Bölge Adliye Mahkemesi 2022/2163 E. 2026/1295 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/2163

KARAR NO : 2026/1295

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/07/2022

NUMARASI : 2019/411 Esas 2022/536 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 18/07/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/07/2026

Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin, davalı hesabına taze siyah incir alımına yönelik olarak komisyonculuk yaptığını,taraflar arasında sözleşme hazırlandığını ve mail ortamında paylaşılarak mutabık kalındığını davalının müvekkilinin iş kapsamında katlandığı tüm giderleri karşılayacağını ve alım yapılan kg başına net 50 kuruş olmak üzere komisyon ödemesi yapacağını, ancak müvekkilinin hiçbir kusuru olmaksızın sözleşmenin 20.gününde davalı tarafından sonlandırıldığını, soğuk hava deposu kiralaması dışındaki tüm giderlerini ödediğini, ancak anlaşma gereğince sezonluk (2 aylık) olarak kiralanan 18.408 -TL soğuk hava deposu kira giderini ödemediğini,müvekkili tarafından 19.770,75- TL asıl alacak için icra takibine başlandığını, davalının 2 aylık toplam 18.408- TL tutarındaki soğuk hava deposu kira giderinin | aylık 9.200- TL'lik kısmı ile 1.362,75 TL bakiye cari hesap alacağı toplamı olan 10.562,75- TL tutarındaki borcunu icra takibi üzerine haricen ödediğini, geriye kalan 9.208- TL kira giderini ise ödemediğini, davalının icra takibi sonrasında haricen yaptığı 10.562,75 TL ödemenin düşülerek kalan 9.721,62 TL alacak tutarı üzerinden takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili;davacının 05-25 Ağustos tarihleri arasında müvekkili şirkete 30.507 kg siyah incir temin ederek kilogram başına 0,50 TL olmak üzere toplam 15.253,50 TL komisyon aldığını, temin ettiği incirlerin kalitesinin ihracata uygun olmayacak ölçüde düşmesi,piyasaya göre daha yüksek fiyatla alım yapması, soğuk hava deposunda kiralanan bölümde başka meyvelerin de depolandığının görülmesi, ısı kayıtlarının tutulmaması,köy yerinde alım yapmak için küçük bir oda kiraladım denilerek aylık 1.000 TL kira bedeli talep edilmesi gibi dürüstlük kurallarına aykırı davranışlar karşısında daha fazla zarar görmemek adına müvekkilinin 25 Ağustos itibariyle ürün alımına son verdiğini, 31.10.2018 tarihli soğuk hava deposu faturasının 4.600- TLolduğunu, davacının son ödemeyi 04.01.2019 tarihinde 4.593- TL olarak yaptığını açıkladığını,depoda farklı malların görülmesinin davacının depoyu zaten başka amaçlar için de kullandığının kanıtı olduğunu, fakat ücretini müvekkiline ödetme niyetinde olduğunu,müvekkili şirketin, incir bedeli olan 118.361,25- TL, davacının şahsına prim olarak 15.253,50- TL, işçi ücreti olarak 9.515 -TL, işçi servisi için 2.900- TL, nakliye bedeli olarak 2.478- TL, yakıt bedeli olarak 1.855- TL, alım yeri denilen dükkan kirası için 1.000- TL ödeme yaptığını, sadece fiilen 20 gün soğuk hava deposu için aylık ücret tutarı olan 9.200- TL ödediğini, böylece toplamda 160.562,75- TLödeme yaptığını savunarak, davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece ;taraflarca 2 aylık komisyon sözleşmesi yapıldığı, 2 ay boyunca davalı adına alım yapılmasının kararlaştırıldığı, davacının kusuru olmaksızın alımların sonlandırıldığı, davalının takipten sonra 9.200-TL'yi soğuk hava deposunun kiralandığı kooperatif hesabına, 1.362,75 TL'yi cari borcu davacı hesabına ödediği, ödeme düşülerek 9.721,62 TL alacak kaldığı, bu miktar yönünden itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği, davacının incirlerin üreticilerden alınması ve tartılması ve soğuk hava deposuna nakledilmesini üstlendiği, komisyonculuk sözleşmesi fesih edildikten sonra bu depoda başka ürünlerin depolanmış olabileceği iddia edilmiş ise de; dosya kapsamındaki deliller ve dinlenen tanık beyanları ile bu iddiaların ispatlanamadığı, depolama süresi boyunca soğuk hava deposundaki deponun ve ürünlerin ısı kaybının tutulduğu kanaatine ulaşıldığı,Davacı tarafından dava dışı kooperatife 10/08/2018 tarihinde 2.300- TL, 27/08/2018 tarihinde 4.600- TL, 28/08/2018 tarihinde 2.300- TL, 04/01/2020 tarihinde 4.600- TL, 04/01/2019 tarihinde 4.592- TL ödeme yapıldığı, bu bedelden 9.200- TL'lik kısmın davalı tarafından kooperatif hesabına ödendiği, bakiye depo bedeli olarak 9.192- TL borç kaldığı, davacının edimlerini yerine getirmediği ve özenli bir vekil gibi hareket etmediği iddiaları ispat edilemediğinden TBKnın 538.maddesi kapsamında