İptal edilmemesi halinde 50 yıllık süre aynen korunur. Satmayı vaad eden arsa sahibi şirketler, bu süreyi dilerlerse 36 yıl 7 öğrenci olarak değerlendirebilir.” şeklinde yer aldığını, 2010 yılında başlayan ticari ilişkinin sorunsuz devam ettiğini, her bir ortağın 7 öğrenci ile davalı şirkete ait İncek İlköğretim/ Ortaokul ve Anadolu Lisesinde 2013-2014 eğitim dönemine kadar öğrenimine devam ettiğini, ancak yeni dönem için kayıtların yapılması istenildiğinde davalı firmanın artık ...'ne 5 öğrenciden fazla almayacağına ve kalan 2 kontenjanın ise şirkete ait diğer okullarda kullanılacağına dair tek taraflı karar aldığını bildirdiğini, müvekkilinin devam eden 6 öğrencisinin 5'inin kaydını yenilediğini, davalı yanın kontenjan dahilindeki öğrencilerden 10. sınıfa başlayacak olan ...'nun disiplinsiz olduğunu iddia ederek kayıt listesinden çıkardığını, yeni kayıt da almayacağını bildirdiğini, müvekkilinin Ankara 54. Noterliği'nin 25/08/2023 tarih 32062 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya kayıt listesini bildirdiğini, ancak davalının resen kayıt yapmadığı gibi ihtarnameye cevap da vermediğini, müvekkilinin 07/09/2023 tarihinde davalı şirkete başvurarak (bizzat okula giderek) öğrencilerin kaydının yapılmasını istediğini, ancak davalının müvekkilinin listesinde bulunan ve daha önce aynı kampüste okuyan 6 öğrenciden 5 tanesinin kaydını yaptığını, ... isimli öğrencinin kaydını yenilemediği gibi 7. kontenjan kaydını da kabul etmediğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin çok açık olup, müvekkilinin davalıya ait dilediği kampüste öğrenci okutabileceği gibi davalı yanın bu hususu sözleşmenin başında kabul ettiğini, müvekkilinin öğrencisi ...'nun 10. sınıf öğrencisi olup, sınıf arkadaşlarının eğitimine başladığını, ...'ın ise halen evde olduğundan eğitiminde de mahrum kaldığını, yargılama neticeleninceye kadar öğrencinin eğitim hayatı da dikkate alınarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile dava konusu öğrenci ...'nun ... 10. sınıfa devamına karar verilmesine, haklı davanın kabulü ile TC. ... Kimlik nolu ...'nun ...'ne kaydının yapılmasını, davalının kayıt yapmaması halinde lise öğrencisi için talep ettiği bedeli ödemeye mahkum edilmesine, müvekkilinin boş kontenjanının kullandırılmaması sebebiyle ilköğretim öğrencisi için talep edilen kayıt ücretinin tespit edilerek bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı vekili, müvekkilleri ile davalı şirket arasında Ankara 15. Noterliği’nin 07/05/2009 tarih ve ... yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği'nin 14.10.2010 tarih ve ... yevmiye nolu zeyl sözleşmesi yapıldığını, iş bu sözleşmelerde müvekkillerinin, mülkiyetlerinde bulunan ... parselde kain 3.252 m2 arsayı davalıya devretmeyi, davalının ise bu devir karşılığında 50 yıl 5'er öğrenci ya da 36 yıl 7'ser öğrenciyi tam burslu okutmayı kabul beyan ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin uzun yıllar sorunsuz olarak devam ettiğini, ancak davalının 2023 yılında tek taraflı olarak ...'ne yeni öğrenci kaydı yapmayacağını, yeni kayıtların kurumun diğer okullarında değerlendirileceğini müvekkillere sözlü olarak ilettiğini, davacı ... A.Ş kontenjanında bulunan ve halen ...'nde eğitim gören bir öğrencinin ise Karapürçek okuluna gönderileceğinin bildirildiğini, davacı müvekkili ... A.Ş'nin, davalının haksız ve tek taraflı kararına karşı Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/627 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, Mahkemece 18/01/2024 tarih ve 2024/13 sayılı karar ile ...'ne kaydı kabul edilmeyen 2 öğrenci için müvekkilli lehine eğitim bedelinin tazminat olarak ödenmesine karar verildiğini, dosyanın halen istinaf aşamasında olduğunu, müvekkillerince dava açılması ve Mahkemece kabul kararı verilmesi sebebiyle davalının kararından vazgeçerek, ...'ne kayıt yapmayı kabul ettiğini, ancak bu sefer de müvekkillerinden etüt ücreti adı altında para talep ettiğini, bu bedeli ödemeyenlerin kayıtlarının yenilemeyeceğinin bildirildiğini, müvekkili ... A.