Bölge Adliye Mahkemesi 2024/460 E. 2026/900 K.

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/460-2026/900 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6) DOSYA NO : 2024/460 Esas KARAR NO : 2026/900

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24/01/2024 NUMARASI : 2021/754 Esas-2024/37 Karar ( Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/63 Esas, 2022/52 Karar sayılı ilamı)

ASIL DOSYADA DAVACI/BİRLEŞEN DOSYADA DAVALI : VEKİLİ : Av. ASIL DOSYADA DAVALI/BİRLEŞEN DOSYADA DAVACILAR : 1- 2- VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali|Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 29/09/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/10/2026

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, İtirazın İptali|Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Asıl dosyada ; Davacı vekili; "Müvekkili ile davalılar arasında "... parsel sayılı "..." şeklindeki taşınmazın restorasyon işi için sözleşme imzalandığını, sözleşmenin davalı ... vergi mükellefi olduğu ve fakat tüzel kişiliği olmayan bir adi ortaklık olduğunu, ...nın ortaklarından birinin ..., diğerinin ise ...Şti olduğunu, alacaklarının adi ortaklık şeklindeki iş ortaklığının her iki ortağına da yöneltildiğini, Müvekkili firma ile ... arasında imzalanan sözleşmede, müvekkili firmaya yapılacak ödemelerin vadesi sözleşmenin 3/4 sayfası 8. maddesinde "İşlerin devamındaki ödemeler, işin akışına göre hazırlanacak aylık istihkaklar halinde yapılacak olup, istihkaklar proje müellifi Yük. Mimar... tarafından onaylandıktan sonra 20 (yirmi) iş çerisinde işveren tarafından taşeron firmaya ödenecektir” düzenlemesinin bulunduğunu, ödemelerin yapılmasının proje müellifi olan Yük. Mimar...'in onayı koşuluna bağlandığını, Müvekkili firmanın, davalı iş ortaklığına yapmış olduğu bir kısım işler gereği ödemeler aldığını, ancak borçlu iş ortaklığının iktisadi sorunlar yaşaması nedeniyle artık hiç ödeme yapamaz duruma geldiğini, Müvekkili firmanın ısrarı ile davalı borçlu iş ortaklığı ile masaya oturularak bakiye bedelin ödenmesi için mutabakat sağlandığını, kesin hakediş hesabında istenen müvekkili bakımından SGK "borcu yoktur yazısını" 23.03.2021 tarihinde aldığını, 26.03.2021 tarihli, 2 no'lu hakediş istihkak çizelgesini ayrıntılı şekilde oluşturulduğunu, Davacı firmanın, Davalı borçlu iş ortaklığının Sorumlu şantiye şefi İnşaat Mühendisinin imzası ve taraflar arasındaki sözleşme m.8/ı gereği "ödemeyi onaylamasının ardından 20 iş günü içinde ödeme yapılması gerektiğini kararlaştırılan proje müellifi Yüksek Mimar...'in imzası bulunduğunu, bu tutanağın alacaklarını sözleşme hükmüne göre kat'iyete kavuşturduğunu, anılan tutanağın son sayfasında müvekkilinin toplam hakedişinin 991.443,20 TL olduğunun kabul edildiğini, 26.03.2021 tarihinde ikinci bir tablo düzenlenerek 991.443,20 TL 'den o güne kadar yapılan ödemeleri düşerek bakiye borcun karşılıklı şekilde imzalandığını, tutanağın düzenlendiği 26.03.2021 tarihinde müvekkilinin alacağının 394.792,20TL olduğunu, bu hususun karşılıklı imzalar ile sabit olduğunu, 26.03.2021 tarihinde kesinleşen 394.792,20TL alacağından sonra davalı borçlu iş ortaklığı müvekkile hakedişlerinin karşılığı olarak; 04.06.2021 tarihinde 150.000 TL, 25.06.2021 tarihinde 32.000 TL, olmak üzere toplamda 182.000,00 TL nin ödendiğini, dolayısıyla davacı firmanın bakiye 394.792,20 TL alacağından sonra davalı borçlunun ödeme yaptığı toplamda 182.000,00 TL düşüldüğünde 212.792,20 TL alacağının kaldığını, Sözleşmeye bağlı olan alacaklarının ve TTK m.130 gereği işleyen-işleyecek temerrüt faizinin tahsili için Ankara 18. İcra Dairesi'nin 2021/12706 Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, borçluların takibe kötü niyetle itiraz ettiklerini, alacağın alınamadığından bahisle fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali ile takibin devamına %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini...." talep ve dava ettiği