Bölge Adliye Mahkemesi 2023/2098 E. 2026/1153 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/2098 KARAR NO : 2026/1153

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/11/2022 (Dava) - 12/06/2023 (Karar) NUMARASI : 2022/1019 Esas - 2023/394 Karar DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) BAM KARAR TARİHİ : 18/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 18/06/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2023 tarih ve 2022/1019 Esas - 2023/394 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... aleyhine Akhisar İcra Müdürlüğünün 2022/3226 E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine dayalı icra takibi yapıldığını, alacaklıların miras bırakan senet lehdarı ....'nin mirasçıları olduğunu, dava konusu kambiyo senedinin müvekkili tarafından yazılmadığını, yalnızca altına imza atıldığını, senet lehdarı müteveffa .... ile müvekkilinin hiç karşılaşmadığını, müteveffanın senedin keşide edildiği tarihte 90 yaşının üzerinde olduğunu ve okuma yazma dahi bilmediğini, müvekkilinin müteahhit ile müteveffa ....'nin tek ilişkisi müteveffanın vekili ... vasıtasıyla müteveffanın arsası üzerine yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi olduğunu, bu durumun haricinde söz konusu senedin lehdarı ile müvekkili arasında başkaca hiçbir hukuki veya ticari ilişkinin de söz konusu olmadığını, hal böyle iken müvekkilinin senet karşılığını müteveffadan aldığı hususunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, söz konusu senedin bu nedenlerle bedelsiz olup alacaklı mirasçıların kötüniyetli olduğunu, bedelsiz kalan senedin kullanılması ayrıca suç teşkil ettiği için bu konuda Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığına da suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili ile davalıların murisi .... arasında Akhisar 1. Noterliğinde 28/12/2018 tarihli 14279 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkilj sözleşmeyi takiben inşaat yapımına başlamış ve eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini, bu hususta müvekkili aleyhine hiçbir şikayet bulunmadığını, müvekkili müteahhitin anılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile şirketine ait bağımsız bölümlerin satışı için arsa sahibinden ayrıca bir vekaletname alması gerektiğini, ancak bu şekilde satış işlemi yapabildiğini, davalı ...'nin ise ailenin söz sahibi olarak her bağımsız bölümün satışında engel olduğunu, müvekkilinin müteahhide zorluk çıkarttığını, bu tutumlarının son noktası olarak davalı ...'nin kat karşılığı inşaat sözleşmesinin akdedilmesinden 2 yıl sonra ve inşaatın %95 oranında tamamlanmasına rağmen söz konusu satış vekaletnamesinin verilmesi için müvekkilden, ... aracılığı ile teminat senedi talep ettiğini, bu sebeple teminat olarak 27.12.2020 düzenleme tarihli 30.03.2021 ödeme tarihli takibe dayanak senet keşide edildiğini, taraflar arasındaki temel ilişkinin gereği gibi ifa edilmesi sebebiyle söz konusu senedin bedelsiz olduğunu, dava konusu teminat senedinin Akhisar ilçesinde mukim uzun yıllardır emlak işi ile uğraşan ve her iki tarafında işlerini takip ederek hizmet veren emlakçı ... tarafından hazırlandığını, ... huzurunda senedin müvekkil tarafından imzalanması ile ...’e teslim edildiğini, mvekkili müteahhitin tüm edimlerini ve yükümlülüklerini eksiksiz bir biçimde yerine getirdiği sebebiyle takip konusu yapılan senetten dolayı alacaklılara herhangi bir borcunun olmadığını, senetin alacaklının vefatı ve ...'nin tutumları nedeniyle iade alınamadığını, müvekkilinin takip konusu yapılan senetten dolayı borcu olmamasına rağmen icra takibi yapıldığından, Akhisar İcra Hukuk Mahkemesine itirazda bulunulduğunu, ancak İcra Hukuk Mahkemesinden tedbir talep edilmişse de tedbir talebi kabul edilmemiş olup bu sebeple takip konusu dosya borcunun bir kısmı haciz baskısı nedeniyle ödenmek zorunda kalındığını, alacaklı müvekkiline ait taşınmazlara, araçlara ve banka hesaplarına haciz koyduracak olup bu nedenle icra dosya borcunun tamamı icra dosyasına ödeneceğini, neticeten müvekkili davacının alacaklılara takip konusu senetten dolayı borcu olmadığını ileri sürerek, yapılacak yargılama neticesinde müvekkil davacının Akhisar İcra Müdürlüğü'nün 2022/3226 E. Sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan iş bu dava, usul ve esas yönlerinden yerinde olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde harca esas değeri belirmediğini, dava vasıf ve mahiyeti itibarı ile nispi harca tabi olduğundan değer üzerinden harcın tamamlaması gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde olay hakkında tanıklardan bahsettiğini ve tanık diletmek istediklerini ancak delil listesinde tanıklardan bahsetmediğini, davanın vasıf ve mahiyeti itibarı ile yasal olarak tanık dinlenmesine olanak bulunmadığını ve davada tanık dinletilmesine muvafakati olmadığını, dava dilekçesinde, davaya konu olan Akhisar İcra Müdürlüğü'nün 2022/3226 Esas sayılı icra takibinde davaya konu senedin, teminat senedi olduğundan bahsedildiğini, davaya konu edilen icra takibine dayalı senedin kambiyo senedi vasfında olup, davacı aleyhine yapılan icra takibinin yasal olduğunu, senet üzerinde teminattır sözcüğü yazılı olsa dahi ki, böyle bir durum olmadığını, alacaklı ve borçlu arasında ayrıca yazılı bir belge ile senedin ne için teminat olarak