Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1004 E. 2026/1391 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1004 - 2026/1391 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2022/1004 KARAR NO : 2026/1391

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 21/04/2022 ESAS-KARAR NUMARASI : 2020/589E., 2022/305K.

DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 24/06/2026 YAZIM TARİHİ : 24/06/2026 Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalı nezdinde sigorta yaptırdığını müvekkil kurumuna ait ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı aracın kazaya karıştığını, kazada diğer araçta bulunan ...'ın yaralandığını, yaralı vekili tarafından müvekkil kuruluşuna, sigortalayan sıfatına ... Sigorta'ya (... Sigorta A.Ş.) ve kaza sırasında otobüs sürücüsü ...'e maddi-manevi tazminat davası açtığını, Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın davacı ... için 4.712,37TL maddi 7.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini müvekkili tarafından 23.957,36TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin davalıdan tahsili için başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili özetle: ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin müvekkili tarafından düzenlendiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ilgili poliçenin manevi zararları teminat altına almadığını, maddi zararlar açısından ise müvekkil şirketin poliçe limitlerince sorumlu olacağını, müvekkil şirketin takipten önce temerrüde düşürülmediğini, poliçe kapsamında davacıya 4.712,34-TL ödeme yapıldığını, icra takibinde ödenen bu tutarın mahsup edilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince "...davacının yukarıda özetlenen Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılamaya dayalı olarak dava dışı ...'a icra kanalıyla yapılan ödeme ile bu dosyada yapılan yargılama giderleri ve işlemiş faizin davalıdan tahsili amacıyla davalı hakkında başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açtığı, davacının ilama dayalı olarak Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2019/2653 sayılı dosyasına 02/03/2019 tarihinde 23.397,95-TL ödemede bulunduğu, bahse konu icra dosyasının 21/03/2019 tarihinde yapılan kapak hesabında toplam dosya alacağının 31.550,40-TL, davacının dosyaya yatırdığı meblağın 23.397,95-TL, davalıdan tahsil edilen meblağın 8.262,44-TL, davalının yatırdığı meblağın 25.063,07-TL ve davalıya iadesi gereken meblağın ise 16.800,53-TL olarak gösterildiği, davalının bir kısım ödemesi ve yukarıda yer verilen tutarlar dikkate alınarak hazırlanan 21/03/2022 tarihli bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, diğer taraftan taraflar arasında 2008 yılı için kuruluş varlıklarının muhtelif risklere karşı sigortalanması işine ait hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme kapsamında birden fazla sigorta türüne yer verilerek sözleşmenin eki sayılan teknik şartnamenin sorumluluk sigortası başlıklı maddenin altında davacının kamuya verdiği hizmetler sırasında ve bu hizmetlerin yerine getirilmesinden kaynaklanan her türlü şahıs, resmi tüzel kişi ve kurumlara verilecek hasarlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere bir tazminat limiti ayrımı yapılmaksızın sigorta teminatı verileceğinin kararlaştırıldığı, dolayısıyla davalının itirazlarının aksine maddi tazminat dışında manevi tazminat ödemesinin de rücu istemine konu edilebileceği,..." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; davalı hakkında başlatılan Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2020/7427 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile 23.957,36-TL asıl alacak ve 1.850,13-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.807,49 TL üzerinden takibin devamına, asıl alacak likit olduğundan alacağın yüzde 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin adresinin İstanbul ili yargı sınırları içinde bulunduğu, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğundan mahkemece davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın esası noktasında karar verildiği, davaya konu olan taleplere ilişkin yapılan ödemenin mahkemece dikkate alınmadığı, davacının alacak talebinin 20.11.2008 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde ... plakalı araç içerisinde bulunan ...'ın yaralanması sonucu uğradığı maddi ve manevi zarara karşılık yapılan ödemelere ilişkin olduğunun gözden kaçırıldığı, zira üçüncü şahıslara karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 3. maddesinin A.4. fıkrasında "Motorlu nakil vasıtalariyle römorkların, motorlu bisikletlerin ve her nev'i hava nakil vasıtalarının kondüktörleri, zilyetleri (detenteur) veya sahiplerine karşı ileri sürülen mutalebeler" teminat dışı olarak düzenlendiği, dolayısıyla manevi tazminat taleplerinin söz konusu poliçe kapsamında olup olmadığının incelenmesine dahi gerek olmadan davanın bu bakımdan da reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, her iki poliçede de manevi tazminat taleplerinin teminat harici olduğu belirtildiğinden ve iş bu poliçe şartlarına sigortalı tarafından yasal süre içerisinde itiraz edilmediğinden, manevi tazminata ilişkin taleplerin teminat dışında kaldığının kabulünün gerektiği, dosyada iki kez bilirkişi raporu alındığı, ancak her iki raporun da hükme elverişli olmamasına rağmen itirazları da değerlendirilmeyerek iş bu raporlar hükme esas alınarak karar verildiği, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin davaya konu icra dosyasında takip öncesi faizden sorumlu olmadığı nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, davacı ... Genel Müdürlüğünün dava dışı ...'ın açmış olduğu Ankara 14 Asliye Hukuk mahkemesinin 2010/196 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan maddi manevi tazminat miktarının Yargıtay onamasından da geçerek Ankara 10 İcra Müdürlüğünün 2019/2653 sayılı dosyası ile takibe konması neticesi toplam 23.397,95 TL yı Vakıfbank aracılığı ile 2.03.2019 tarihinde ödenmesi neticesi bu bedeli davalı sigortadan rücuen talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı yanca ödenen manevi tazminatın poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı davalı yanca icra dosyasına yapılan ödemelerin mahsup edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. ... Genel Müdürlüğü ile ... Sigorta A.Ş. arasında, Kuruluş varlıklarının 2008 yılı için Muhtelif Risklere Karşı sigortalanması İşine Ait Hizmet Alımı Sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme kapsamında Yangın Sigortası, Sorumluluk Sigortası, Kasko Sigortası, Hırsızlık , ZMMS , Cam Kırılması, Nakliyat, Kamu Sorumluluğu Sigortası , İşveren Mali Mesuliyet Sigortası yer almaktadır. Sorumluluk Sigortası- Kamu Sorumluluğu Genel Sigortasına ilişkin hükümler incelendiğinde " ...'nun kamuya verdiği hizmetler sırasında (Ankaray, metro, otobüs) bu hizmetlerin yerine getirilmesinden kaynaklanan her türlü şahıs, resmi tüzel kişi ve kurumlara verilecek hasarlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere, aşağıdaki genel ve özel şartlar doğrultusunda, herhangi bir tazminat limiti ayrımı yapılmaksızın sigorta teminatı verilecektir. Bu teminat; İhtiyari Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortaları Genel Şartları ve belirtilen özel şartlar dahilinde akdedilecektir" düzenlemesini içermektedir. Taraflar arasında sözleşme tarihinden sonra düzenlenen davacı yanca imzalanan Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası ve Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi hükümleri incelendiğinde ise manevi tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunun kararlaştırılmıştır. Mahkemece anılan sözleşme hükümleri gereğince davanın kabulüne karar verilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşme tarihinden sonra düzenlenen poliçe hükümlerinin geçerli olduğu poliçe hükümleri ve davalı yanca icra dosyasına yapılan ödeme miktarı nazara alınarak davalı yanca ödenmesi gereken miktar olup olmadığının tespiti gerekirken poliçe hükümleri ve davalının yaptığı gözetilmeden verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davalının istinaf talebinin kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.6 gereğince kabulü ile: Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/589E., 2022/305K. sayılı 21/04/2022 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine, 3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 24/06/2026

Başkan Üye Üye Katip