Bölge Adliye Mahkemesi 2024/219 E. 2026/1319 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/219 - 2026/1319

T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2024/219 ( KABUL KALDIRMA) KARAR NO : 2026/1319

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/11/2023 ESAS-KARAR NO : 2022/538 E 2023/1201 K

DAVANIN KONUSU : Alacak KARAR TARİHİ : 12/10/2026 YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan 150.000 USD karşılığında ... Ön Ocaklı Buhar kazanı siparişi verdiğini, kazan montajı ve ilk buhar üretim tarihinin sözleşmede 10 Haziran olmasına rağmen davalı şirketin ilk buharı 26 Haziran tarihinde sözleşmede kararlaştırılan tarihten 16 gün sonra teslim etiğini, ayrıca sözleşmede "Skoç 3 geçişli" olmasına rağmen, teslim edilen kazanın 2 geçişli olduğunu, yine sözleşme gereğince kazanda 2 adet tam otomatik kül helezonu olması gerekirken, teslim edilen kazanda helezonun bulunmadığını, eksiklik ve ayıpların davalıya bildirildiğini, davalının ayıp ve eksiklikleri gidereceği konusunda garantiler verdiğini, davalının 27 Ekim 2021 tarihinde bir adet kül helezonu gönderdiğini, ancak gönedilen helezonun tam manuel, kazan dışına montajlı ve kesinlikle sözleşme ile alakası olmayan bir ürün olduğunu, müvekkilinin ürünü beğenmemesine rağmen davalının ürünü zorla bıraktığını belirterek satış bedelinden indirim yapılmasına ve müvekkilince kazanın kulanılmaması nedeniyle doğan müspet ve menfi zararlarının temerüt tarihinden itibaren uygulanacak ticari temerüt faizi ve diğer tüm ferileriyle tazminine karar verilemesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 27/10/2022 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesi ile talep edilen 1.000 USD’ nin 900 USD’ sinin satış bedelinden indirim yapılması talebine, 90 USD’ sinin müspet zarar talebine ve 10 USD’ sinin menfi zarar talebine ilişkin olduğu beyan etmiştir. Davacı vekili 31/07/2023 tarihli dilekçe ile talep artırımı ile satış bedelinden indirim yapılması talebini 35.000 USD'ye artırmıştır. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, 14/04/2021 tarihli satış sözleşmesinin Ödeme Şekli başlıklı maddesinde sipariş ile birlikte 40.000,00 USD nakit, 50.000,00 USD ise çek ile ödeneceği ve ürünlerin sevke hazır olduğu zaman sevk öncesi de 60.000,00 USD nakit ödeneceği ve teslim tarihinin 10/06/2021 olduğu kararlaştırıldığını, davacı yanın, sözleşmede belirtilen ön avansı 16/04/2021 tarihinde ödemesi nedeniyle işe 17/04/2021 tarihinde başlandığını, davaya konu kazanın dört parçadan oluştuğunu, birinci parça 07.06.2021 tarihinde, ikinci parça 08.06.2021 tarihinde, üçüncü parça 11.06.2021 tarihinde ve dördüncü parça ise 16/06/2021 tarihinde teslim edildiğini, son parçanın kararlaştırılan tarihten sonraki bir zaman diliminde teslim edilmesinin ise davacı yanın kusurundan kaynaklandığını, zira, davacı yanın müvekkiline davaya konu kazanı kurabileceği bir yerin bulunmadığını ilettiğini, bu nedenle dördüncü parçanın davacı yanın uygun olduğu bir tarih olan 16/06/2021 tarihinde teslim edildiğini, iddia edilen ayıpların da ayıp olarak nitelendirilebilmesi mümkün olmadığını, ayıbın varlığının kabul edilebilmesi için ayıbın satılanın verimliliğini etkileyecek ölçüde önemli olması gerektiğini, davacı yanın iddia ettiği üzere kazanda kül helezonunun bulunmaması veya kazanın iki geçişli olması hususlarının söz konusu olması halinde dahi kazanın verimliliğinin azalmadığını, ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediğini, tazminat koşullarının oluşmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuyla