Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1638 E. 2026/553 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1638

KARAR NO: 2026/553

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 15/06/2022

NUMARASI: 2021/111 Esas - 2022/454 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/03/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ile davacı arasında 01/01/2020 tarihinde servis taşımacılığı sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye göre davacının 1 yıl boyunca Kağıthane - Gebze arasında personel taşımayı üstlendiğini, davalı şirketin herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi 19.10.2020 tarihinde haksız şekilde feshettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5. maddesinde sözleşmeye aykırı haller ve fesih hallerinin sayıldığını, sözleşmede ihbar süresinin 30 gün olarak belirlendiğini ve cezai şart olarak "Bunun dışında bu süre beklenmeden sözleşmenin sonlandırılması halinde sonlandıran taraf bu (ihbar) süresinin ücretini diğer tarafa ödemekle yükümlüdür." hükmü gereğince 30 günlük ücret tutarında cezai şartın davacıya ödenmesinin zorunlu olduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklanan bu alacağı dolayısıyla .... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasında davalı aleyhine bir takip başlatıldığını, ancak davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak borca itirazı sebebiyle takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ... .... Şti ile davacı ... arasında 01.01.2020 tarihli Taşımacı İle Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Tip Sözleşmesi imzalanmış olup, ...'in ...plakalı vasıtasıyla Kağıthane Gebze arasında ... A.Ş.'ye servis hizmeti vermeyi kabul ve beyan ettiğini, taraflar arasında imzalanmış bulunan 1 yıllık sözleşme uyarınca ...'e davalı şirket günlük ödemesinin 415,00 TL artı KDV olup güzergahın tek yön 85 km olduğuna dair tüm aydınlatmalar yapılarak ...'e ifade edildiğini ve tarafların bu sözleşmeyi imzaladıklarını, 06.10.2020 tarihinde ...'in davalı şirketin Operasyon Sorumlusu ...'ya önce "güzergah değişikliği" talebinde bulunduğunu, bu talep uygun görülmeyince bu kezde sözleşme kurallarına aykırı olarak "günlük ücretinde artış" talebinde bulunduğunu, davacının sözleşme hükümlerine aykırı bu talebinde davalı şirket tarafında sözleşme koşullarında esastan değişiklik olacağından kabul edilmediğini, servis hizmeti verdiği ...A.Ş'ye davalıyı şikayet ederek "zam talebinde bulundum, bana zam vermiyorlar, bu sebeple işten ayrılacağım" diye beyanda ve şikayette bulunduğunu, davacı ...'in 14.10.2020 tarihinde davalı şirketin operasyon yetkilisi ...'ya, davalı şirketin şoförlerinden ...'in, davalı şirketin tedarikçisi olan ...'in yanında "benim yerime araç ayarlamadınız mı, ne zaman ayarlayacaksınız, ben artık sizinle çalışmayacağım" söylemlerinde bulunduğunu, bu söylemler üzerine davalı şirket servis hizmeti vermiş bulunduğu ...A.Ş.'nin servis hizmetlerini aksatmamak için ...plakalı aracı 15.10.2020 tarihinde akşam servis hizmeti vermek için göreve başlattığını, davacı ...'in taraflar arasında imzalanmış bulunan Servis Taşımacılığı Sözleşmesini tek taraflı feshettiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi 19.10.2020 tarihinde feshettikleri iddiasının kesinlikle doğru olmadığını, aksine 15.10.2020 tarihinden itibaren davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi üzerine davalı şirketin alelacele yeni bir araç bulma telaşına kapıldığını, zira bir günlük servis hizmetinin aksamasının sözleşmenin feshine yol açabileceği gibi taraflarını ağır tazminatlara mahkum ettireceğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Taraflar arasındaki bir yıl süreli taşıma sözleşmesine rağmen, taraflar arasındaki güzergah ve ücret anlaşmazlığı nedeni ile sözleşmenin süresinden önce davalı şirket tarafından sonlandırıldığı, davacı tarafın boş gidilen mesafeye yönelik anlaşma önerisinin karşılıklı görüşmeler yapılmaksızın davalı şirket tarafından geri çevrildiği ve bir başka aracın 15/10/2020 tarihinde servise konduğu, davalı şirketin davacıya herhangi bir bildirimde bulunmaksızın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği anlaşılmış, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmeyi asıl feshedenin davacı ... olduğu iddiası kanıtlanamamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme ile düzenlenen günlük taşıma hizmeti bedelinin 415 TL olduğu ve fesih tarihi 15/10/2020 olsa da davacı tarafından belirtilen 19/10/2020 tarihi ile bağlı kalınıp bu tarih ile 12/11/2020 takip tarihine kadar geçen sürenin 24 gün olduğu dikkate alınarak davacının 9.960 TL cezai şart bedeline hak kazandığı hesap edilmiş, takibe ve davaya konu edilen miktar 9.794 TL asıl alacağa ilişkin olduğundan taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulü