Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2024/7 E. 2024/5224 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1570 E., 2023/1967 K. İHBAR OLUNANLAR : Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili Avukat ..., ... vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 26.01.2016 KARAR : Davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, ihbar olunan ... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine TEMYİZ EDENLER : İhbar olunan TOKİ vekili, davalı vekili İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/72 E., 2018/690 K.

Taraflar arasındaki mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile ihbar olunan ... vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, ihbar olunan ... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile ihbar olunan TOKİ Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin taşınmaz maliki...nün tek mirasçısı olduğunu, dava konusu taşınmazın 610 ada 13 parselden geldiğini, bu parselden oluşan bir kısım parsellerde men'i müdahele ve kâl davalarının kabul edilerek kesinleştiğini, tapu kaydında bulunan şerhlerle ilgili olarak kesinleşmeden sonra dava konusu parselin de içinde bulunduğu parseller için TOKİ tarafından malikler aleyhine açılan davaların da reddedilerek kesinleştiğini belirterek, dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 50104 ada 12 parselde davalı tarafından müvekkilinin taşınmazına yapılan haksız müdahalenin men'i ve davalı tarafından yaptırılan binanın yıktırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı vekili; davacının men'i müdahale talebinin şartlarının oluşmadığını, taşınmazın İmar ve İskan Bakanlığının 03.07.1967 tarihli ve 6005 sayılı kararı ile kamulaştırdığını, 775 sayılı Kanun kapsamında verildiğini, Gecekondu Önleme Bölgesinde yer alan taşınmaz için müvekkilinin taşınmazı sonradan satın alacağı ......a tapu tahsis belgesi verildiğini ve arsa bedelinin kendinden tahsis edildiğini, tapu tahsis belgesinde 1 yıl içinde inşaata başlama ve 3 yıl içinde bitime mecburiyeti bulunduğunu, ......un binayı tamamladığını ve iyi niyetli olduğunu, taşınmazı daha sonra satış sözleşmesi ile davalıya sattığını, tapu kaydında halen kamulaştırma şerhinin mevcut olduğunu, kamulaştırma bedelinin idare tarafından T. Emlak Kredi Bankasına bloke edildiğini ve dekontunun mevcut olduğunu, taşınmazda fiili el atma değil tamamlanmamış ve kesinleşmemiş bir kamulaştırma işlemi olduğunu ve ... Belediyesince tapu tahsis belgesi verilerek arsa bedelinin tahsil edildiğini, idarenin taşınmazı tahsis ederek el koyduğu tarihten itibaren 2942 sayılı Yasa'nın 38 inci maddesinde yer alan 20 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalının fuzuli işgali olmadığını, Bakanlıkça yapılan kamulaştırmaya dayalı olarak taşınmazı elinde bulundurduğunu, taşınmazın yıkılması halinde bu zararı nedeniyle ... Belediyesi ve İmar ve İskan Bakanlığını da TOKİ temsil ettiğinden TOKİ'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. İhbar olunan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili ve ... Belediyesi vekili davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 50104 ada 12 parselde kayıtlı taşınmaza el atılmasının önlenmesine, dava konusu taşınmazda yapılan binanın kâl'ine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile ihbar olunan ... vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B. İstinaf Nedenleri 1. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece kamulaştırma işlemi yok sayılarak hüküm kurulduğunu, gerekçede sadece tahsis işlemine değinildiğini, tapu kaydında halen kamulaştırma şerhi bulunduğunu, ... Belediyesinin bu taşınmazı değil bir çok taşınmazı tahsis ettiğini, Bakanlığın kamulaştırma işlemi dolayısıyla bunu yaptığını, kararın dikkatsiz ve özensiz yazıldığını, tescilden önce kazanım hallerinin oluştuğunu, 1967 tarihinde kamulaştırma yapıldığını, tahsis bedellerinin ödendiğini, 775 sayılı Yasa gereği zorunlu olarak bina yapıldığını, fiilen el atma tarihinden itibaren 20 yıl geçmekle mülkiyetin kaybedilmesinin söz konusu olacağını, Mahkemece bu hususun da yok sayıldığını, 6. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının usule uygun olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. İhbar olunan ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini, kamulaştırma işlemlerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yapıldığını, şuanda yetkili kurumun TOKİ olduğunu, kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ihbar olunan ... vekilinin kararı istinaf etme hakkı olmadığından istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile ihbar olunan TOKİ Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle hükmü temyiz etmiştir.

2. İhbar olunan TOKİ Başkanlığı vekili; idarelerinin (veya 5609 sayılı Kanundan önce mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı) bu bölgede sadece kamulaştırma işlemi yaptığını, arsa tahsisi veya satışı yapmadığını, ... Belediyesinin yaptığı tahsis veya satış işlemleriyle de İdarelerinin hiçbir ilgisi olmadığını, dava sonucunda doğabilecek zararlardan ... Belediyesinin sorumlu olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde de belirtildiği üzere ... Belediyesinin kendisine ait olmayan taşınmazı tahsis edip tahsis bedelini tahsil ettiğini belirterek hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi şöyledir; “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.”

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İhbar olunan TOKİ Başkanlığı vekilinin temyiz talebine gelince, davada taraf olmadığından ve bu nedenle hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığından, ihbar olunan TOKİ Başkanlığı vekilinin temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. İhbar olunan TOKİ Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde TOKİ Başkanlığına iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.11.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.