Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1320 E. 2026/1015 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/685 E., 2025/226 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/360 E., 2023/146 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında "22. Bölge Doğal Afet ve Taşkın Hasarları Onarım İnşaatı (Rize-Köprü ve Menfez)" işine ilişkin sözleşme imzalandığını, Genel Müdürlüğün "Islah Ve Taşkın Tesislerinin Projelendirme Esasları" konulu 2012/10 sayılı Genelgesi nedeniyle taraflar arasındaki köprü projesinin revize edilerek ... köprü tip projelerinden Tip.19’a göre yeniden projelendirilmesinin istendiğini, köprüde kullanılması istenen beton sınıfının C30 olduğunu, sözleşmede yer alan, köprü beton pozunun C30 betonu karşılamadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi madde 21 gereğince yeni birim fiyat belirlenmesi gerektiğini, idarece yeni birim fiyat oluşturulurken Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın emsal olmayacak Y.16.050/16 pozunun seçildiğini, yine yeni birim fiyatına da esas alınan Y.21.050/C13 pozunun da bina inşaatına ilişkin olup, bunun uygun olmadığını, yeni birim fiyat konusuna uygun bir poz seçilmediğini, davacı ile davalı arasında yeni birim fiyat konusunda mutabakat sağlanamadığını, davalı idare tarafından anlaşmazlık zaptı düzenlenerek Yüksek Fen Kurulu’na intikal ettirilmesi gerektiği halde bu yönde bir işlem tesis edilmediğini, davacı tarafından idarenin belirlemiş olduğu yeni birim fiyat üzerinden imalatların bitirildiğini, idarece yeni birim fiyat belirlenirken sözleşmenin eki niteliğinde olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddeleri esas alınarak ve yine davalı idarenin emsal işlerde uyguladığı yeni fiyat analizlerinin kullanılması gerekirken idarece bu fiyat tutanaklarının dikkate alınmadığını, yüklenicinin karşılıklı mutabakat şartı sağlanmadığından, firmalarınca anlaşmazlık zaptı düzenlenmesi hususunda ihtirazı kaydıyla yeni fiyat tutanağının 26.01.2018 tarihinde imzalandığını, hakedişlerin ihtirazi kayıtla imzalandığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile taraflar arasında akdedilen 22. Bölge Doğal Afet ve Taşkın Hasarları Onarımı İnşaatı işi kapsamında sözleşmede olmayan ... Beton santralinde üretilen ve satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi iş kalemi için düzenlenen yeni birim fiyatın eksik ve hatalı belirlenmiş olması dolayısı ile şimdilik 20.000,00 TL’nin avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddesinde ara ve kesin hakedişlere hangi usullerle itiraz edilebileceği açıkça belirtilmiş olup, bu usullerle itiraz edilmeyen hakedişin kesinleşeceğinin belirtildiğini, davacı tarafça itiraz edilmeyen ara hakedişlerin kesinleştiğini, kesin hakedişe davacı taraf itiraz etmişse de bu itiraz Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Yargıtay kararlarında belirtilen usule uygun olmayıp, yapılan itirazın hiçbir somut veriye dayanmadığını, söz konusu köprü yapımına ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde bulunmayan C30/37 beton imalatına 230,00 TL yeni birim fiyat yapıldığını ve 26.01.2018 tarihinde de onaylandığını, davacı her ne kadar dilekçesinde imalatların bitirildiğini iddia etse de yüklenicinin ... Köprüsünün yalnızca temel ve ayak betonları imâlatını yaptığını, ancak araç geçişini sağlayacak esas yapı elemanı olan köprü tabliyesi imalatını yapmadan, sözleşme bedelinin %20 keşif artışı miktarını kullanmadan, ilave keşfin sadece %10,3933 miktarını kullanarak işi kapattığını, yüklenicinin ... Köprüsü temel ve ayak betonlarının imâlatında kullanılan toplam kalıp ve kalıp iskelesi miktarının 1 m beton başına düşen düz yüzeyli kalıp miktarının 1,45 / eğri 3 yüzeyli kalıp miktarının 1/ kalıp iskelesi oranı ise 0,985 olduğunu, bu oranlar göz önünde bulundurularak yükleniciye 230,00 TL yeni birim fiyat yapıldığını, yapılan yeni birim fiyatın söz konusu imalat için yeterli olduğunu, ... köprüsünün tabliyesinin davacı tarafından yapılmadığını, dolayısıyla ... taşıyıcı iskele miktarı baz alınmadan yeni birim fiyatın değerlendirilmesi gerektiğini, yüklenici davacının örnek verdiği imâlatlar ile dava konusu imâlatın benzer özellik göstermediğini, dava dilekçesinde, avans faiz talep edildiğini, davalı bir kamu kurumu olduğundan tacir sıfatı bulunmadığını, dava konusu işin de ticari iş olmadığını, avans faizi uygulanabilmesi için gerekli koşulların bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMEsi KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında fiyat anlaşmasının olmadığı, idâre ile yüklenicinin hakem olarak YFK'ya başvurma hakkının olduğu, fiyat anlaşmasının olduğuna dair imalatların yapıldığı 7 nolu hakediş öncesinde bu imâlata ilişkin ödeme yapıldığına ve ihtirazi kayıt olmadığına yönelik belge sunulamadığı gibi 7 nolu hakediş raporunun yeşif defter kısmındaki azalan ve yeni eklenen imâlat miktarları dikkate alındığında idare tarafından işin yaptırıldığı, tasfiye aşamasında fiyat tespiti yapılmasına gidilerek kesin hesap yapıldığı ve fiyat mutabakatının da sağlanmadığı, fiyat tespiti ile imâlat oluruna ilişkin mevzuata uygun olarak düzenlenmiş imâlat öncesindeki bir tarihe ilişkin fiyat tespit ve imâlat oluru yazısının dosyaya sunulmadığı, davacı yüklenici tarafından davaya konu yeni imâlatın ödemesinin ilk olarak yapıldığı 7 nolu hakediş raporunun ve bila tarihli fiyat analizlerinin de ihtirazi kayıt ile imzalandığı, davacı yanın talebine yönelik olarak aynı idarenin emsal yapım işlerindeki emsal imalatları için yaptığı fiyat analizlerinin de sunulduğu, davacı iddiasının aksinin ispatına yönelik olarak hesap ve delil sunulmadığı, 3. kişilere emsal yapım işi kapsamında düzenlenen aynı tanımdaki yeni birim fiyat tespitleri de dikkate alınarak; sözleşme yılı itibariyle (2013 Haziran) ihtilafa konu iş kaleminin birim fiyatının 537,68 TL/m³ KDV olabileceği, kesin hesaba esas taraflar arasında ihtilaf olmayan metraj, fiyat farkı ve KDV tutarı ile birlikte fark alacağın 1.224.337,22 TL olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafça itiraz edilmeyen ara hakedişlerin kesinleştiğini, kesin hakedişe davacı taraf itiraz etmişse de bu itiraz Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Yargıtay kararlarında belirtilen usule uygun olmayıp, yapılan itirazın hiçbir somut veriye dayanmadığını, davacının imâlatları bitirmediğini, keşif yapılmaksızın karar verildiğini, yapılan yeni birim fiyatın söz konusu imâlat için yeterli olduğunu, müvekkil İdare tarafından yeni birim fiyat belirlenirken projenin kapsamlı şekilde değerlendirildiğini, piyasa koşullarına dikkat edildiğini, davacının örnek verdiği imâlatlar ile dava konusu imâlatın benzer özellik göstermediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ... sözleşmesi kapsamında alacak istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.