Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1436 E. 2026/1185 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1436 Esas

KARAR NO: 2026/1185

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : (Kapatılan)Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 17/02/2022

NUMARASI: 2021/642 Esas, 2022/162 Karar

DAVA: ALACAK (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 17/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında 02-05 Eylül 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ... Gıda ve İçecek Ürünleri, Depolama, Soğutma, Taşıma ve Market Ekipmanları Fuarına müvekkilinin katılımı hususunda sözleşme düzenlendiğini, fuarın Covid-19 salgını nedeniyle ...-... Kasım 20... tarihine ertelendiğini, salgının artması nedeniyle katılımda ciddi bir düşüş yaşanacağını ve müvekkilinin fuara yaptığı yatırım ile fuarın müvekkiline getireceği ticari getiri arasında aşırı dengesizliğe neden olacağını, müvekkil şirket çalışanlarının Covid-109 testinin pozitif çıkması üzerine karantina uygulandığını ve müvekkilinin fuara katılımının imkansız hale geldiğini, bu nedenle 23.11.2020 tarihli ihtarname ile fuara katılım sağlanamayacağını beyan ederek 103.019,85 TL'nin ticari faizi ile birlikte iadesini talep ettiklerini, ancak ödeme yapılmadığını, arabulucuda da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek 103.019,85 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; Covid 19 salgın hastalığının ortaya çıkması ile birlikte alınan önlemler kapsamında fuarcılık faaliyetlerinin durdurulduğunu, bu nedenle fuarın ileri bir tarihe ertelendiğini, fuarın ertelenen tarih olan 25-28 Kasım 2020 tarihine gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin fuarı mücbir sebeple ertelediğini, Fuar Katılım Sözleşmesi'nin ikinci maddesine göre, müvekkilinin gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkına sahip olduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 02-05 Eylül 20.... tarihleri arasında düzenlenecek fuara katılım konusunda sözleşme imzalandığı, salgın nedeniyle fuarın ertelenerek, 25-28 Kasım 2020 tarihleri arasında düzenlenmesine karar verildiği, 23/11/2020 tarihinde düzenlenen ihtarnameye kadar davacı şirketin fuara katılım sağlamayacağı yönünde bir iradesinin dosyaya yansımadığı, buna göre davacı şirketin salgın koşullarına rağmen sözleşmenin devamı noktasında iradesi bulunduğu, sözleşmeye bağlılık ilkesi gereği sözleşme kurulduktan sonra koşulların borçlunun aleyhine değişmesi durumunda bile edimlerin sözleşmeye uygun bir şekilde ifa edilmesi gerektiği, davacı şirketin bazı yetkilileri ile bir kısım çalışanlarının PCR testleri pozitif çıkmışsa da, tarafların tacir olması ve dosya arasına alınan şirket kayıtlarında davacının başka yetkili ve başkaca çalışanlarının da olması, buna göre davacı şirket adına fuara katılabilecek başkaca kişilerin olması dikkate alındığında davalının fuara katılmasının mümkün olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2. maddesinde, davalı tarafın sözleşmeye konu fuarı tek taraflı olarak erteleme yetkisinin bulunduğu ve erteleme durumunda davacının ödeme yükümlülüğünün devam edeceğinin kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; salgın nedeniyle fuara gerekli katılım olmayacağını, artarak devam eden salgın şartlarının müvekkilinin fuardan beklediği yarar konusunda dengesizliğe yol açtığını, belirsiz bir süreçte derhal irade koymaları beklenemeyeceğinden, mahkemenin, ihtarnameye kadar süreçte sözleşmenin devamı konusunda iradeleri bulunduğuna dair kabulünün doğru olmadığını, fuara katılacak personelin görüşme yapabilecek yetkinlikte ve pozisyonda olması gerektiğini, herhangi bir çalışanın fuara katılamayacağını, fuar tarihinde fuara katılabilecek personellerin testlerinin pozitif olduğunu, Covid-19 testi pozitif olmayan şirket yetkilisi... ile diğer çalışanlar temaslı olduğundan, tüm şirkette karantina uygulamasına geçildiğini, müvekkiline fesih dahil hiçbir hak tanımayan buna karşı davacıya sözleşme şartlarını tek taraflı değiştirme imkanını veren müzakere edilmemiş ve matbu sözleşme hükümlerinin haksız şart niteliğinde olduğunu ve yazılmamış sayılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; fuar katılım sözleşmesi kapsamında ödenen hizmet bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davalının sözleşmenin 2. maddesi gereği fuar tarihinde değişiklik yapabileceği ve davacı katılımcının bu nedenle sözleşmenin feshini ve ödenen ücretin iadesini talep edemeyeceği, davacı şirketin fuar tarihinde Covid-19 testi pozitif olmayan yetkili ve çalışanlarının bulunması nedeniyle fuara katılmasının mümkün bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davacı şirket çalışanlarının fuara katılmasında imkansızlık halinin bulunup bulunmadığı ve davacının fuar katılım bedelinin iadesini isteyip isteyemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.