Ş kontenjanında bulunan 3 öğrenci için 120.000,00 TL, diğer müvekkili ... kontenjanında bulunan 5 öğrenci için 200.000,00 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını belirterek davacı ... A.Ş kontenjanında bulunan ... ve ... ile ... için ödenen 120.000,00 TL etüt ücretinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı ... kontenjanında bulunan ... için ödenen 200.000,00 TL etüt ücretinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkil şirketin davacı şirket tarafından iletilen yeni kayıt talebini kontenjanı müsait olan okulları bakımından değerlendirme hakkı mevcut olduğunu, bu kapsamda davacı şirketin yeni kayıt yaptırma talebi üzerine müvekkili tarafından yine müvekkilline ait okullardan ...Lisesi dışındaki okullardan birine kayıt yaptırılabileceği bildirildiğinden davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, müvekkilinin de sözleşmeye aykırı bir eylemi bulunmadığını, müvekkili tarafından davacıya keşide edilen Ankara 25. Noterliğinin 19.09.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının yeni kayıt yaptırma talebinin Kuruma bağlı ..., ..., ..., ... ile ... Okullarında karşılanabileceği, ...'nun ise ... veya ...na kaydının yapılabileceğinin bildirildiğini, bu nedenle davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin ticari itibarını korumak ve diğer öğrencilerin eğitiminin etkilenmemesini sağlamak amacıyla ...'nun okulda yaşanan uyum sorunları nedeniyle kaydının alınmamasının haklı nedene dayanmakta olup sözleşmenin ihlali niteliği taşımadığını, davacı şirket tarafından kaydının ...'ne yenilenmesi talebinde bulunulan ...'nun eğitim görmekte olduğu ...'nde uyum sorunu yaşadığını, ...'nun bu haliyle müvekkiline ait okulda eğitim hayatına devam etmesinin hem müvekkili şirketin ticari itibarına zarar verdiğini hem de diğer öğrencilerin eğitimini olumsuz yönde etkilediğini, bu nedenle müvekkilinin bahse konu öğrencinin kaydının yine kuruma ait ... veya ...na yenilenmesini davacıya teklif etmişse de davacı tarafından öğrencinin ...'ne devam etmesi hususunda ısrar edildiğinden öğrencinin kaydının yenilemediğini, bu durumun müvekkilinin kusurundan yahut sözleşmeye aykırı davranış sergilemesinden kaynaklanmadığını, davacı şirketin yeni öğrenciye ilişkin kayıt talebini 2023-2024 eğitim öğretim yılı kayıtlarının bitmesine çok az bir zaman kala müvekkiline bildirmesi ve kayıt talebinin bildirildiği okulda kontenjan kalmaması nedeniyle yeni öğrenci kaydının o okul özelinde alınamamasının müvekkilin kusurundan kaynaklanmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir. Birleşen davada davalı vekili, ... Anonim Şirketi (eski unvanı; ...Anonim Şirketi –unvan değişikliği- ekte) bünyesinde faaliyet gösteren ...’nda, MEB Talim Terbiye Kurulunun Şubat 2008/2605 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan kararına istinaden Kuruma özel haftalık ders saati çizelgesinin yürürlükte olduğunu, haftalık zorunlu ders saatinin ortaokullarda 29 ders saati olarak belirlenmişken müvekkili Kurumda haftalık toplam 45 saat olarak belirlendiğini, öğrenci kayıt sözleşmesinde etüt sütununda gösterilen ödeme tutarının Talim Terbiye Kurulu(TTK) Kararında belirtildiği şekilde, “Takviye ve Etüt Çalışmaları” terimiyle zikredilen seçmeli ders saati toplamında gösterilen ilave ders yükünü ifade ettiğini, toplam ders saati