Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/2675 E. 2026/12319 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1384 Esas, 2025/4231 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/615 Esas, 2024/788 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 347 43... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bedelin düşük belirlendiğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın değerlendirme yılı olan 2023 yılına ait emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 484,40 TL/m², emsalin 2023 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 484,40 TL/m² olmasına rağmen dava konusu taşınmazın ... ilçe merkezinde yer alması, ticari ve turizm alanlarına yakın olması (...- Mevlana Müzesi- oteller- alışveriş merkezleri-pazar) dikkate alındığında emsalin 1,7073 kat daha değerli kabul edilmek suretiyle 8.373,95 TL/m² birim değeri üzerinden hesaplanarak tespit edilmesinde, davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere ilk karar tarihine kadar yasal faiz uygulanmasında ve taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapılara, değerlendirme tarihi olan dava tarihi esas alınarak, 2023/ 1. dönem yapı yaklaşık birim fiyatları uygulanarak değer biçilmesi gerekirken yazılı şekilde 2023/2. dönem yapı yaklaşık birim fiyatları uygulanarak fazla değer biçilmiş olması hatalı olduğundan davalılar vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedele dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz işletilmesi gerektiğini, arsa niteliğindeki taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, yapı bedelinin enflasyon nedeniyle 2023/2 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre hesaplanması gerektiğini, ilk kararla iadesine karar verilmiş olan 15.183,83 TL düşülmeden iade kararı verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerinde bulunan yapıya resmî birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı da düşülmek suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Kamulaştırma bedeline Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden itibaren ilk karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir. 5. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından önce İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile 15.183,83 TL'nin davacı idareye iadesine karar verildiği hâlde, infazda tereddüt yaratacak şekilde bu bedelin iade tutarından düşülmemesi bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a. ( 3) numaralı bendinin beşinci paragrafında yer alanı yer alan " davanın açılma tarihinden dört ay sonraki gün olan 15/10/2023 tarihinden ilk derece mahkemesinin ilk karar tarihi olan 30/01/2024 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine " ibaresinin hükümden çıkartılması, yerine " dava tarihi 14.06.2023 tarihinden ilk karar tarihi 30.01.2024 tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz işletilmesine " ibaresinin yazılmasına, b., ( 3) numaralı bendinin dördüncü paragrafında yer alanı yer alan " fazla depo edilen 1.017.423,83 TL'nin davalılardan payları oranında alınarak davacı kuruma iadesine, " ibaresinin çıkartılması, yerine "Davacı idare tarafından fazladan depo edilen 15.183,83 TL davalılar tarafından idareye iade edilmişse 1.002.240,00 TL 'nin ; iade edilmemişse 1.017.423,83 TL'nin davalılar tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalılardan alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.