görülmüştür. Davalılar vekili; " müvekkilleri ile davacı arasında "... parsel sayılı "..." şeklindeki taşınmazın restorasyon işi için sözleşme imzalandığını, bahse konu restorasyon için ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarının raporu ile restorasyon alanında kubbelerin onaylı projesinden farklı olarak yapıldığının tespit edildiğini ve tespit yapıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, raporda eksikliklerin mevcut olduğunu, raporda sözleşme konusu işin tespit tarihi itibariyle 9 ay geçtiğini ve hatalı imalatların yeniden yapım maliyetlerinin tespit edildiğini ,davacının sözleşme konusu işi süresinde tamamlamadığını ayrıca sözleşmede kararlaştırılan bedeli talep etme hakkına sahip olmadığını müvekkilleri aleyhine haksız icra takibi başlatıldığını imzalanan sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinden bahisle davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına... " karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Birleşen dosyada; Davacılar vekili; "... ... ile ... Ltd. Şti; ...Parselde kayıtlı olan ...nın, restorasyon projesi ve restorasyon tekniklerine uygun olarak, sağlamlaştırma, yenileme, temizleme, yeniden yapma işlerinin ... İnş. Ltd. Şti. tarafından yapılması hususunda eser sözleşmesi imzalandığını, ... Ltd. Şti., restorasyonu yapılacak olan ...'nda keşif yapmış ve neticesinde sözleşme konusu işi restorasyon projesine, teknik şartnameye ve standartlara uygun olarak yapmayı ve dört ay içerisinde bitirmeyi kabul ve taahhüt ettiğini .Davalı tarafından yürütülen restorasyon süreci devam ederken, ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 14.07.2021 tarih 6849 Karar tarihli kararı ...na tebliğ edildiğini. ... tarafından da; Polatlı 3. Noterliğinin 03.09.2021 tarih 8676 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya, Koruma Kurulunun 14.07.2021 tarih 6849 karar sayılı kararı doğrultusunda, ...nın tam ve eksiksiz olarak en geç 10.09.2021 tarihine kadar kesin kabule hazır hale getirilmesi, aksi halde sözleşmenin tek taraflı haklı nedenle feshedileceği ihtar edildiğini. İhtarnamede belirtilen süre içerisinde davalı tarafından sözleşme konusu iş tamamlanmadığından, müvekkillerce, Kdz. Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/46 D.İş sayılı dosyası ile 14.09.2021 tarihinde delil tespiti talebinde bulunulduğunu. Sözleşme konusu ...da yapılan inceleme neticesinde bilirkişilerce 16.11.2021 tarihli rapor düzenlendiğini. Bilirkişinin raporunda; Sözleşme konusu taşınmazın restorasyon projesinde yer almasına ve sözleşme kapsamında olmasına rağmen karşı tarafça yapılmamış imalatlar olduğu, restorasyon projesine ve restorasyon tekniklerine aykırı imalatların yapıldığı tespit edildiğini, Sözleşme konusu işin, tespit tarihi itibariyle 9 ay geciktiği ve hatalı imalatların yeniden yapım maliyetinin arttığı tespit edilmiş ve artan yeniden yapım maliyetinin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine göre hesaplanması gerektiğinin belirlendiğini. Bilirkişinin raporunda; davalı ... İnş. Ltd Şit. tarafından hatalı yapılan imalatların yeniden yapımı için belirlenen 341.800,00-TL bedelin, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi dikkate alındığında, tespit tarihi olan 17.09.2021 itibariyle 504.838,60-TL olduğunun tespit edildiğini.... yapılacak yeniden yapım işlerinde kullanılacak bir çok malzemenin temini yurt dışından sağlanmaktadır. Sözleşme tarihi ile güncel döviz kurları arasındaki fark dikkate alındığında, hatalı imalatların yeniden yapım maliyetlerinin çok daha yüksek olduğu, dolayısıyla müvekkillerin zararının çok daha fazla olduğu açık olduğunu. ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 14.07.2021 tarih 6849 Karar tarihli kararıyla, ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarının 25.11.2020 tarih ve E. 488992 sayılı raporu ile; ... Parselde kayıtlı olan, 1. grup korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli olan ...da, kubbelerin onaylı projesinden farklı olarak yapıldığının tespit edildiğini,... ...nın, sözleşme gereği yerine getirmesi gereken tüm sorumluluklarını zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini. Davalının, sözleşme ile işi onaylı proje doğrultusunda yapacağını, kullandığı malzemelerin cins ve kalitesinin standartlara uygun olacağını kabul ve taahhüt etmesine karşın bu taahhütlerini yerine getirmediği, müvekkillerin maddi ve manevi zarara uğramasına sebebiyet verdiği Koruma Kurulu kararı ve bilirkişi raporu ile sabit olduğunu. Ankara 30. Noterliğinin 23.12.2021 tarih 12313 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, sözleşme, müvekkillerce tek taraflı olarak haklı nedenle feshedilmiş ve restorasyon projesine aykırı imalatların yeniden yapım maliyeti olarak, şimdilik 504.838,60-TL'nin tarafımıza ödenmesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiğini müvekkilleri maddi ve manevi zarara uğrattığı mevcut deliller ile sabit olduğundan, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; 200.000,00-TL'nin 10.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili için iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu... Davanın Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/754 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik, 200.000,00-TL alacağın 10.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline," karar verilmesi talep ettiği görülmüştür. Davalı vekili; "...Tespit yapılan inşaat mahalinde yapılmış olan tüm işlerin müvekkil firma ... inşaat tarafından yapıldığı şeklinde, bilirkişi heyeti kasıtlı olarak yanlış yönlendirildiğini. Halbuki müvekkil firma ... inşaat ile sözleşme yapıldığı tarihe kadar yıkım, söküm, sıva gibi çok sayıda inşaat kalemi için başka taşeron veya taşeronlara iş yaptırıldığını. Hangi işin hangi taşeron tarafından yapıldığı, ayrı bir araştırma konusu olması gerektiğini. Restorasyon işleriyle ilgili kurul tarafından verilen olumsuz kararın asıl sebebi; firmamız henüz iş başı bile yapmadan işveren ve önceki taşeronları tarafından tarihi yapının yaklaşık %30’luk kısmını oluşturan ahşap bölümlerin hiçbir resmi merciin bilgisi olmadan tamamen ortadan kaldırılmış olması olduğunu. Çünkü kurulun savcılık soruşturmasına gerek duyduğu durumlar, tarihi eserlere geri dönüşü hiçbir şekilde mümkün olmayan zararlar verildiği yönünde olduğunu . Müvekkil firmanın çalışma döneminde tek bir ... malzeme parçası dahi sökülmediğini, firma öncesi dönemde işveren tarafından tarihi yapının tüm ... ahşap kısımlarının ortadan kaldırıldığını. Bir eski eser yapının restorasyonunun doğru şekilde yerine getirilmesi konusundaki sorumluluğun, müteahhit firma, şantiye şefi ve proje müellifine ait olduğunu. Bir şantiyede farklı iş kalemlerini üstlenmiş çok sayıda taşeronun aynı anda çalışabildiğini. Herbir taşeronun sorumluluğunun, sözleşme yapmış olduğu müteahhite karşı, keşif özetindeki işlerin yerine getirilmesinden ibaret olduğunu. Malzeme seçimleri ve yapım tekniğine karar vermek gibi konular hiçbir zaman taşeronların insiyatifine bırakılmadığını. Taşeron, sadece kendisine müteahhit firma tarafından verilen işi, proje müellifi ve şantiye şefinin denetiminde yerine getiren kişi olduğunu. Taşeron, proje müellifinin ya da müteahhit firmanın seçmiş olduğu malzemeyi doğru bulmayıp kendi doğru bulduğu malzemeyi kullanma özgürlüğüne sahip olmadığını. Söz konusu işle ilgili sözleşme ve eki olan 1.keşif özetindeki tüm malzemeler ve yapılan işlerin hem müteahhit firma hem de proje müellifi tarafından imza altına alınarak onaylandığını. Taşeron ne proje müellifinin ne de işverenin bilgisi ve onayı dışında hiçbir uygulama yapmadığını. Ancak müteahhit firma taşeronla sözleşme imzaladığı andan itibaren hukuken ve resmen her türlü sorumluluğunu artık taşerona devrettiği gibi yanlış bir kanıya kapılmakta olduğunu. Restorasyon teknikleri açısından tüm hatalı imalatların tespiti ve kendi zararının hesaplanması için mahkemeye başvurmuş olmasının