yükünün artışı doğrudan istihdam edilen öğretmen sayılarını da etkilediğinden ve daha fazla sayıda öğretmenin çalıştırılmasını zorunlu olduğundan ortaya çıkan maliyetin tüketiciye yansıtılması gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmeye göre bedelsiz okutulacak 5 öğrencinin okutulacağı okulu seçme hakkının "vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında" demekle davacı tarafa verildiği, bu hususta davacının talebine rağmen 1 öğrenciyi okula kayıt yapmayan ve 1 öğrenci yönünden kaydı yenilemeyen davalı yanın haksız olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşme ve zeyle göre öğrencilerin bila bedel okutulacağının açıkça kararlaştırıldığı, taraflar arasında süregelen sözleşme ilişkisi kapsamında okutulan öğrencilerden uyuşmazlık yıllarına ilişkin etüt ücreti kapsamında bir bedel talep edilmiş ise de ders programları içeriğine bakıldığında etütün gün içerisine yayılması nedeniyle etüt hizmetinin eğitimin bir parçası olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Ücretlerin Tespit, İlan ve Tahsili” başlıklı 5. maddesi uyarınca etüt hizmetinin zorunlu olmadığı, yalnızca isteyen velilere sunulabileceği ve ücretin de önceden ilan edilmesi gerektiği, somut olayda, davacılar tarafından okutulan öğrencilerin hafta içi belirlenen ders saatlerinde eğitim gördükleri, cumartesi günleri yapılan etüt çalışmalarına katılmadıkları, buna rağmen davalı tarafından etüt ücreti adı altında her bir öğrenci için 40.000,00 TL bedelin tahsil edildiği, davalının fiilen sunmadığı ve eğitim ücretine dahil olan bir hizmet karşılığında ücret aldığı, bu haliyle alınan bedelin herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığı, davacıların ödemiş oldukları bu bedelleri istemekte haklı oldukları belirtilerek asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece sözleşmenin hukuki niteliği üzerinde durulmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin klasik bir satış vaadi sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceği, öğrencilerin eğitim ücreti alınmaksızın devralana bağlı eğitim kurumlarında okutulacağına dair yükümün sözleşmenin asli ya da yan edim yükümlülüğü olarak kabul edilemeyeceği, müvekkilinin yeni kayıt taleplerini kontejanı müsait olan okullar bakımından değerlendirme hakkı bulunduğu, müvekkilinin sunduğu alternatiflerin davacı şirket tarafından kabul edilmeyerek iş bu davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığı, davacı şirketin kayıt talep ettiği okula kayıt yapılamamasının müvekkilinin kusurundan ileri gelmediği, makul sürede iletilmeyen taleplerin müvekkili tarafından değerlendirilemediği, müvekkilinin ticari itibarının korunması ve diğer öğrencilerin etkilenmemesini sağlamak için uyum sorunu yaşayan öğrencinin kaydının yapılmamasında müvekkilinin haklı olduğu, birleşen dava yönünden ise müvekkiline ait okulda MEB’in resmi okullarında uygulanan ders saatinden fazla ders saatinin uygulandığı, sözleşmelerde yer alan etütün ilave kurs çalışmalarını değil, haftalık ders saatine dahil edilen müvekkilinin özel zorunlu ders saati toplamını ifade ettiği, okullarda okuyan yaklaşık 1000 öğrenci için de aynı politikanın benimsendiği, davacılara yönelik ayrımcı bir uygulamanın bulunmadığı, Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin 2025/1086 E. sayılı kararının derdest dosyaya etkisi olacağından bekletici mesele yapılması gerektiği bildirerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık asıl ve birleşen davada taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl dava, Ankara 15. Noterliği’nin 07/05/2009 tarih ve ... yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği’nin 14/10/2010 tarih ... yevmiye nolu zeyl kapsamında davalının yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle açılan eğitim ücretinin tahsili istemine ilişkin olup, birleşen dava ise davacı yanca bir kısım öğrenci için ETÜT ücreti olarak ödenen bedelin iadesı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Ankara 15. Noterliği’nin 07/05/2009 tarih ve ... yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği’nin 14.10.2010 tarih ve ... yevmiye nolu zeyli ile taraflar arasında sözleşme akdedilmiştir. 