Bölge Adliye Mahkemesi 2023/427 E. 2026/1857 K. – İtirazın İptali

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/427

KARAR NO: 2026/1857

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 29. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (Kapatılan) İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 20/12/2022

NUMARASI: 2021/811 Esas - 2022/884 Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari satımdan kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı borçlu şirketle kurulan ticari ilişki kapsamında fatura düzenlediğini, davalı borçlunun fatura bedellerini ödemediğini, müvekkili şirketin cari hesap ekstresi, ticari defter ve belgeleri incelendiğinde, davalıdan alacaklı olacağının görüleceğini, alacağın tahsili amacı ile.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, davalı borçlunun takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını, itirazın haksız olduğunu iddia ederek; itirazı iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine %20den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı , kendisine yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "..Somut olayda davalı tarafın davayı takip etmediği, usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerini incelenmek üzere sunduğu ve davacı tarafın defterlerine göre davalıdan alacaklı olduğu, HMK 222/3. Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde)Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünün düzenlediği, hüküm doğrultusunda davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi durumunda davacı yanın ticari defterlerinin lehine delil olacağı değerlendirilmiştir. Yargıtay 19 HD 'nin 2018/2293 Esas, 20194962 Karar sayılı 04.11.2019 tarihli ilamında da açıklandığı üzere davalı, davaya dayanak faturaya ilişkin beyanname vermekle malları teslim almış sayılacaktır. Vergi dairesinden celp edilen, davacı ve davalının BA/BS formlarının incelenmesinde, davacı tarafça kesilen KDV hariç 55.400 TL lik faturanın, davalı firma tarafından Form BA dökümünde mal ve hizmet alımına ilişkin olarak beyan edildiği, dolayısı ile tarafların BA/BS formlarının uyumlu olduğu görülmüştür. Buna göre davalının vergi dairesine bildirilen faturalardaki malları teslim aldığı, teslim aldığı malların da bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü ile usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü yolunda hüküm tesis edilmiştir. İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla ..." gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 65.419,20 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, alacak likit olmakla hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın kabulüne karar verildiğini, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine karşı süresinde itiraz edildiğini, öncelikle müvekkilinin aleyhine açılan davayı kabul etmediklerini, her ne kadar fatura kesilmiş ise de dava konusu işlemin fiilen yapılmadığını, bilirkişi raporunda açıkça borç alacak ilişkisini doğuran fatura mahiyetinin fiiliyatı temsil edip etmediği konusunda tespit yapılamadığının belirtildiğini, davacının işin fiilen yapıldığına dair herhangi bir evrak, irsaliye, teslim tesellüm fişini dosyaya sunmadığını dolayısıyla davacının davasını ispatlayabilmiş sayılmadığından müvekkili aleyhine karar verilmesi sonucunda müvekkilinin mağdur edildiğini iddia ederek, kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak dosyanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ticari satıma ilişkin faturaya bağlı alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında, ticari ilişkinin varlığı hususunda herhangi uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davacının takip konusu faturadan kaynaklı alacağını ispat edip edemediği, fatura konusu hizmeti davalı şirkete verip vermediği ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı şirket tarafından davalı şirket adına 28.02.2021 tarihinde demir hizmet bedeli adı altında KDV dahil 65.419,20 TL tutarında e-fatura düzenlendiği, fatura bedelinin tahsili amacı ile davalı hakkında ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra takibine karşı yetki itirazında bulunulduğu ve.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 65.419,20 TL asıl alacak ile birlikte ferileri olmak üzere toplam 68.617,57 TL alacağın tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu şirketin icra takibine, borca ve ferilerine itiraz ettiği, davacının ise arabuluculuk başvurusundan sonra İİK 67.maddesi gereğince iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delillerini ibraz etmesi ve ilgili delillerin celbi sonrasında bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir. 24.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; ....Şti tarafından, ... Limited Şirketi adına 28.02.2021 tarihli düzenlenen uyuşmazlığa konu e-arşiv faturanın ....Şti.’nin yasal ticari defterlerine Türk Ticaret Kanunu’na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre usulüne uygun olarak kayıt edildiği ve ....Şti.’ne ait 2021 Şubat dönemi ne ait form BS (Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim) formunda yer aldığı, ... Limited Şirketi’ne ait 2021 yılı form BA görüntüleme ekran dökümünde; ... ünvanı adına 1 adet KDV hariç 55.440,00 TL bedelli mal ve hizmet alımına ilişkin bildirim bulunduğu, ....Şti,nin yasal ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde; ... nolu alıcılar hesap kodu ve ....şti. detay hesap adı ile 65.419,20 TL borç bakiyesi bulunduğu (....Şti.’nin 31.12.2021 tarihi itibarıyla .... Şti.’den 65.419,20 TL alacaklı olduğu), uyuşmazlık konusu fatura içeriğinin demir hizmet bedeli olması nedeniyle, muhteviyatı itibarıyla hizmet niteliği taşıdığı, hizmet niteliği taşıyan faturaların yasal düzenleme gereği sevk irsalıyesi vb. teslime ilişkin tevsik edici belge zorunluluğu bulunmadığı, mevcut dosya içeriğinden borç-alacak ilişkisini doğuran fatura mahiyetinin fiiliyatı temsil edip etmediği konusunda tespit yapılamadığı, icra takibine yapılan itirazın haksız ve talep edilen faizin yasal olup olmadığı ve alacağın likit olup olmadığı noktalarında ise; fatura mahiyetinin fiiliyatı temsil edip etmediği tespit edilemediğinden görüş bildirilmemesi kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Davalı vekili bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde; davayı kabul etmemekle birlikte müvekkili adına fatura kesilmiş ise de dava konusu işlemin fiilen yapılmadığını, davacı tarafın işin yapıldığına dair irsaliye, teslim teselsül fişini dosyaya ibraz etmediğini belirterek, ek rapor alınmasını talep etmiştir.

16.08.2022 tarihli ön bilirkişi raporunda; davacı şirketin yerleşim yerinin ... olması nedeniyle ... ATM'ye talimat yazılarak bilirkişi raporunun alınmasına karar verildiği, davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için ara karar oluşturulduğu, inceleme günü davalı tarafın hazır bulunmadığı gibi herhangi bir mazeret ve yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı, ticari defterlerin ibraz edilmediği, avukat ile iletişim kurulamadığı belirtilerek görevlendirilmenin iptal edilerek dosyanın iadesinin istendiği ve herhangi bir ücret talebinde bulunulmadığı belirtilmiştir.Davalı vekili tarafından mazeret dilekçesi verilerek duruşmaya katılım sağlanmamıştır.

Mahkemece, talimat bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir. HMK'nın 190. maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Somut davada, davacı tarafça takip konusu fatura alacağının tahsili istemi ile takip başlatmıştır. Fatura düzenlenmesi tek başına alacağın varlığını ispat için yeterli olmamakla birlikte şirketlere ait BA ve BS formlarından, takip konusu 55.440,00 TL asıl fatura bedelinin ilgili vergi dairesine taraf şirketlerce bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda, davacının ticari defter ve kayıtları ile davalıya ait BA form bildirimlerinden davacı tarafın takip konusu fatura alacağına hak kazanmış olduğu anlaşılmış bulunduğundan davalı vekilinin aksine iddia ve istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usule ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 3.350,78 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline,

3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;

HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 22.10.2026