bunu açıkça ortaya koymakta olduğunu. Kısacası; henüz ... İnşaat ile sözleşme bile imzalanmadan, başka taşeronlar eli ile hiçbir izni olmadığı halde korunması esas olan tarihi eserin ahşap cumbalarını, tavanlarını, asma katlarını, çatılarını, çatı fenerlerini ortadan kaldıran, ... İnşaat ile sözleşme imzaladıktan sonra ise yapılan her türlü işin ve malzeme seçiminin altında imzası olmasına rağmen hiçbir sorumluğu olmadığını ispata çalışan müteahhit Firma, Bölge Koruma Kurulu’nun olumsuz kararının tüm maddi manevi zararlarını bir taşeron firmaya yüklemeye çalışmakta olduğunu....belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini " talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece; Taraflar arasındaki 19/08/2020 tarihli sözleşme ile davacının alt yüklenici olarak ...Parselde bulunan 2. Grup korunması gerekli ...nın "restorasyon projesi ve restorasyon tekniklerine uygun olarak, sağlamlaştırma, yenileme, temizleme, yeniden yapma işini " üstlendiği, teslim süresinin herhangi bir mücbir sebep olmadığı taktirde ve resmi tatiller hariç 4 ay olarak belirlendiği, davalı/davacılar adına Proje Müellifi... tarafından koruma kuruluna sunulan 26.02.2021 tarihli raporu uyarınca davacı/davalı ... İnşaatın ilk taşeron olmadığı, inşaat ruhsat tarihi olan 18.02.2019 ile taraflar arasındaki sözleşme tarihi olan 19.08.2020 tarihleri arasındaki yaklaşık 18 aylık süreçte mahallinde hangi alt yüklenici tarafından hangi imalatların yapıldığına , bir kısım kusur ve ayıplı olarak nitelendirilen imalatların davacı/davalı ... İnşaat tarafından yada önceki alt yükleniciler tarafından yapılan imalatlar olup olmadığına dair dosyada delil veya tespit bulunmadığı, ayıplı imalatların davacı/davalı ... İnşaat tarafından yapıldığının belirlenemediği, özellikle ayıplı yapıldığı belirtilen ahşap çatı ve çatı fenerinin sökülmesi ve yeniden yapılması imalatlarıyla ilgili taraflar arasındaki sözleşme ekindeki 1. keşif özetinde herhangi bir bedel de kaleme alınmadığı, davacı/davalı firmanın, Davalı/davacı iş ortaklarının sorumlu şantiye şefi İnşaat Mühendisi ile proje müellifi Yüksek Mimar...'in imzası bulunduğu, 26.03.2021 tarihli, 2 no'lu hakediş uyarınca bu tarihe kadar yapılan ve kabul edilen imalat karşılığı toplam davacı/davalı hak ediş alacağının 991.443,20 TL ı olduğu, tüm imalat kalemlerinin eksiksiz ve kusursuz olarak tamamlanmış kabul edilip hak edişin düzenlendiği, herhangi eksik ve ayıplı bir imalata yönelik bir nefaset kesintisi belirlenmediği, tarafların karşılıklı ihtirazı kayıt koymaksızın imzaladıkları ve 30 adet imalat kaleminden oluşan 2. Hakediş raporu uyarınca hesaplanan 991.443,20 TL'lik bedelin, davalı ... tarafından Davacı ... İnşaata ödeneceğinin kabul edildiği, 22.03.2021 tarihinde taraflarca düzenlenilen iş tatil ve kontrol tutanağı ile işverenin aynı parsel bünyesinde devam etmekte olan diğer işlerinin Kurul süreçleri nedeniyle devam edemediğinin, yapılan işlerin proje ve eklerine, ilgili yönetmeliklere ve sözleşmeye uygun olarak yapıldığının, proje müellifince de kontrol edildiğinin, taşeron firma tarafından sözleşmede yer alan işlerin büyük kısmının tamamlanmış olmasına rağmen, işveren davalı/davacıların kalan işlerin ne zaman yapılabileceğine dair net bir tarih veremediğinin belirlendiği, davalı/davacı iş ortaklığı adına gönderilen Polatlı 3. Noterliğininin 03.09.2021 Tarih 8676 Yevmiye Nolu ihtarnamesiyle işin 10.09.2021 tarihinde kabule hazır hale getirilmesi ihtar edilmiş ise de , yaklaşık 6 ay imalat yapılmayan şantiyenin 7 günlük süre içerisinde tamamlanması gereken eksik veya başlanılmamış imalat kalemlerinin belirtilmediği , bu kapsamda davacı/davalıdan kaynaklı gecikmeden yada kusurdan bahsedilemeyeceği, Kdz. Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/46 D. İş tespit dosyasındaki hesaplamaların, sözleşme ekindeki 22 kalem birim fiyata göre hesaplandığı, 26.03.2021 tarihinde taraflarca karşılıklı imzalanıp kabul edilmiş bulunan 2. Hakediş raporundaki 30 kalem imalatın dikkate alınmadığı, bu nedenle 2.hak edişteki 30 kalemlik imalatların dikkate alınması gerektiği, 2. Hak edişten sonra 6 ay boyunca natamam olarak bırakılan imalatların, kalite eksikliği sebebiyle mi yoksa dış hava şartlarına karşın yeterince korunamadığından dolayı mı ayıplı hale geldiklerinin anlaşılamaması nedeniyle iç dış sıva boya işleri karşılığı 47,300,00 TL'lık, iç mekan epoksi boya işleri karşılığı 146.200,00TL lık, kurşun taklidi epoksi boya işleri karşılığı 133.300,00TL lik bedellerle ilgili kesintilerin dikkate alınmaması gerektiği, 2021/46 D. İş tespit dosyasında hiç yapılmayan imalat kalemi olarak Bilirkişi Kurulunca tespit edilen ve 1. Keşif özeti ile 2. Hakediş raporunda ortak bulunan kalemlerden sadece 11 nolu Elektrik İmalatı ile ilgili 64.500,00 TL'lik bedelin davacı/davalı tarafça hiç yapılmamış imalat olarak değerlendirilmesi gerektiği, ve hak ediş bedelinden düşülmesi gerektiği, bu kapsamda davacı/davalının bakiye ödenmeyen alacak tutarının 148.292,20-TL ı olduğu, davalı/davacılar tarafından ayıplı imalatın davacı/davalı tarafça yapıldığının, gecikmenin davalı davacıdan kaynaklandığının, davacı /davalı tarafça yapılmayan iş bulunduğunun ispat edilemediği taraflar arasındaki sözleşme, bilirkişi raporu, D.iş tespit dosyası, taraflarca düzenlenilen ve itibar edilen 22.03.2021 tarihli iş tatil ve kontrol tutanağı,26.03.2021 tarihli, ihtirazi kayıt içermeyen 2 no'lu hakediş ve tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığı belirtilerek, asıl davada davacının itirazın iptali davasının kısmen kabulüne, davalıların Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2021/12706 esas sayılı dosyasındaki itirazlarının kısmen iptaline, takibin 148.292,20 TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte devamına, bakiye talebinin reddine, birleşen mahkemenin 2022/63 esas sayılı dosyasında davacılar ... ve .... Ltd. Şti.'nin tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı/birleşen davalı ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasında, sözleşmeye göre tanzim edilen ve işin yapıldığı gösteren kesin hakediş raporunda bu işin yapıldığı ve hatta sözleşme gereği hakedişin ödenmesinin imzalı hakediş ödeme tutanağı ile sabit olduğunu, yapılan işlere dair fotoğrafların suretiyle sabitolduğunu, bilirkişilerin mütalaasının hatalı olduğunu, karşı tarafın bu tutanağı gizlediğini ve delil tespiti dosyasında alenen hatalı rapor düzenlenmesine neden olduklarını, tutanağın son sayfasında müvekkilin toplam hakedişinin 991.443,20 tl olduğu açıkça kabul edildiğini, 26.03.2021 tarihli hakediş ve icmal tablosunda müvekkilin alacağı 394.792,20 TL olduğunu, temerrüt faizi alacağı hariç 212.792,20 TL alacakları kaldığını, delil tespiti işleminin hmk m.401/1 gereği hükümsüz olduğunu, görevsiz mahkemeden istenildiğini, taraflar arasındaki sözleşme m.9 gereği de yetkili mahkeme bakımından ankara adli yargı çevresi yetkili kılınmış ve bu şart tacirler arasında olduğundan ihtilafta bütün işlemlerin yine ankara adli yargı çevresinde yapılması gerektiğinden karadeniz ereğli mahkemesi'nden delil tespiti istenmesinin de mümkün olmadığını, eser yapımı ilişkileri maddi vakıaya dayandığından ve tanık dinletilmesi mümkün olmasına rağmen tanıklarının dinlenmediğini, birleşen davanın tümden reddine rağmen lehlerine nispi vekalet ücreti hükmedilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı/birleşen davacı ... ve ...Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren dava konusu olayda yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiğini, keşif yapılmadan karar verildiğini, tarihi eser konusunda bilirkişinin uzmanlığının bulunmadığını, koruma kurulu kararı, tespit raporu ve dosyadaki rapor arasında çelişki giderilmeden karar verildiğini, sözleşme kapsamında yapılmayan işlerin tespit edildiğini, işin 9 ay gecikmesi nedeniyle maliyette artış olduğunu, iç ve dış kısımlarda restorasyon niteliğine aykırı sıva-file uygulamasının yapıldığını, sözleşme ile kararlaştırılmasına rağmen yapılmayan işlerin delil tespiti dosyasında tek tek tespit edildiğini, davacının gecikmesinin kendisinden kaynaklı olduğunu, sözleşmeye aykırı imalatların değerlendirme dışı kaldığını, sıva malzemelerinin restorasyon niteliğine uymadığının tespit edildiğini, 1 nolu keşif özetinde yer alan imalatlardan vazgeçilmediğini, davacı defterlerinde dahi davacının takip tutarı kadar alacağı olmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin borcunun bulunmadığını, hakediş raporunda ihtirazi kayıt olmamasının imalatın sözleşmeye uygun olduğu anlamına gelmeyeceğini, takip alacağının likit olmadığını, icra inkar tazminatı verilemeyeceğini belirterek istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE : Asıl dava, itirazın iptali (eser sözleşmesinden kaynaklanan), birleşen dava alacak (eser sözleşmesinden kaynaklanan) istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. TBK'nın 474/I. maddesine göre açık ayıplarda bildirimin "işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz" diğer bir ifadeyle işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde, TBK'nın 477. maddesine göre gizli ayıplarda ise gizli ayıbı öğrenir öğrenmez gecikmeksizin yapılması gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir. Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Öte yandan ayıplı işlere ilişkin ihbar mükellefiyeti getiren kanun koyucu eksik işler yönünden iş sahibine böyle bir yükümlülük yüklememiştir. Bir başka deyişle, eksik işlerde ihbara gerek olmaksızın zamanaşımı süresi içerisinde eksik işler bedeli her zaman talep edilebilir. Eserdeki ayıplar yönünden ayıp giderim bedelinin ayıbın ortaya çıktığı tarihe ayıpların giderilmesi için gereken makul süre eklenmek suretiyle bulunacak tarihe göre belirlenmesi gerekir. Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile davanın açıldığı tarih arasında uzun süre var ise davanın geç açılmasında yüklenicinin bir kusuru bulunmadığından 6098 sayılı TBK'nın 114/II. maddesi yollamasıyla 52. maddeleri gereğince artan zarardan sorumlu tutulamaz. Ayıbın ortaya çıktığı tarih ile dava tarihi arasındaki maliyet farkına (artan zarara) iş sahibi katlanmak durumundadır. Ayrıca, ayıpların giderim bedelinin mahalli piyasa rayicine göre, mahalli piyasa fiyatlarına KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan piyasa rayicine göre belirlenecek miktara KDV ve yüklenici kârı eklenmeksizin ayıp giderim bedeli belirlenmelidir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi , 2018/2563 Esas, 2018/4079 Karar). Somut olayda davalı tarafın ayıba ilişkin itirazları ve delil tespit raporu yöntemince tartışılmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir. O halde mahkemece yapılacak işlem; konusunda uzman bilirkişilerden HMK'nın 266 ve devamı maddelerine uygun olarak yeni bir heyet oluşturulması; davalı tarafça yaptırılan delil tespiti raporu ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi giderir ve koruma kurulu kararında yer alan teknik tespitleri tartışır şekilde yeni bir rapor alınması, itiraz halinde itirazları karşılar ek rapor alınması, 26/03/2021 tarihli 394.792,20 TL hakediş icmal tablosu da dikkate alınarak davalı tarafın tespit raporu kapsamında ayıp iddiasının tartışılması, ayıbın türü, niteliğinin tartışılması, kabule göre ayıp giderim bedelinin hesaplanarak ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır. Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, 2-ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 24/01/2024 tarih ve 2021/754 Esas-2024/37 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine, 5-Davalı davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine, 6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, 7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 29/09/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ✍e-imzalıdır

Üye ✍e-imzalıdır

Üye ✍e-imzalıdır

Katip ✍e-imzalıdır