Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1208 E. 2026/1119 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2024/1208

KARAR NO: 2026/1119

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 15/3/2024

NUMARASI : 2022/811 (E) - 2024/209 (K)

DAVANIN KONUSU: Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ: 9/7/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18/4/202 günü müvekkili davacıya ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında, maddi hasarla sonuçlanan trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu oluşan hasar farkı ve değer kaybı bedelinin miktarının tam olarak belirlenemediği ileri sürerek belirsiz alacak davası niteliğinde hasar bedelinden kaynaklanan 100 TL, değer kaybından kaynaklanan 100 TL maddi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 21/2/2024 günü sunduğu dilekçeyle talep ettiği değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatı 14.000 TL'ye, hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatı ise 35.010,57 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, 14.000 TL değer kaybı tazminatının, 10/5/2022 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı ... vekili dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında asli kusurlu olduğunu, müvekkili davacının ise kusurunun bulunmadığını; davacı ...'a ait ... plakalı özel otomobilin arka kesimlerinde meydana gelen hasarın, olay tarihinde yetkili servis ortamında tamamı orijinal nitelikte parçalar kullanılarak gerçekleştirilmesi olanaklı kadri maruf, haddi lâyık onarım bedelinin iskontolu KDV hariç 32.424,19 TL, KDV dahil 38.260,54 TL olduğunu, arka ve ön kesimlerinde meydana gelen hasarların kasko sigortacısı ... AŞ'nin hasar dosyasında işlem gördüğü, ödemelerin nereye yapıldığına ilişkin dekontların sunulmadığının belirlendiği; davalı sigorta şirketi tarafından kusuruyla gerçekleşen kazanın hasar bedelinin ödendiğinin ispatlanamadığını, davalı sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin ödendiğine ilişkin herhangi bir resmi makbuz, fatura vb. ödeme belgesi sunulmadığını; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 99'uncu maddesi uyarınca Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) kapsamındaki zararların tazmin başvurusu üzerine 8 iş günü içinde ... sınırları içinde kalan miktarların ödenmek zorunda olunmasına karşın, tazminat edimlerin ifasında kasıtlı ve kusurlu davranılarak tazminat ödenmediğini belirterek, ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; somut olayda zamanaşımının dolduğunu; arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini; gerçek zararın tespitiyle talep edilebilecek tazminat miktarının belirlenmesi olanağı varken, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini; kaza tespit tutanağı içeriğine göre mağdur araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle teminat dışında kalan başvurunun reddi gerektiğini; hasar bedelinin iskonto uygulanarak hesaplanması gerektiğini, tazminatın bir malın veya hizmetin bedeli olmadığından KDV'nin hesaplanamayacağını, yedek parça tedarik aşamasında müvekkili sigorta şirketine indirim hakkının kullandırılmaması nedeniyle başvurunun iyiniyet yokluğundan reddi gerektiğini; araçta oluşan maddi hasarın aracın rayiç bedelinin %2'sinin altında kalması durumunda değer kaybı tazminatının araçta oluşan maddi hasar tutarını aşamayacağını, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların değer kaybı hesaplanmasına ilişkin "Teminat Dışı Kalan Haller" başlıklı bölümün 1'inci maddesine göre, mini oranımla giderilebilen basit kaporda, plastik tampon parça onarımları, cam radyo-teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksanı hasarlarının değer kaybı teminatı dışında kaldığını, internet sitelerindeki araç ilanlarının, uyuşmazlıklar açısından emsal olmadığını, değer kaybının hesaplanmasında aracın daha önce aynı bölgeden hasarlı olması durumunda değer kaybı hesabı yapılamayacağını, aracın kilometresinin de değer kaybının tespit ve değerlendirilmesinde en önemli faktörlerden olduğunu; kabul anlamına gelmemesi koşuluyla, faiz başlangıcının ancak komisyona başvuru tarihi olarak kabul edilebileceğini belirterek, ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

