Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/694 E. 2026/2431 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/111 E., 2022/721 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davalılar Hazine vekili, ... vekili ve Meram Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sonucunda,.../Mahallesi çalışma alanında bulunan 2 80... parsel sayılı taşınmaz, mera olarak sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir.

2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ...Komisyonu tarafından Meram ilçesinde yapılan mera tespit çalışmaları sonucunda, ...köyündeki 2 80... parsel sayılı taşınmazın mera vasfıyla tespitine karar verildiğini, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu ve 1979 yılında 6831 sayılı Orman Kanunu'na (6831 sayılı Kanun) göre yapılan orman kadastrosu çalışmalarında orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiğini, İl Mera Komisyonu kararına yönelik itirazlarının 08.06.2004 tarihli ve 9404 sayılı yazıyla reddedildiğini, red kararının da 11.06.2004 tarihinde kendilerine tebliğ edildiğini ileri sürerek, 2 80... parsel sayılı orman vasfıyla Hazine adına kayıtlı taşınmaza ilişkin mera tespit kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2016 tarihli ve 2016/87 Esas, 2016/345 Karar sayılı kararı ile, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, ... köyü mülki sınırlarında kalan 2 80... numaralı taşınmazla ilgili davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, bilirkişilerin 16.08.2013 tarihli rapor ve (A) harfiyle işaretli olan 1.108.720.99 m²lik kısmın mera olarak, (B) harfi ile gösterilen 1.898.887,09 m²'lik kısmının ise orman sayılan yer olarak tapuda sınırlandırılmasına, ......'nun 08.06.2004 tarihli ve 9404 sayılı itirazın reddi kararının iptaline bilirkişi rapor ve eklerinin kararın eki sayılmasına, dava konusu yer...köyü sınırları içinde kaldığı ve davanın niteliği mera komisyon kararına itiraz olduğu için kendi aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermediğinden, yine dava konusu taşınmaz ... Köyü Tüzel Kişiliği sınırları içinde kalmadığından bu dava konusu yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 10.05.2016 tarihli ve 2016/87 Esas, 2016/345 Karar sayılı kararına karşı davalı Hazine tarafından dava konusu taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümüne ve davacı ... İdaresi tarafından dava konusu taşınmazın (A) bölümüne ilişkin hükme yönelik olarak temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 23.10.2019 tarihli ve 2017/620 Esas, 2019/6175 Karar sayılı ilamıyla, "eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararla, "... köyünde 1979 yılında yapılan orman kadastrosunda dava konusu taşınmazın orman olarak sınırlandırıldığı ve 2. madde veya 2/b maddesi ile orman sınırları dışına çıkartılmadığı, daha sonra yapılan genel kadastro ve mera tahsis komisyonu çalışmalarında Meram ilçesi Hasanşeyh mülki idare sınırları içerisinde kabul edilen (fakat aslında 05.12.1983 tarihinde Beyşehir ilçesi Yazyurt Mahallesinde Modus Devlet Ormanı olarak Hazine adına tescil edilmiş olan) 2 80... parselin bulunduğu alan Modus Devlet Ormanından 26.11.1998 tarihindeki genel kadastro tutanağı ile 04.03.1999 tarihinde kanuna aykırı bir şekilde koparıldığı ve taşınmazın mera vasfı ile tescil edildiği, orman kadastrosu ile kesinleşen ve de orman vasfına haiz olan taşınmazın daha sonradan genel arazi kadastrosu ile hukuki durumunun değiştirilmesinin mümkün olmadığı" gerekçesiyle davanın kabulüne, Konya ili Mera Komisyonunun 08.06.2004 tarihli ve 9404 sayılı kararının iptaline 2 80... parsel sayılı taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; davanın müvekkili Hazine yönünden tefrik edilerek reddi gerektiğini, bu davaların ilgili köy veya belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, dava konusu yerin orman olmadığını evveliyatından beri mera olduğunu, bu sebeple komisyon tarafından mera olarak sınırlandırdıldığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkiline bu davada husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu belirerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın süresi içinde açılmadığından reddi gerektiğini ve müvekkiline bu davada husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu belirerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mera komisyonı kararının ve mera sınırlandırılmasının iptali istemine ilişkin olup, dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı ve İl Mera Komisyon kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmak için yeterli olduğunu söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacı ... İdaresi, dava konusu taşınmazın ... köyünde 1979 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu neticesinde orman olarak sınırlandırılan Modus Devlet Ormanı içinde kaldığını ileri sürmektedir. İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif sonrasında alınan raporda, dava konusu 2 80... parsel sayılı taşınmazın ... köyünde yapılıp kesinleşen tahdit içinde kaldığı, Hasanşeyh köyünde yapılan arazi kadastro çalışmaları ile birlikte 1999 yılında ilân edilerek kesinleşen orman sınırlarının tesbiti çalışmalarında ise orman sınır hattının dışında bırakıldığı belirtildiği halde, dava konusu taşınmazın hangi köy sınırları içinde kaldığı tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulmamış,... köyünün öncesinde komşu ... köyünden ayrılıp ayrılmadığı ilgili yerlerden sorularak belirlenmemiş, komşu ... köyünde yapılan orman tahdidinin dava konusu taşınmazın bulunduğu ... köyünde ilân edilip edilmediği ve en nihayetinde yapılan tahdidin...köyündeki dava konusu taşınmaz bakımından bağlayıcı olup olmadığı hususları tartışılmamıştır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince öncelikle, komşu parsel tutanak ve dayanakları, her iki köye ait kadastro paftaları, ... köyünde 1979 yılında ilân edilerek kesinleşen orman kadastro çalışmasına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği ile...köyünün öncesinde ... köyünden ayrılıp ayrılmadığı, ... köyünde yapılan tahdidin...köyünde ilân edilip edilmediği ve ayrıca...köyünde orman kadastro çalışması yapılıp yapılmadığı hususları sorularak var ise bunlara ilişkin belgeler ile askı ilân tutanakları, ilgili yerlerden getirtildikten sonra, ... köyünde yapılan orman kadastrosu...köyünde ilan edilmiş ise veya o tarihlerde dava konusu taşınmaz ... köyü sınırları içerisinde ise eldeki davanın kesinleşen bu orman tahdidine göre çözülmesi gerektiği gözetilmeli; aksi halde dava konusu 2 80... sayılı parsel yönünden bağlayıcı olan bir orman kadastro çalışması olup olmadığı belirlenip, bu çalışmaya göre konumu duruksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması, bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı, müşterek krokili rapor düzenlettirilmesi gerektiğinden, önceki bilirkişiler dışında serbet orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte ... köyünde 1979 yılında ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosuna ilişkin tahdit haritası, .... köyü 2 80... parseli ve tüm çevresini gösteren kadastro paftası ile mera tespit ve tahdidine ilişkin harita ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (....) noktasını gösterecek biçimde dava konusu taşınmazın tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı; dava konusu 2 80... sayılı parsel yönünden bağlayıcı olan bir orman kadastro çalışması bulunmaması durumunda ise, en eski tarihli memleket haritası, hava fotoğraflarının tamamı ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, yapılacak keşifte, dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarihli ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 tarihli ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarihli ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, dava konusu taşınmazın niteliği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalılar Hazine vekili, ... vekili ve Meram Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz edenlere iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.