verildiği, neyin teminatı olduğunu belirtir bir belge bulunması gerektiği, taraflar arasında ise böyle bir yazılı belgenin mevcut olmadığını, davacı taraf böyle bir delile de dayanılmadığını, davacı tarafın Akhisar İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/157 Esas sayılı dosyası ile tedbirli olarak icra takibine ve borca itiraz davası açtığını, mahkemece 01.08.2022 tarihli kararı ile ilgili icra takibinin durdurulması talebinin reddedilmiş olduğunu svunarak, açılan davanın yerinde olmayıp, kötü niyetle açılmış olduğundan davanın reddi ile lehlerine vekâlet ücreti ile kötü niyet tazminatı takdirine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İlk derece mahkemesince; "... dava konusu senedin teminat senedi olduğunun ve dolayısıyla borçlu olunmadığının ispat külfeti davacıdadır. 6100 sayılı HMK'nın 201. maddesi uyarınca; senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın yazılı delille kanıtlanması gerekir. Davaya konu Akhisar İcra Müdürlüğü'nün 2022/3226 Esas sayılı takip dosyasına dayanak bono incelendiğinde, malen kaydı bulunduğu görülmüştür. Davacı tarafça davaya konu bononun teminat amaçlı olarak verildiğine dair bilgi içeren ve bono lehtarı tarafından imzalı herhangi bir belge sunulmamıştır..." gerekçesiyle davanın REDDİNE karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, delil dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandıklarını, ancak yerel mahkemece yemin delilinin hatırlatılmadığını, bu nedenle söz konusu delile dayanamadıklarını, müvekkili aleyhine Akhisar İcra Müdürlüğü’nün 2022/3226 E. sayılı dosyası ile kambiyo senedine dayalı olarak davalılar tarafından icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından, huzurdaki dava konusu bedelsiz senedi kullanma suçundan davalılar hakkında Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu soruşturmanın Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığı' nın 2022/6441 soruşturma dosya numarası ile yürütüldüğünü, davalıların soruşturma dosyası içerisinde avukat eşliğinde verdikleri ifadelerinde .... firması ile müteveffa anneleri arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi olduğunu beyan ettiklerini, ancak davalıların Akhisar Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliğine 02/11/2022 tarihinde verdikleri ifadelerinde senedin keşideci ...'nun şahsı ile anneleri arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığının ikrar ederek yalnızca borcu olduğunu iddia ettiklerini, tüzel kişiliğe haiz bir şirket olan.... Şti. ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin varlığının, dava konusu teminat senedinin keşidecesi müvekkili ...'nu bağlamayacağını, söz konusu teminat senedinin lehtarı .... ile keşidecesi müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı hususunun ikrarının, dava konusu teminat senedinin kayıtsız ve şartsız bir ödeme vaadini içermediğinden kambiyo vasfı taşımayan bu belge nedeniyle borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü yolla takip yapılmasının mümkün olamayacağını ispatladığını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde artık senet lehtarı ve keşidecesi arasında bir ticari ilişkinin varlığının davalılarca ispat edilmesi gerektiğini, senedin düzenleyeni ve düzenlediğini soruşturma dosyasında verdiği ifade de ikrar eden .. ...'in de dava konusu senedin teminat senedi olduğunu beyan ettiğini ve kapalı otoparkların yapılması neticesinde bedelsiz hale geldiğini beyan ettiğini, bu hususun da yine başlı başına söz konusu teminat senedinin kambiyo senetlerine özgü yolla takip yapılmasının mümkün olmadığını ispatladığını, davaya konu senetin lehtarı müteveffa ....'nin senedin keşide edildiği tarihte yaklaşık 90 yaşında olduğunu, senedin takibe konu edildiği tarihten önce hayatını kaybettiğini, müvekkili ... ile müteveffanın ne ticari ne de başkaca herhangi bir ilişkisi bulunmadığı gibi yüz yüze dahi gelmediklerini, bu durumu, ticari kayıt ve defterler dahil diğer tüm resmi belgelerin de ispatladığını, müvekkili ...'nun, müteveffanın oğlunun baskısı neticesinde bir teminat senedi verdiği, işbu dava konusu senedin illetten mücerret olmadığını, davalılarca Akhisar İlçe Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliğinde 02.11.2022 tarihinde vermiş oldukları ifadelerin de bu durumu açıkça ortaya koyduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibine konu senet sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup; hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Davacı davaya konu senedin teminat senedi olduğu ve borç bulunmadığı iddiasıyla menfi tespit talebinde bulunmuştur. Davacının dava dilekçesinin deliller kısmında açıkça yemin deliline dayanıldığından, mahkemece iddiasını yazılı delille kanıtlayamayan davacıya, karşı tarafa yemin yöneltip yöneltmeyeceği hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bu konudaki davacı isitnaf başvurusu haklı görülmüştür. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1019 Esas - 2023/394 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-İstinaf eden davacı tarafın diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İSTİNAF AŞAMASINDA; istinaf eden davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa iadesine, 5-İstinaf aşamasında istinaf eden davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/06/2026