davacının sözleşme gereği yaptığı 9.192-TL harcamayı davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davalının itirazının 9.192- TL alacak yönünden iptaline,alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacağın %20 'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ : Davalı vekili; davacının 20,292,37-TL talep ettiği, 18.408-TL. soğuk hava deposu kira bedeli, 1.362,75-TL. cari hesap alacağı ve 521,62-TL. işlemiş faiz olduğu açıklandığını,sadece 20 gün kullanılan depo için, kooperatife bir aylık tutar (9.200-TL.) ödeme yaptığı; cari hesaplarına göre 1.362,75-TL. da davacıya 26.12.2018 günü gönderdiğini, 23.03.2022 tarihli ikinci bilirkişi raporunun dördüncü sayfasındaki açıklamalara göre, davacının (3 numaralı soğuk hava odası için) ağustos ayında kooperatife ödediği belirtilen bedel toplam 9.200-TL. olup bu bedel zaten müvekkilim tarafından (davacıya güven kalmadığından, doğrudan) kooperatife ödendiğini, mahkemenin kararını dayandırdığı söz konusu bilirkişi raporuna göre, 10.12.2018 takip tarihi itibariyle, davacı tarafından kooperatife kira bedelinin tamamı ödenmediği halde, toplam kiralama bedeli üzerinden icra takibi başlatıldığını, takip tarihinde henüz ödenmemiş bir kısım bedelin, davacı (komisyoncu) tarafından takibe konu edilmesi ve buna rağmen davanın kabulü cihetine gidilmesi, hem kanunun lafzına, hem de hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, deponun ve ürünlerin ısı kaydı tutulduğuna dair hiç bir belge sunulmamışken; delillerin sunulması aşamasından epey zaman sonra, son beyan dilekçesine her nasılsa ısı kayıtları eklendiği anlaşıldığını, müvekkil şirket çalışanları, ürünlerin depolanmasında çok önem arzeden ısı kaydının hiç tutulmadığına tanık olmuşken; en başta sunulamayan kayıtların adeta el altından dosyaya sunulduğu müvekkili sadece 20 gün kullanmış olsa da, demek ki davacı, (kendisi ya da başkaları için) o soğuk hava odasında iki ay boyunca incir depolamaya devam ettiğini ve ikinci ayın ücretini de müvekkilimden almaya niyet ettiğini, mali müşavir bilirkişi raporu gerçekleri ortaya koymuşken davacının süresinden sonra yaptığı itiraz nedeniyle yeniden bilirkişi raporu alınmış ise de birbirinin tümüyle zıddı sonuçlara ulaşan iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki dahi giderilmeksizin, ikinci rapor doğrultusunda nihai hüküm verildiğini, davacıya 20 günlük muhataplık sürecinde toplamda 160.562,75-TL. ödediği belgeleriyle aşikarken, 9.200-TL. için direnmesinin anlamı, sadece ve sadece hakkaniyet arayışı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, komisyonculuk sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında menkul mal alım satımında komisyon sözleşmesi bulunduğu konusunda uyuşmazlık olmayıp davacının 18.408-TL depolama kirası ve cari hesap bakiyesi için başlattığı takibe itirazdan sonra davalının bir kısım ödeme yaptığı ve kalan 9.200-TL depolama kirası için başlattığı takibe itirazın 9.721,62-TL si için itirazın iptali istenilmiştir. Davalı depoyu 20 gün süre ile kullandığını ileri sürmüş ise de davalı tarafça delil olarak gösterilmediği halde tanık listesinde ismi bildirildiği ileri sürülen depolama tesisi başkanı tanık ... beyanında; "... ... Kooperatif başkanıyım, davacı bir gün bana gelip ... bir firma ile iş yapacağım dedi. Davalı firmadan bahsetti, benim muhatabım ...'tir benim davalı firma ile bir bağlantım yoktur, davacı benden iki aylığına soğuk hava deposu talep etti, biz aylık ortalama 10.000- TL için anlaştık, ödemeyi bana ... yapacaktı, bir aylık ödemeyi yaklaşık olarak yaptı, bir ayın sonunda davalı firma ile anlaşmazlık olduğunu söyledi, sözleşmeyi feshetmemi istedi ve zarara uğrayacağını beyan etti, ... sözleşmeyi feshetmedim, çünkü başka birine de kiraya verebilirdim, davacı nedeniyle kiraya veremedim, beyanında bulunmuştur. Davacının tanık listesini davalı davaya cevap vermeden evvel 10.09.2019 tarihinde verdiği tanık listesinde bildirdiği anlaşılmakla sonradan tanık olarak dosyaya eklendiği iddiası yerinde değildir. Davacı komisyon sözleşmesini iki aylık süre ile yapıldığı ve kooperatif tarafından üç adette 31.08.2018 , 31.10.2018, 15.12.2018 tarihli toplam bedelleri 18.408-TL bedelli üç adet faturalar davalı şirket adına fatura düzenlendiği ve takipten sonra 9.200-TL nin kooperatife ödendiği anlaşılmakla kalan bakiyenin 9.200-TL soğuk hava deposu kira bedelinin davalı tarafından ödenmediği anlaşılmaktadır.