satılanın gizli ayıplı olduğu ve satış bedelinden 35.000 USD indirim yapılabileceği, sözleşmenin geçerli olması sebebiyle menfi zararın talep edilemeyeceği, müspet zararın ise ispat edilemediği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Taraflar arasında nitelikli satış sözleşmesinin bulunduğu, uyuşmazlığın bu kapsamda çözülüp sonuçlandırılması gerektiği, sözleşme konusu malın ayıplı olduğunun kabul edilmediği, ayıplı olduğu kabul edilse dahi muayene ve ihbar sürelerine riayet edilmediği, satılan malın değerini ve elverişliliğini etkileyen bir eksikliğin bulunmadığı, müvekkilinin 28/06/2021 tarihinde kazanın kurulumunu yaptığı, her ne kadar yasal süreler geçmiş olmasına karşın iyiniyetli yaklaşım ile kül helezonunun imal edilerek 28/10/2021 tarihinde davacı yana teslim edilmeye çalışıldığı halde davacı yanın teslimden imtina ettiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının çeliştiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı, nisbi metod ilkesi uyarınca satış tarihinde tenzil edilmesi gereken rakamın bulunması gerektiği bildirilerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesinin ayıplı ifası iddiası ile satış bedelinden tenzili gereken miktarın bulunup bulunmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, taraflar arasındaki nitelikli satım sözleşmesinin ayıplı ifası nedeniyle satış bedelinin tenzili, müspet ve menfi zararın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Taraflar arasında 14/04/2021 tarihli satış sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmede malın cinsinin 10.000 kg/h 12 bar kapasiteli ... Ön Ocaklı Buhar Kazanı ve Ekipmanları olduğu, sözleşme bedelinin 150.000,00 USD + %18 KDV(27.000,00 USD) = 177.000,00 USD olduğu, ödeme şeklinin sipariş ile birlikte avans ödemesi olarak 40.000,00 USD'nin nakit ve 50.000,00 USD (yarısı 30/06/2021 vadeli, yarısı 15/07/2021 vadeli) çeklerle, ürün sevke hazır olduğunda ise sevk öncesi 60.000,00 USD nakit olacak şekilde ödeneceği, teslim tarihinin 10/06/2021 tarihi olduğu ve teslim yerinin Ankara olduğu, kazanın 28/06/2021 tarihinde kurulumunun yapıldığı, 27/10/2021 tarihinde davalı tarafından otomatik kül helezon sisteminin montajının yapılmak istenmesine karşın davacı yanca kabul edilmediği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında talimat mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi raporunda, davaya konu buhar kazanının davacı tarafça davalı taraftan 150.000 USD karşılığı 1.298.895,00 TL bedel ile alındığı ve bedelinin ödendiğinin kayıtlı olduğu, tespit konusu 10 ton/h 12 bar kapasiteli ön ocaklı buhar kazanı ve ekipmanlarının, davalı tarafın teklif belgesinde, 3 geçişli olacak şekilde yazılı olduğu halde, kazanın 2 geçişli olarak tesis edildiği, teklif belgesinde kül helezonunun 2 adet tesis edilmek suretiyle yakılan malzemeye ait külün ön ocak yanlarından otomatik alınarak ana kül helezonuna transfer edileceği yazılı olduğu halde, söz konusu helezonların ve bu helezonları çalıştıracak redüktör sisteminin kurulmadığı, bunların yerine külün manuel (işçi görevlendirilerek) olarak helezona çekilmesi şeklinde tesis edildiği, bu haliyle sistemin teklif belgesinde yazılı olan nitelikleri karşılamadığından ayıplı olduğu, sistemin ayıpları nedeniyle satış bedelinde indirilmesi gereken bedel için, piyasa koşularında yapılan araştırmadan elde edilen verilerden, davaya konu kazanın ayıpları nedeniyle satış bedelinden indirilmesi gereken bedelin 20.000,00 USD olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında talimat mahkemesi aracılığıyla