Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/6905 E. 2026/2193 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/332 E., 2023/293 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Davacılar ...vekili dava dilekçesinde; davacıların ... ...Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir. 2. Birleşen Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/1096 Esas sayılı dosyası üzerinden davacılar ...... ve ... vekili dava dilekçesinde; davacıların ... Bin ...Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir. 3. Birleşen Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/236 Esas sayılı dosyası üzerinden davacı ...,...ve ... vekili dava dilekçesinde; davacıların ... ...Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir. 4. Yargılama sırasında aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu gerekçesiyle davaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; asıl ve birleşen dosyalar yönünden her bir davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2021 tarihli ve 2017/141 Esas, 2021/112 Karar sayılı kararı ile asıl dava dosyası davacılarından ...'nun davanın devamı sırasında vefat ettiği gerekçesi ile adı geçen yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/236 Esas sayılı dosyası davacılarından...yönünden adı geçenin üst batınında sağ evlat olduğu gerekçesi ile davasının tümden reddine, asıl ve birleşen dosyalardaki davaların kısmen kabulü ile davacıların ... vakıf evladı olduklarının tespitine, galle fazlasına müstahak oldukları yönündeki davanın ise vakfiyede galle fazlasına yer verilmediği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 09.02.2021 tarihli kararına karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2021 tarihli kararı ile ret kararı verilen ... dışındaki davacılar yönünden soy bağının tespit edildiği ancak galleye müstahak olmadıkları; açıklanan nedenlerle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu; 2762 sayılı ... Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca, davalı Kanun gereği hasım olduğundan davanın kabulü ve reddi halinde taraflar lehine vekalet ücretine de hükmedilmeyeceği gerekçesi ile taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2021 tarihli kararının davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 22.06.2023 tarihli ve 2021/14766 Esas, 2023/3933 Karar sayılı ilamıyla taraf vekillerinin sair temyiz itirazları reddedilerek davacılar vekilinin davacı ...'a ilişkin temyizi yönünden; galle fazlası için vakfiyede öngörülen şartların incelenmesinden önce davacılar ile vakfeden ...arasında kan bağına dayalı olarak soybağı kurulmasının üzerinde durulması gerektiği, birleşen dosya davacılarından...dışındakilerin tamamı hakkında vakıf evladı olduğunun tespitine karar verildiği, vakıf evladı olduğuna karar verilen davacıladan ...in babası ...ile davacı ...'ın baba yönünden dedesi ... ...'in kardeş oldukları, nitekim hükme esas alınan bilirkişi...ın 19.10.2020 tarihli ek raporunda da davacı ...'ın vakfedenin soyundan geldiğinin tespit edildiği, Mahkemenin de kararında davacı ...'ın vakfedenin soyundan geldiğinin kabul edildiği, ancak batın şartı olduğu ve davacı ...'a göre üst batında evlat olduğu gerekçesi ile adı geçen yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, galle fazlası için vakfiyede öngörülen şartların davacı yönünden gerçekleşmemesi halinde davacının galle fazlasına müstehak vakıf evladı olamayacağı ancak bu durumun vakfeden ile soybağı kurulan davacının vakıf evladı olduğunun tespiti kararı verilmesine etkisi olmadığı dikkate alınarak davacı ...'ın da diğer davacılar gibi vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi; davalı vekilinin temyizi yönünden ise, Mahkemece, davalı ... aleyhine açılan asıl ve birleşen davaların kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiğine göre, kendisini vekille temsil ettiren davalı idare yararına her bir dosya yönünden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, vekalet ücreti takdir edilmemiş olması doğru görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda asıl ve birleşen dosyalardaki davaların kısmen kabulü ile davacı ... dahil davacıların ...Vakfının vakıf evladı olduklarının tespitine, galle fazlasına müstahak oldukları yönündeki davanın ise vakfiyede galle fazlasına yer verilmediği gerekçesi ile reddine, yargılama devam ederken vefat eden ... hakkında açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asıl ve birleşen iki ayrı dosya için ayrı ayrı davacılar lehine 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, yine bakiye harç ile yargılama giderlerinin davalından tahsiline karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu ...Vakfı vakıf kurucusunun vakıf evladı oldukları şeklindeki tespiti hukuken geçerli hiçbir bilgi ve belgeye dayanmayıp tümüyle raporu hazırlayan bilirkişinin sübjektif değerlendirmelerine dayandığını, davacılar açısından tespitinde herhangi bir faydası kalmayan, dava konusu ...Vakfı vakıf kurucusunun vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi yönündeki taleplerinin de hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, 5737 sayılı ... Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 76. maddesi ve yerleşik Yargıtay İçtihatları gereğince galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalarda müvekkil ... kanuni hasım olduğundan davanın kabulü halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması ve aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 5737 sayılı Kanun'un 76. maddesi (2762 sayılı ... Kanunu 40. maddesi) gereğince, galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalarda, ... yasal hasım olduğundan davanın kabulü halinde yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmaması gerekirken aleyhine vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesi doğru olmayıp hükmün bu nedenle bozulması gerekir. Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden 6100 sayılı Kanun'un 370/2 maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir. VII. KARAR Yukarıda (VI.B.1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, Davalı ... vekilinin temyiz itirazının (VI.B.2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1.d, 2.b ve 3.b) numaralı bentlerinin tamamen hükümden çıkartılarak yerlerine "Davalı ... yasal hasım olduğundan aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" yazılmasına; hüküm fıkrasının (1.ç) numaralı bendi hükümden çıkartılarak yerine "Asıl dava dosyası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 238,45 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye irat kaydına," yazılmasına; hüküm fıkrasının (2.a) numaralı bendinin hükümden çıkartılarak yerine "Birleşen Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/1096 Esas sayılı dava dosyası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 238,45 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye irat kaydına," yazılmasına; hüküm fıkrasının (3.a) numaralı bendinin hükümden çıkartılarak yerine "Birleşen Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/236 Esas sayılı dava dosyası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 225,45 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye irat kaydına," yazılmasına; hüküm fıkrasının (1.f, 2.ç ve 3.ç) numaralı bentlerinin hükümden çıkartılarak yerlerine "Davanın niteliği gereği davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına" yazılmasına; hüküm fıkrasının (1.g) numaralı bendi hükümden çıkartılarak yerine "Davalı tarafça dosyada yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 59,30 TL istinaf karar harcı, 292,10 TL Yargıtay temyiz yoluna başvurma harcı, 268,55 TL tebligat, posta, vs. gideri olmak üzere toplam 782,05 TL giderin davacılar ..., ... ve ....ndan alınarak davalı tarafa verilmesine," ibaresi yazılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 5737 sayılı Kanun'un 77/2. maddesi (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.