1-HMK'nın 190. maddesi gereği ispat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Somut olayda davacı şirket, testleri pozitif çıkan şirket yetkilileri ve çalışanları nedeniyle tüm şirkette karantina uygulaması yapıldığını, ayrıca testleri pozitif çıkmayan çalışanların fuarda görev alma pozisyonunda ve yetkinliğinde bulunmadığını savunmuşsa da; dosyada tüm şirkette karantina uygulaması bulunduğuna dair bilgi ve belge bulunmadığı gibi testleri pozitif çıkmayan şirket yetkilisi ve çalışanlarının fuara katılma konusunda yetkinliği bulunmadığına dair de bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Buna göre ilk derece mahkemesinin fuar tarihinde testleri pozitif olmayan şirket yetkilisi ve çalışanların bulunduğu, bu nedenle davacı şirketin fuara katılmasında imkansızlık bulunmadığını kabul etmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2-Ayrıca davacı, salgın nedeniyle fuara katılımın istenilen düzeyde olmayacağını ve fuardan beklenilen yararın sağlanamayacağını, sözleşmede davalıya fuar tarihini değiştirme hakkı tanıyan maddenin haksız şart içerdiğini ileri sürmüştür.

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Bir başka söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekten de sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.

Somut olayda 02-05 Eylül 20... tarihleri arasında gerçekleştirilecek fuara davacının katılımı hususunda taraflar arasında Fuar Katılım Sözleşmesi düzenlenmiş, davacı davalıya katılım bedeli olarak 103.019,85. TL ödemiştir.

Sözkonusu sözleşmenin 2. maddesinde; "KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. hususlarda DÜZENLEYİCİ'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder." hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin fuara katılım koşullarına ilişkin 2. maddesi gereği, davalı şirketin fuarın düzenleme tarihi ve fuar alanındaki katılımcının yerini tek taraflı olarak değiştirme hakkı bulunup, bu değişiklikler sözleşmenin fesih sebebi yapılamayacağı gibi, katılımcının ücret ödeme yükümlülüğünü de kaldırmamaktadır. Nitekim benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 23. HD'nin 2014/5250 Esas, 2014/7346 karar sayılı kararı bu doğrultudadır.

Bunun yanında davacı tacir olup basiretli hareket etmesi gerekir. Bu nedenle davacının fuarcılık sektörünün kendine has niteliğini bilerek sözleşmeyi imzaladığının kabulü gerekir. Yine davacının tacir olduğu gözetildiğinde, sözleşmede davalıya fuar tarihini değiştirme hakkı veren maddenin haksız şart niteliğinde olduğunun kabul edilmesi de mümkün görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuşutr.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-(Kapatılan) Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ve 17/02/20... tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.17/09/2026