TBK'nın 538.maddesindeki; "Komisyoncu, vekâlet verenin yararı için yaptığı bütün giderleri ve ödediği paraları faiziyle birlikte isteyebilir. Davacının davalı adına kiraladığı soğuk hava deposu kiralama bedelinin 9.200-TL sinin kooperatife ödendiği anlaşılmakta ise de kalan bedelin ödenmediği uyuşmazlık dışıdır. Kooperatif başkanı verdiği beyanında sözleşmeyi fesih talebini kabul etmediğini, başka kimseye davacı yüzünden kiraya veremediğini beyan ettiği,davacının kiralayan sıfatıyla sorumluluk altına girdiği bedelleri davalıdan talep edebilecektir.İstinaf dilekçesinde davalı tarafça takip tarihinde henüz ödemediği bedeli isteyemeyeceği ileri sürülmüş ise de davacı kiralayana karşı sorumlu olduğundan bu borcu ödemeden de davacıdan talep edebilecektir.Davalının sözleşmeyi haksız feshettiği sabit olduğundan TBK'nın 138 maddesi uyarınca davacıya karşı sorumlu olduğu, sezon başında soğuk hava deposunun kiralandığı,kira sözleşmesinin tek taraflı fesih mümkün olmadığından kira süresinin sonuna kadar kiracı yararlanmasada kiralayanın kira bedelini istediği,kiralayanın iki aylık kira bedeline karşılık davalı adına faturalar düzenlediği anlaşılmakla davalı vekilinin soğuk hava deposunu sadece 20 gün kullandığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, taraflar arasında ki komisyon sözleşmesi nedeniyle kiralanan soğuk hava deposunun iki aylık 18.408-TL bedelli faturalar ile doğan borcun 9.200-TL den geri kalan bedelin davacı tarafından üstlenildiği ve ödendiği anlaşılmakla davacının bu bedeli davalıdan talepte haklı ve alacağını kanıtlamış olup istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 157-TL harcın mahsubu ile kalan 575-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 27-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/07/2026