alınan ek raporda ise tespit konusu 10 ton/h 12 Bar Kapasiteli Ön Ocaklı Buhar Kazanı ve Ekipmanlarının, davalı tarafın teklif belgesinde, 3 geçişli olacağı yazılı olduğu halde, kazanın 2 geçişli olarak tesis edildiği, teklif belgesinde kül helezonunun 2 adet tesis edilmek suretiyle yakılan malzemeye ait külün ön ocak yanlarından otomatik alınarak ana kül helezonuna transfer edileceği yazılı olduğu halde, söz konusu helezonların ve bu helezonları çalıştıracak redüktör sisteminin kurulmadığı, bunların yerine külün manuel (işçi görevlendirilerek) olarak helezona çekilmesi şeklinde tesis edildiği, bu haliyle sistemin teklif belgesinde yazılı olan nitelikleri karşılamadığından kazanın ayıplı olduğu, bu ayıbın kazanın teslim alınması esnasında normal bir gözden geçirme ile tespit edilebilecek nitelikte olmaması nedeniyle gizli ayıplı olduığu, sistemin ayıpları nedeniyle satış bedelinde indirilmesi gereken bedel için, piyasa koşularında yapılan araştırmadan elde edilen verilerden, davaya konu kazanın ayıpları nedeniyle satış bedelinden indirilmesi gereken bedelin 35.000,00 USD olduğu, uyuşmazlığa konu kazanı satın aldığı tarihte başka bir firmadan istediği şartlarda başka bir kazanı sağlam bir şekilde satın alabilecekken, davacının bugün tarihli olarak sağlam ve istediği şartlarda başka bir kazanı almak istediğinde, piyasa koşullarında yapılan araştırmaya göre ödeyeceği farktan doğan zararının 20.000,00 USD olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasında 14/04/2021 tarihli satış sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmede malın cinsinin 10.000 kg/h 12 bar kapasiteli ... Ön Ocaklı Buhar Kazanı ve Ekipmanları olduğu, sözleşme bedelinin 150.000,00 USD + %18 KDV(27.000,00 USD) = 177.000,00 USD olduğu, sözleşmenin nitelikli satış sözleşmesi olarak değerlendirilmesi ve uyuşmazlığın bu çerçevede çözümlenmesi gerektiği, sözleşmeye konu kazanın 28/06/2021 tarihinde kurulumunun yapıldığı, 27/10/2021 tarihinde davalı tarafından otomatik kül helezon sisteminin montajının yapılmak istenmesine karşın davacı yanca kabul edilmediği anlaşılmıştır. Mahkemece dosya kapsamında kök ve ek rapor alınmış ise de raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı, raporların çelişkili olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin nitelikli satış sözleşmesi olarak değerlendirilmesi ve sözleşme kapsamında davalı yanca teslim edilen malın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıp ihbar sürelerine riayet edilip edilmediği, 27/10/2021 tarihli servis formunun taraflar arasındaki ilişkiye etkisi, teslim edilen mal ayıplı ve satış bedelinden tenzilinin gerektiğinin kabul edilmesi halinde ise davacı yanın satış bedelinin tenzili talebi yönünden Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun istikrar kazanmış ilamlarına göre "nisbi metot" yöntemiyle satış bedelinden indirime konu edilecek miktarın denetime ve hüküm kurmaya elverişli bir şekilde hesaplamasının yapılmasına yönelik rapor alınması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması doğru değildir. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Ankara Batı 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/538 Esas, 2023/1201 Karar ve 09/11/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA, 2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davalıya İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 12/10/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan e-imzalıdır

Üye e-imzalıdır

Üye e-imzalıdır

Katip e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."