07/05/2009 tarih sözleşmenin 4. maddesinde tapu devrini takiben ilk eğitim öğretim yılından başlamak üzere 50 yıl müddetle şirket müdürlerinin ayrı ayrı belirleyeceği 5'er öğrenci ve toplamda her yıl 15 öğrencinin alıcı tarafından bila bedel okutulacağı düzenmiştir. Yine 14.10.2010 tarihli zeyil ile sözleşme davalı taraf bu sözleşme ile satmayı vaad eden arsa sahiplerine yukanda tarih ve numaraları yazılı sözleşmelerle şirket yetkililerinden, her bir şirketin her yıl göstereceği 5'şer öğrenci almayı vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan "bedelsiz 5 öğrenci okutma hakkı" imar planının iptalinin kesinleşmesine değin devam edecektir. İptal edilmemesi halinde 50 yıllık süre aynen korunur. Satmayı vaad eden arsa sahibi şirketler, bu süreyi dilerlerse 36 yıl 7 öğrenci olarak değerlendirebilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 53. maddesinde Ücretlerin Tespit, İlan ve Tahsili başlıklı 53/5 maddesinde "Kurumlar, öğrenci veya kursiyerlerden; yemek, kahvaltı, pansiyon/yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetler karşılığında alacakları ücretleri mayıs ayının sonuna kadar; servis hizmeti karşılığında alacakları ücreti ise ulaştırma koordinasyon merkezleri (UKOME) tarafından servis ücret tarifelerinin belirlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tespit ederler. Okulların ara sınıflarının bu fıkrada sayılan yemek ve kahvaltı ile servis ücreti dışındaki hizmetlerinin ücretleri belirlenirken bir önceki eğitim öğretim yılında ilan edilen ücret; okulda devam eden öğrencilerin hizmet ücretleri belirlenirken ise öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen ücret dikkate alınır ve bu ücretlere [(bir önceki yılın ortalama Yİ-ÜFE+bir önceki yılın ortalama TÜFE)/2] oranından fazla artış yapılamaz. Bu fıkrada yer alan hizmetlerden talep eden veliler faydalanır." hükmü yer almaktadır. Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında bila bedel öğrenci okutulacağının kararlaştırılmasına, disiplin yönetmeliği uyarınca öğrenci ilişiğinin kesildiğinin ispat edilememiş olmasına, MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğ’nin 53. maddesi uyarınca etüt ücretinin, etüt isteyen velilerden talep edilebileceğine, haftalık ders saati dışında davacı yanın ayrı bir talebinin bulunmadığının anlaşılmasına ve etüt ücreti ile ilgili bir taahhüdünün bulunmamasına göre davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-a)Asıl davada, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.832,78 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.458,19 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.374,59 TL harcın istinaf eden davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak Hazineye irat kaydına, b)Birleşen davada, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 21.859,20 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.464,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.394,40 TL harcın istinaf eden davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 14/07/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan e-imzalıdır

Üye e-imzalıdır

Üye e-imzalıdır

Katip e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."