Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025/4411 E. 2026/2279 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3015 E., 2025/1390 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/380 E., 2022/274 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1. Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; mirasbırakan ...'ın öldüğünü, ... Noterliğinin 09.09.2014 tarih ve ... yevmiye No.lu vasiyetnamesi ile ... ilçesi, ... Mahallesi, 4191, 2711, 1811, 43, 3631, 638, 2822, 20 30... parsel sayılı taşınmazlarını davalıya bıraktığını, vasiyetnamenin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/330 Esas sayılı dosyası ile açıldığını, miras bırakanın vasiyetname tarihinde fiil ehliyetinin bulunmadığını, iradesinin sakatlandığını, vasiyetnamenin yasal unsurları taşımadığını ve davacıların saklı paylarının ihlal edildiğini belirterek vasiyetnamenin iptalini olmadığı takdirde saklı pay ihlali nedeniyle tenkisini istemiştir. 2. Birleştirilen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların mirasbırakanı ...'ın 17.07.2017 tarihinde öldüğünün, davacıların yasal mirasçısı durumunda olduğunu, mirasbırakanın vasiyetname ile kendi adına olan ya da kendisine miras yolu ile intikal eden taşınmazlardaki tüm hak ve hisselerinin tamamını davalı oğlu ...'a bıraktığını, taşınmazların ...'ın tüm malvarlığını oluşturduğunu, vasiyetnamenin hukuki olarak herhangi bir geçerliliğinin olmadığını, mirasbırakanın vasiyetnameyi hazırladığı tarihte 83 yaşında olduğunu, fiil ehliyetinin olmadığını, serbest iradesi ile hareket etmediğini, vasiyetnamenin şekil yönünden de gerekli koşulları taşımadığını, davacıların saklı paylarının da ihlal edildiğini belirterek vasiyetnamesinin iptali ile vasiyetname ile aşılan davacıların mahfuz hisselerinin tenkisini istemiştir. II. CEVAP Asıl ve birleştirilen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mirasbırakanın fiili ehliyetinin bulunduğuna dair Adli Tıp Kurumu raporu alındığı gerekçesiyle vasiyetnamenin iptali talebinin reddine, vasiyetaname konusu taşınmazların mirasbırakanın tüm malvarlığını oluşturduğu, bu nedenle saklı pay ihlalinin gerçekleştiği gerekçesiyle tenkis talebinin kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde; miras bırakanın bakıma muhtaç olan ömrünün son yıllarında akli melekeleri yerinde olmadığı gibi manevi baskı ve irade zorlamasıyla böyle bir vasiyetname düzenlediğini, vasiyetnamenin şekil şartlarını taşınmadığını, miras bırakanın tüm malvarlığını saklı paylarını ihlal edecek şekilde mirasçılardan mal kaçırmaya yönelik vasiyetname yapmasının mümkün olmadığını vasiyetnamenin iptalinin gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; vasiyetnamenin iptali, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 557. maddesinde vasiyetnamenin iptali sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Bunlar; a. Ehliyetsizlik, b. Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olması, c. Tasarrufun içeriğinin bağlandığı koşullar veya yüklemelerin hukuka veya ahlaka aykırı olması, d. Tasarrufun kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmış olması hâlleridir. 4721 sayılı Kanun'un 557. maddesinde sayılan sebeplerin bulunması hâlinde vasiyetnamenin iptali gerekir. Bu sebepler dışında kalan durumlara dayanılarak vasiyetnamenin iptali istenilemez. Vasiyetnamenin iptali sebeplerinden biri olan korkutma (ikrah), kişinin irade serbestisini ihlal suretiyle onu gerçek istemine uymayan bir beyanda bulunmak zorunluluğunda bırakan, hukukun caiz görmediği davranışlardır. İkrah, maddi ve manevi olmak üzere iki türlüdür. Bir kimseye o akdi yapmasını temin için maddi tazyik yapılmışsa, örneğin eli tutularak zorla sözleşmenin altı imzalatılmışsa bu hâlde maddi ikrah hâli varsayılır. Öte yandan bir kimsede korku yaratarak ona istenilen işlemi yaptırmayı amaçlayan tehdide de manevi ikrah denilir. Bir ölüme bağlı tasarrufun meydana gelmesine tesir edecek her türlü ikrah, bir iptal sebebi teşkil eder. Ancak, her iki türünde de ikrahın ciddi olması, ikrahın ağır bir tehlike teşkil etmesi, tehdidin yaratacağı tehlikenin derhal gerçekleşecek nitelikte olması, tehdidin bizzat akdin tarafına veya yakınlarına yapılması ve yapılan tehdidin haksız ve hukuka aykırı olması, tehdidin şahsa, namusa, cana, mala veya hürriyete yönelmiş bulunması ve nihayet tehdit ile yapılan işlem arasında illiyet bağı bulunması koşulu aranır. 4721 sayılı Kanun’un 504/1 hükmüne göre; “ Mirasbırakanın yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yaptığı ölüme bağlı tasarruf geçersizdir. Ancak, mirasbırakan yanıldığını veya aldatıldığını öğrendiği ya da korkutma veya zorlamanın etkisinden kurtulduğu günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmediği takdirde tasarruf geçerli sayılır.” Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinde kararda bulunması gereken hususlar tek tek sayılarak ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Kararda yazılması gereken hüküm sonucu, kararın en önemli kısmıdır. Hükmün sonucunun bu nedenle açık olarak yazılması gerekir. Hüküm sonucu, “hüküm fıkrası” ya da “kısa karar” olarak da ifade edilmektedir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait bir söz tekrar edilmeksizin istem sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt yaratmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir (HMK m. 297/2). Bu şekilde dava sonunda mahkemenin kimin lehine, kimin aleyhine karar verdiği, davacının talebinin ne kadarının kabul edildiği, davalının neye mahkum edildiği tereddütsüz şekilde anlaşılmalıdır. Bu husus, davada taraflar kadar, kararı gerekirse daha sonra zorla yerine getirecek olan icra memuru için de önemlidir. Bu sebeple kanun koyucu, hüküm fıkrasının açık yazılmasını hem tarif etmiş, hem de açık yazılmasını belirttikten sonra, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde yazılmasını özellikle istemiştir (Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet:Medeni Usul Hukuku, 2018, 6. Bası, s. 422). Somut olayda; davacılar tarafından dava dilekçesinde vasiyetnamenin irade sakatlığı, şekil eksikliği ve ehliyetsizlik nedenleriyle iptali talep edilmiş ancak kararda sadece ehliyetsizlik iddiası yönünden toplanan deliller değerlendirilmiş, buna karşılık irade sakatlığı ve şekil eksikliği nedeniyle vasiyetnamenin iptali talebi yönünden bir değerlendirme yapılmadan sonuca gidilmesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesindeki "taleplerden her biri hakkında hüküm kurma" zorunluluğuna aykırı olmuştur. Hâl böyle olunca, Mahkemece; davacı tarafça ileri sürülen irade sakatlığı ve şekil eksikliğine ilişkin iptal talebinin yöntemince incelenerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.