ile, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 06.10.2020 tarihinde davacının çalışanı ve tek yetkili sorumlusu Remzi Yüksel davalı şirketin Operasyon Sorumlusu ...'ya önce "güzergah değişikliği" talebinde bulunduğunu, bu talep uygun görülmeyince bu kez de sözleşme kurallarına aykırı olarak "günlük ücretinde artış" talebinde bulunduğunu ancak davacının sözleşme hükümlerine aykırı bu talebinde davalı şirket tarafından sözleşme koşullarında esastan değişiklik olacağından kabul edilmediğini, davacı ile sözleşme imzalanmasının tek sebebi Kağıthane - Gebze arasındaki servis hizmetine ihtiyaç duyulması olduğunu, davacı taraf sözleşmeye aykırı taleplerinin tarafımızca kabul edilmemesi üzerine davacı yan sözleşme hükümlerine aykırı olarak artık hizmet vermeyeceğini ve yerine başka araç bulunması gerektiğini ifade ettiğini, davacı yan bununla da kalmayarak servis hizmeti verdiği ...A.Ş.'ye davalıyı şikayet ederek "zam talebinde bulundum, bana zam vermiyorlar, bu sebeple işten ayrılacağım" diye beyanda bulunduğunu, ...A.Ş yetkilileri de taraflarına 09.10.2020 tarihinde elektronik posta göndererek sözleşmenin tarafı olan davacının servis hizmeti vermesini istediğini, davacı yan servis hizmeti verilen bir şirket nazarında hem şirketi kötülemiş hem de şirketin prestiji açısından zor durumda bıraktığını, davacının bu yaptıkları sözleşme koşullarına esas suretle aykırılık oluşturduğunu, davalı şirket üzerinde psikolojik baskı oluşturmaya çalışan davacının bu eylemleri davalı şirket tarafından kabul görmediğini, bunun üzerine davacı ... 14.10.2020 tarihinde davalı şirketin operasyon yetkilisi ...'ya, davalı şirketin şoförlerinden ... , davalı şirketin tedarikçisi olan ...'in yanında "benim yerime araç ayarlamadınız mı? Ne zaman ayarlayacaksınız? Ben artık sizinle çalışmayacağım" söylemlerinde bulunduğunu, bu söylemler üzerine davalı şirket servis hizmeti vermiş bulunduğu ...A.Ş'nin servis hizmetlerini aksatmamak için ...plakalı aracı 15.10.2020 tarihinde akşam servis hizmeti vermek için göreve başlattığını, davacı ... taraflar arasında imzalanmış bulunan Servis Taşımacılığı Sözleşmesini tek taraflı feshettiğini, bununla kalmayarak davalı şirketi servis hizmeti verdiği şirkete şikayet ettiğini, esas mahkemesindeki yargılamada davacı taraf dava dilekçesinde "herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi 19.10.2020 tarihinde feshettiğimizi" iddia ve ifade ettiklerini ancak bu hususun kesinlikle doğru olmadığını aksine 15.10.2020 tarihinden itibaren davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi üzerine davalı şirket alelacele yeni bir araç bulma telaşına kapıldığını, çünkü bir günlük servis hizmetinin aksaması sözleşmemizin feshine yol açabileceği gibi tarafımızı ağır tazminatlara mahkum ettirileceğini, davacı yanın herhangi bir sebeple taraflarınca işten çıkartılması için bir nedeninin olmadığını çünkü yerine gelecek kişiye de aynı ücretler ödenecek olduğunu ve servis hizmetinin devam edeceğini, aksine davacı yanın keyfi olarak işten çıkması sebebiyle ağır tazminatlara mahkum olmamak için daha ağır şartlarda yeni servis araçları bulunmuş olduğunu ve davacının sözleşmeye aykırı işi bırakması sebebiyle davalı şirket maddi anlamda zarara uğradığını, davacı dava dilekçesinin 2 nci maddesinde davalı şirketin hiçbir haklı gerekçesi olmaksızın 19.10.2020 tarihinde sözleşmeyi fesih ettiğini ifade etiğini ancak davacı 14.10.2020 tarihindeki beyanları üzerine 15.10.2020 tarihinde sabah servisini yaptığını, akşam servisini ise şirket elamanlarından ... yaptığını hatta güzergahı da bizzat kendisinin tarif ettiğini, davacı yanın beyanlarının doğru olmadığı puantaj tutanakları ile de sabit olduğunu, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, servis sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taraflar arasındaki sözleşmenin kim tarafından feshedildiği, davacının cezai şart talep edip edemeyeceği noktalarındadır.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, " Taraflar arasında imzalanan 01.01.2020 tarihli sözleşmenin 5. Maddesi gereğince ödenmesi gereken cezai şart bedeli " sebebine dayalı olarak 9.794,00 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 12.11.2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Taraflar arasında 01.01.2020 tarihli 1 yıl süreli Taşımacı İle Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Tip Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin 5. Maddesinde, 'İş bu sözleşme 01.01.2020 ile 01.01.2021 tarihleri arasında geçerlidir. Taraflar 30 gün önceden haber vermek suretiyle sözleşmeyi sonlandırabilirler... Bunun dışında bu süre beklenmeden sözleşmenin sonlandırılması halinde sonlandırılan taraf bu ihbar süresinin ücretini diğer tarafa ödemekle yükümlüdür.''hükmü düzenlenmiştir.

Davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliği 03.11.2020 tarihli ihtarnamede, ''...19.10.2020 tarihinde hiçbir sebep yokken müvekkil servisteki yolcuları iş yerine bıraktığında artık iş yerine gelmemesi, yerine başka bir araç geçtiği ve artık taşımacılık yapmayacağı şifahi olarak bildirilmiştir. Müvekkil sözleşmenin muhatap şirket tarafından haksız şekilde feshedildiği 19.10.2020 tarihine kadar sözleşme yükümlülüklerine tam olarak riayet etmiş ve sözleşmenin feshini gerektiren bir kusuru olmamıştır. Sözleşmenin feshi haksızdır...sözleşmenin 5. Maddesi gereğince 30 günlük ücret tutarı olan KDV dahil 9.794,00 TL'nin 3 iş günü içinde ödenmesi...'' ihtar edilmiştir.

Somut olayda, davacı davalının taraflar arasındaki 01.01.2020 tarihli 1 yıl süreli Taşımacı İle Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Tip Sözleşmesi'nin davalı tarafından haksız olarak süresinden önce feshedildiğinden sözleşmenin 5. maddesine göre cezai şart talep etmiş, davalı ise, davacının önce güzergah değişikliği talep ettiği, sonra ek ücret istediği, talepleri kabul edilmeyince servisi bırakmak istediğinden başka araç bularak servis hizmetine devam ettiklerini, sözleşmeyi davacının feshettiği savunmasında bulunmuştur. Taraflar arasındaki sözleşmenin sonlandırıldığı sabit olup, uyuşmazlık sözleşmenin kimim tarafından feshedildiğidir.

Dosya kapsamından, taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesinde, tarafların 30 gün önceden haber vermek suretiyle sözleşmeyi sonlandırabilecekleri, bunun dışında bu süre beklenmeden sözleşmenin sonlandırılması halinde sonlandırılan tarafın bu ihbar süresinin ücretini diğer tarafa ödemekle yükümlü olduğu düzenlemesi karşısında, taraflar ancak sözleşmeye göre 30 günlük süre vererek sözleşmeyi sonlandırabilecekleri, süre vermeden sonlandırmaları halinde cezai şartı ödemeyi kabul ettikleri düzenlenmiş olup, davalı davacıdan kaynaklı haklı sebeple sözleşmeyi feshettiğini ve sözleşmeye göre 30 gün süre verdiğini ispatlayamadığına göre, davalı tarafından başkaca araçla servis hizmete verilmeye başlanarak sözleşmede belirtilen süre verilmeden sözleşme sonlandırıldığından artık davalının ihbar süresinin ücretini ödemesi gerektiği kabul edilerek, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından yatırılan 167,25 TL istinaf peşin harcının alınması gereken 732,00 TL karar harcından mahsubu ile eksik olan 564,75 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 26/03/2026