Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1278 E. 2026/12111 K.

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2387 Esas, 2025/3323 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/470 Esas, 2024/185 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ile ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın dava konusu 245 90... ve 3 parsel sayılı taşınmazlar yönünden feragat nedeniyle reddine, dava konusu 20 58... ve 19 parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulüne, birleştirilen davanın 20 58... ve 19 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1 Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi 20 58... , 19, 16 parseller ve 45 38... parsel sayılı taşınmazlarda müvekkillerinin murisinin hissedar olduğunu, muris ... ve ... için Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/842 Esas sayılı dosyası ile 1.000,00 TL, muris ... için Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/69 Esas sayılı dosyası ile 1.000,00 TL tutarında tazminat davaları açıldığını, Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava dosyasının Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası ile birleştirildiğini, alınan bilirkişi raporunda ... için 22.730,40 TL, ... için 45.648,00 TL ve ... için 75.432,05 TL değer tespit edildiğini, rapor doğrultusunda davaların ıslah edildiğini, daha sonra alınan ek rapor ile de hisselerin eksik hesaplandığının tespit edildiğini ve müvekkillerinin gerçek hisselerinin doğru bir şekilde tespit edildiğini, eksik kalan hisse alanlarına yönelik bu davayı açmak zorunda kaldıklarını belirterek, şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, verdiği ıslah dilekçesi ile talebini 407.871,00 TL'ye yükseltmiştir.

2.Davacılar vekili birleşen dosyada dava dilekçesinde özetle, müvekkillerinin Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 20 58... , 18... parsel sayılı taşınmazlar ile 245 90... ve 3 parsellerin paydaşları olduğunu, söz konusu parsellere kamulaştırmasız el atılması nedeniyle ... aleyhine Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/300 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı dava açıldığını, istinaf kararı ile eksik inceleme nedeniyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğini, müvekkillerinin paylarının kaybolması ve bu nedenle uğranılan zararın davalı ... Belediyesince de karşılanması gerektiğini belirterek, ıslah edilen bedel karşılığı tazminat talepleri olan 403.160,00 TL'den toplam pay bedeli olan 426.040,00 TL'nin mahsubu ile 22.880,00 TL'nin davalı ... Belediyesinden tahsiline, ... tarafından el atılan kısım için de toplam 66.880,00 TL'nin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asıl davanın kısmen kabulü ile Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi 20 58... parsel ve 19 parsel sayılı taşınmazlar daki davacılar payı için belirlenen tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Başkanlığından alınarak davacılara hisseleri oranında verilmesine, dava konusu taşınmazda bulunan davacılar paylarının iptali ile yol olarak terkinine, 245 90... ve 3 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili davanın feragat nedeniyle reddine, birleştirilen dosyada Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 20 58... parsel ve 19 parsel sayılı taşınmazlar için belirlenen tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Başkanlığından alınarak davacılara hisseleri oranında verilmesine, dava konusu taşınmazlarda bulunan Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 20 58... parsel sayılı taşınmaz için zayiat ve yola giden olarak ayrılmış 198,25 m² hisseden davacılar payına düşen 7,45 m², 2,48 m² ve 9,27 m² hisse ile ilgili olarak belirlenen tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Başkanlığından alınarak davacılara hisseleri oranında verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1 Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda sorumluluğun Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olduğunu, 18 parsel sayılı taşınmazda zayiatlar düşülmeden hesaplama yapıldığı, raporun hatalı bedelin yüksek olduğu, nispi harç ve nispi vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, maktu alınması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; idari yargının görevli olduğunu, 18 parsel sayılı taşınmaz yönünden zayiat olan kısımlar kesilmeden hesaplama yapıldığını, zayiat ve imara giden bölümlerin dikkate alınmaması nedeniyle yanlış hesaplama yapıldığını ve raporun hatalı olduğu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 20 58... , 19... parseller ile 45 38... parsel sayılı taşınmazlardaki hisseleri için ... aleyhine mevcut davadaki davalılar ... ve ... murisi ... ve ... tarafından Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/842 Esas sayılı dosyası ile yine mevcut davadaki davacılar ... ve ... Karay murisi ... tarafından Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/69 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atma davası açıldığı, bu davanın Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava ile birleştiği, dosyada bilirkişilerden iki kez rapor alındığı, birinci raporda davacıların dava konusu taşınmazlardaki hisselerinin hatalı olarak belirlendiği, ikinci raporda ise tapu müdürlüğünden gelen son kayıtlara göre davacıların taşınmazlardaki hisselerinin doğru olarak tespit edildiği, ancak kararda ıslah dikkate alınarak bilirkişiler tarafından hazırlanan birinci rapordaki hisselere itibar edilerek hüküm kurulduğu ve hükmün Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, kesinleşen kararın Altındağ Tapu Müdürlüğünün 20.09.