Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2309 E. 2026/852 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2012/251 E., 2018/329 K. BİRLEŞEN 2003/663 ESAS SAYILI DOSYASINDA

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, asıl davada davalı-birleşen davada davacı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA Davacı yüklenici vekili asıl davada dava dilekçesinde; davacının, davalı ile yapılan 18.12.1996 tarihli sözleşme uyarınca Hatay ... ... 256 konut ve altyapı inşaatı işinin yapımını üstlendiğini, işin yapımına başlandığını, işin %50 iş artışına giren kısmı tamamlandıktan sonra, taraflarca sözleşmenin feshedilerek işin tasfiyesi yoluna gidildiğini, tasfiye kabul heyetince kesin hesabın çıkarılması işlemlerine başlandığını, kesin hesabın çıkarıldığını, davacı tarafın itirazsız olarak kesin hesabı imzaladığını ve Köy Hizmetleri 3. Bölge Müdürlüğünün de kesin hesabı imzalayarak 31.01.2000 günlü yazı ile ita amiri olan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün onayına sunduğunu, sözleşmenin eki niteliğindeki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 40/8. maddesine göre 31.8.2000 tarihinde Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne sunulan kesin hesabın süreyi uzatıcı bir onay da bulunmadığından kabul edilmiş sayılacağını, davalı idare nezdinde yapılan girişimlerin sonuçsuz kaldığını belirterek, kesin hesabın kesinleştiği hususunun tespitine, hesabın kesinleşmediği kabul edilecek olursa, kesin hesabın mahkemece çıkartılmasına, teminat mektuplarının iadesine ve davalının çıkardığı muarazanın menine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı idare vekili dava dilekçesinde; davalı ile yapılan 18.12.1996 tarihli sözleşme uyarınca davalı yüklenicinin işe başladığını, yüklenici firma ...-Yapı İnşaat Şirketine fazla ödeme yapıldığı konusundaki iddiaları araştırmak üzere görevlendirilen başmüfettiş ... ve müfettiş ... tarafından 6.9.2002 günlü fezlekenin düzenlendiğini, fezlekede konut inşaatları, kanalizasyon, istinat duvarları imalatı, ihzarat, malzeme fiyat farkları, malzeme-nakil mesafeleri, stabilize ve kazı malzemesi nakli nedeni ile yükleniciye yapılan ödemelerin gerçeği yansıtmadığının ve belirtilen kalemlerde yükleniciye toplam 1.871.342,74 TL fazla ödeme yapıldığının belirlendiğini belirterek, yapılan fazla ödemenin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının 1996-1999 yılı yatırım programlarında yer alan 466.500,00 TL keşif bedeli Hatay ... ... 256 konut ve altyapı inşaatı işinin %40.99 tenzilatla davacı müteahhit firma ...-Yapı Şirketine ihale edildiğini, inşaatların davalı bölge müdürlüğünce tanzim edilen 2. mukayeseli keşfe göre % 50 fiziksel artış dahilinde bitmeyeceğinin anlaşılması üzerine, 6.1.2000 tarihli olur ile işin tasfiye edildiğini, idarece yapılan inceleme üzerine yükleniciye 1.871.342,74 TL fazla ödeme yapıldığının belirlendiğini, ayrıca 43.320,00 TL kati teminat karşılığının müteahhit firmaya yapılan fazla ödemeden düşülmesi gerektiğinin de anlaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 08.09.2005 tarih ve 2002/1122 Esas, 2005/354 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Mahkeme kararının süresi içinde davalı-birleşen davada davacı idare ile davacı-birleşen davada davalı ... Yapı İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 02.07.2007 tarihli, 2006/1283 Esas, 2007/4504 Karar sayılı kararı ile, "İdare tarafından açılan 2003/663 Esaslı davada; sözleşme konusu işle ilgili olarak düzenlenen hakedişlerin gerçeği yansıtmadığı, bu nedenle sorumluluğu bulunanlar hakkında ceza davası açıldığı ileri sürülmüştür. Dosyada mevcut yazışmalardan sözleşme konusu işle ilgili olarak idare elemanları ile yüklenici şirket yetkilileri hakkında gerçeğe aykırı belge düzenlemek (evrakta sahtecilik), dolandırıcılık, görevi ihmâl vs.suçlardan dolayı Hatay Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2003/71 Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığı ve halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Ceza davasında sübuta eren maddi vakıaların hukuk davasında nazara alınacağı açıktır. Bu nedenle mahkemece ceza davasının sonucu beklenmeli, bu dosya sonuçlandıktan sonra gerekirse yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan mahallinde keşif yapılmak suretiyle rapor alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek davalar sonuçlandırılmalıdır. Ceza davasının sonucu beklenmeden ve bu dosya içindeki deliller değerlendirilip takdir edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Hatay Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/71 Esas-2007/433 Karar sayılı dosyasından verilen hüküm katılan vekilinin temyizi sonucu Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 26.05.2010 tarihli, 2008/302 Esas, 2010/6335 sayılı kararı ile bozulmuş, Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/119 Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/119 Esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda kamu davasının 765 sayılı TCK'nın 102/3 maddesi gereğince 2015/278 sayılı kararı ile zamanaşımının dolması nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verildiği ve kararın taraflara tebliğ edilerek 16.11.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkemece bozmadan önce Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla alınan raporda yapılan işlerin şartnameye uygun olduğu belirlenmiş,müteahhit firmanın 6.375.256.00 TL daha alacaklı olduğu tespit edilmiş,denetime açık ve iş bitimine yakın zamanda alınan rapora itibar edilerek karara dayanak yapılmıştır" gerekçesiyle, birleşen Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/663 Esas sayılı dava dosyasında davanın reddine, asıl dosyada davacı ... Yapı İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'nin davasının kabulü ile, davalı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yapılan Hatay ... ... 256 konut ve alt yapı inşaatları ile ilgili 466.500,00 TL birinci keşif bedelli 31... günlü Köy Hizmetleri 3. Bölge Müdürlüğü tarafından Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü onayına sunulan taraflar arasındaki tasfiye hesabının kesinleştiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davalı ve birleşen davada davacı idare vekili temyiz dilekçesinde;

a.Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, toplanan delillerin takdirinde isabetsizlik bulunduğunu, müvekkili idarenin zararı meydana gelmişken mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesinin Hazineyi zarara uğratacak nitelikte olduğunu,

b.Bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını bilirkişilerin sunulan fezlekeyi dikkate almadığını, raporun hüküm kurmaya elverişsiz olduğunu,

c.İdarenin eldeki davada harçtan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, kararda idare aleyhine harç ödenmesine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada kesin hesabın kesinleştiğinin tespiti ile kati teminat mektuplarının iadesi, birleşen davada ise müfettiş raporu ile saptanan fazla ödemenin yüklenici şirket ile idare elemanlarından müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davalı ve birleşen davada davacı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Birleşen davada davalı iş sahibi Bakanlık, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde mahkemece davalının harçla sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2. maddesinin atfı ile uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan sebeplerle asıl davada davalı ve birleşen davada davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davacı idarenin harca yönelik temyiz itirazının kabulü ile, mahkeme kararının hüküm fıkrasının "Birleşen Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/663 Esas Sayılı Dava Yönünden" başlıklı kısmında yeralan "Alınması gerekli 127.831,44 TL harçtan peşin alınan 25.064,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 102.766,31 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına" ibaresinin çıkartılarak yerine " Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 25.064,13 TL'nin istek halinde davacıya iadesine" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.