18/4/2022 günü meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin davanın KTK'nin 109'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında öngörülen 2 yıllık zamanaşımı içinde 15/11/2022 günü açıldığının; dava dilekçesi ekinde de 14/10/2022 günü düzenlenen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının sunulduğunun; hasar ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkin davanın açıldığı tarihte, davacıdan, alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesi beklenemeyeceğinin, böylece eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında kanuna aykırılık bulunmadığının karşısında, bu konulara ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişinin raporunda, yönetimindeki ... plakalı özel otomobille seyir halinde iken, yolun gerek ve koşullarına uygun olmayan bir hızla ilerisinde trafik gereği yavaşlayıp duran otomobile yavaşlamadan yaklaşan, duran otomobilin mesafe ve konumunu, fren ışıklarını, hızını dikkate almayan güvenli takip mesafesini korumadan ön kesimleri ile önündeki ... plakalı otomobile arkadan çarpan davacı sürücü ...'ın birinci kazanın oluşumunda %100 oranında tam kusurlu olduğu; yönetimindeki davalıya ... poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobille seyir halinde iken, ön ilerisinde trafik kazası nedeniyle duran otomobillerin bulunduğu kesime yavaşlamadan yaklaşan, duran otomobilleri, mesafe ve konumunu, hızını dikkate almayan, yolu ve çevresini gerekiği gibi etkin biçimde kontrol etmeyip tehlikeyi öngörmeyen, fren tedbiri ile zamanında yavaşlamayan, güvenli takip mesafesini korumayıp ön kesimleri ile ... plakalı otomobilin arka kesimlerine çarpan dava dışı sürücü ...'in ise ikinci kazanın oluşumunda ve buna göre ... plakalı otomobilin arka kesimlerinde oluşan zararın doğmasında %100 oranında asli kusurlu olduğunun belirtilmesi, böylece davalıya ... poliçesiyle sigortalı araç sürücüsü ile davacı sürücünün yönetimindeki araçların konumları ve sürücülerin davranışları irdelenerek, olayın meydana gelmesine neden olan kusur oranlarının yasal dayanaklarıyla birlikte, eylemler ile sonuç arasında bulunan nedensellik bağını ortaya koyacak biçimde, dosya kapsamından anlaşılan oluşa, bilimsel ölçütlere, usul ve kanuna uygun olarak saptandığının, davacıya ait otomobilde oluşan değer kaybının, otomobilin kilometresi, modeli ve model yılı hasar geçmişi dikkate alınarak kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile onarılmış durumdaki piyasa değeri dikkate alınarak yöntemine uygun biçimde belirlendiğinin anlaşılması karşısında, HMK'nin 279'uncu maddesine uygun düzenlenen ve dosya kapsamına uygun somut olgu ve ölçütlere dayanan, yeterli gerekçeyi de taşıyan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiş; davacıya ait ... plakalı otomobil cinsinden aracın, davacı ile davalı ... AŞ arasında 9/10/2021 günü bağıtlanan, 9/10/2021 başlangıç, 9/10/2022 bitiş tarihleri arasında geçerli genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalı olması ve davacının otomobilinin kasko sigortacısı ... AŞ'nin hasar dosyası işlem görmesi kazaya karışan ... plakalı otomobil cinsinden aracında kaza tarihi itibarıyla ... AŞ'ye ... poliçesiyle sigortalı olması, böylece ... AŞ'nin düzenlediği kasko ve ... poliçelerinden kaynaklanan alacak ve borç ilişkisi bakımından mahsuplaşma olanağının bulunması dikkate alındığında, bu konulara yönelen istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak, davacı vekilinin, davalı sigorta şirketine elektronik postayla 27/4/2022 günü ulaşan dilekçesiyle, davaya konu trafik kazasından kaynaklanan maddi maddi tazminatın ödenmesi isteminde bulunduğu dikkate alındığında, davalı aleyhine hükmolunan maddi tazminata KTK'nin 99'uncu maddesinin 1'inci fıkrası uyarıca başvuru tarihinden itibaren başlayan 8 iş gününün sona erdiği 13/5/2022 gününden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

I-Davacı ... vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b/1'inci maddesi gereğince esastan reddine,

II-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin nihai kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre:

1-Maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, değer kaybından kaynaklanan 14.000 TL maddi tazminatın 13/5/2022 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... AŞ'den tahsil edilerek ...'a verilmesine,

2-Davacının hasar bedeli tazminatına ilişkin istemi yönünden davanın reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ve hükmolunan maddi tazminatın tutarına göre hesaplanan 956,34 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL, tamamlama harcı olarak ödenen 833,56 TL olmak üzere toplam 914,26 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 42,08 TL karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

4-İlk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 13'üncü maddesinin 1'inci, 2'nci ve 3'üncü fıkraları uyarınca,

a-Kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 14.000 TL vekâlet ücretinin, davalı ... AŞ'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacı ...'a verilmesine,

b-Reddine karar verilen maddi tazminat istemine göre belirlenen 14.000 TL vekâlet ücretinin davacı ...'dan tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ... AŞ'ye verilmesine,

5-İstinaf nedeni olarak ileri sürülmediğinden inceleme dışı kalan yargılama giderine ilişkin hüküm fıkraları yinelenerek,

a-Davacı tarafından ödenen 80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcından oluşan toplam 161,40 TL'nin davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine,

b-Davacı tarafından harcanan posta, tebligat, müzekkere, bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 2.124 TL yargılama giderinden, ilk derece mahkemesi tarafından davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 606,72 TL yargılama giderinin davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

c-Davacı tarafından sarf edilen ve belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

ç-Arabuluculuk ücreti olan 3.120 TL'nin, ilk derece mahkemesi tarafından yapılan davanın kabul ve reddi oranında yapılan hesaplamaya göre 891,24 TL yargılama giderinin davalıdan, 2.228,76 TL yargılama gidenin davacıdan tahsil edilerek Hazine'ye gelir kaydına,

6-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,

III-İstinaf incelemesi bakımından ;

1-Davalı ... AŞ tarafından peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istenmesi durumunda geri verilmesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... AŞ tarafından harcanan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcından ibaret yargılama giderinin davacı ...'dan tahsil edilerek davalı ... AŞ'ye verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 304,40 TL karar ve ilam harcının davacı ...'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı ...'dan tarafından istinaf başvurusu nedeniyle sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5-Duruşmalı yapılmayan istinaf incelemesi kapsamında vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-İstinaf incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 361'inci maddesi uyarınca Dairemizin gerekçeli kararının tebliği tarihinden itibaren başlayan iki haftalık süre içerisinde, Dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 9/7/2026