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı "bedelsiz kamuya terk işlemi için gelen maliklerin hisselerinin kamu adına tescili" işlemi ile infaz edildiği, ancak dava konusu taşınmazların bazılarında hiç hisse kalmamasına karşın bazı taşınmazlarda artık hisselerin halen tapuda tescilli olduğu, taşınmazlardan 45 38... numaralı parselin imar uygulaması sonucunda 245 90... numaralı parsele şüyulandığı ve bu parselin ... Mahallesi 20 58... , 19... parseller ile birlikte dava konusunu oluşturduğu, arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak, dava konusu 16, 18... parsel sayılı taşınmazın paydaşları tarafından açılan ve yargı denetiminden geçerek kesinleşen güçlü delil niteliğindeki bedel de değerlendirilmek suretiyle, Dairelerinin kaldırma kararı sonrası alınan ek raporda yapılan değerlendirmeler de dikkate alınarak değerlerinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi yol olarak el atılan 20 58... ve 19 parsel sayılı taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsiline ve davacılar paylarının yol olarak terkinine, dava konusu 45 38... parsel sayılı taşınmazın uygulaması sonucu oluşan 245 90... ve 3 parsel sayılı taşınmazlar yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak Dairelerinin kaldırma kararında dava konusu taşınmazda yapılan ilk uygulamada yasa gereği alınması gereken 472.75 m² zayiat oranı dışında kalan 98.25 m² ile ikinci kez imar uygulamasında zayiat olarak ayrılan 100 m²lik kısmın yasal düzenleme ortaklık payı sınırları dışında olması nedeniyle bedelinin verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunda da toplam 198,25 m²lik alanda davacılar payları yönünden hesaplama yapılarak tespit edilen bedelin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmiş ise de davacılar tarafından Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/842 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada davacılar paylarının zayiat ve yol olarak ayrılan bölümler ile tescili yapılmayan toplamı olan 1781 m² alan üzerinden paylarına düşün alan bedeline hükmedildiği, iş bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, zayiat olarak ayrılan bölümlerin mahsubu sonucu bedeline hükmedilmesi gereken 198,25 m²lik alanın (zayiat olan 472,75 m² dahil) 1781 m²lik alan içinde olduğu ve kesinleşen mahkeme kararı ile davacılara aslında tüm bedelin verilmiş olduğu ve alacaklarının kalmadığı, davalı ... yönünden açılan davanın usulü kazanılmış hak doğurmayacağından reddine karar verilmesi gerektiği bu kez yapılan incelemede anlaşıldığı gibi davaya konu Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesinde kain 20 58... ve 19 parsel sayılı taşınmazlar yönün Dairelerinin kaldırma kararı öncesi belirlenen bedel üzerinden yapılan ıslah doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği, iş bu kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmediği, davalı idare vekilinin istinafı üzerine Dairelerinin 2021/1862 Esas, 2022/1763 Karar sayılı kararı ile bu parseller yönünden bedele hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilmek suretiyle davaya konu diğer taşınmazlar yönünden kaldırma yapıldığı, mahkemece kaldırma kararı sonrası alınan ek raporda 16... parsel sayılı taşınmazlar yönünden de yeniden bedel hesabı yapıldığı ve davacılar tarafından fark tazminat bedeli yönünden açılan ek davanın kabulü ile el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verildiğinin anlaşıldığı, ilk kararı davacılar vekilinin istinaf etmediği ve hüküm altına alınan bedelin usulü kazanılmış hak doğurduğu, davacılar paylarına düşün alan konusunda bir değişiklik var ise bunun bu dosyada artık değerlendirilemeyeceği dikkate alınmadan açılan ve birleştirilen ek davanın kabulü ile bedelin ... Belediyesinden tahsiline karar verilmesnin, dava konusu taşınmazların paydaşları tarafından açılan davalarda ve kesinleşen paydaş dosyalarında hava fotoğrafları uygulanmak suretiyle Harita ve Kadastro Yüksek Mühendisi Jeodezi ve Fotogrametri Yüksek Mühendisi tarafından hazırlanan 06.07.2021 tarihli raporda dava konusu edilen Ankara ili, Mamak ilçesi, ... Mahallesinde kain 20 58... ve 19 parsel sayılı taşınmazların 1955 yıllan hava fotoğrafları incelemelerine göre yolun mevcut olmadığı ve el atılmadığı,1957, 1967, 1975, 1980, 1982 yılları hava fotoğrafları incelemesine göre yolun kısmen mevcut olduğu ve teknik raporda belirtilen alanlar kadar yol olarak kullanıldığı, 1988, 1999 yılları hava fotoğrafları ve 2008 yılı ortofoto harita incelmelerine göre taşınmazların tamamının yol olarak kullanıldığının tespit edildiği bu yönüyle dava konusu taşınmazlara 1983 yılı öncesinde kısmen el atıldığı, el atmanın muhtelif tarihlerde devam ettiği, en son 1988 yılında tamamına yol olarak el atıldığı anlaşılmış olup maktu harç ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının da doğru olmadığı anlaşıldığından davalı idareler vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin sorumlu idarelerden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.