Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8838 E. 2026/2830 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/988 Esas, 2025/551 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2014/75 Esas, 2023/14 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan voli ve dalyan bedelinin tahsiline ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince asıl davada tazminat talebinin ... ve Hazine yönünden kısmen kabulüne, ... A.Ş. yönünden reddine, ecrimisil talebinin reddine, birleştirilen davada tazminat talebinin ... ve Hazine yönünden kabulüne, ... A.Ş. yönünden reddine, ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından voli ve dalyan bedeline ilişkin olarak temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin 28.05.2025 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 366 ncı maddesinin atfı ile anılan Kanun'un 346 ncı maddesi uyarınca kesin olduğu gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Ek karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 544.000,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Asıl dosyanın davacıları ... vd. yönünden hükmedilen bedelin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla, asıl davanın davacıları yönünden Bölge Adliye Mahkemesi 28.05.2025 tarihli ek kararının onanmasına, birleştirilen dosyanın davacıları yönünden ise kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede; Davalı ... vekilinin birleştirilen dosyanın davacıları ... vd. yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacılar vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde kök muris adına iki volisi olan dalyan hakkı verilerek tapu siciline kaydedildiğini, ancak davalılar tarafından şehir hatları iskelesi inşa edilmesi suretiyle kullanım hakkının engellendiğini, dalyan hakkı verilen parselin bulunduğu yerde ... iskelesinin yapılması nedeniyle gün içinde tarifeli Şehir Hatları Vapurlarının ve/veya Deniz Otobüslerinin, İskeleye yanaşarak yolcu aldıklarını, yolcu aldıktan sonra iskeleden ayrılması şeklinde doğal olarak faaliyetlerin devam etmesinden dolayı dalyancılık yapma imkanının fiilen ortadan kalktığını, dava konusu parselin tapudaki niteliğinin iki volisi olan dalyan olduğunu, yani voli yeri derken denizin bitişiğindeki kara parçası üzerindeki alan olduğu ve bu alanın da bugün için ... iskelesi ve müştemilatı olarak ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... A.Ş'ye kiralanmış ya da tahsis edilmiş olduğunu, bugünkü haliyle ... iskelesi ve binası ayrıca kafelerin mevcut olduğunu, bu haksız el atma nedeniyle 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (1380 sayılı Kanun) gereğince genel hükümler dairesinde kamulaştırılması gerektiğini kamulaştırmasız el atma bedelinin davalıdan tahsiline ve haksız işgal tazminatı olarak ecrimisile hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar vekili birleştirilen davada dava dilekçesinde özetle; müvekkilerinin ... ili, ... ilçesi, ... Caddesi 9 98... parselde kayıtlı 94.635 m² ... taşınmazın voli ve dalyan hakkında eşit pay sahibi olduklarını (7/32-7/32), davalılar tarafından dava konusu taşınmaza fiilen el atıldığından haklarını kullanmadıklarını ileri sürerek el atma bedeli olarak şimdilik 1000 TL'nin davalı idarelerden tahsiline, tespit edilecek ecrimisilden şimdilik 1000 TL'nin davalı idarelerden tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıların dava konusu taşınmazın maliki olmadığını, taraf ehliyetlerinin bulunmadığını, husumetin ... Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye yöneltilmesi gerektiğini, dalyan hakkı sahiplerinin bu hakkı çok uzun yıllardır kullanmadıklarının anlaşıldığını, davacılar tarafından dalyanın kendilerince ve murisleri ile kök murisleri tarafından işletildiğinin ispatlanamadığını, ilgili kanun gereği dalyan haklarının tasarruf ve intifa haklarının Hazineye intikal ettiğini, tapudaki beyanlar hanesinde görülen davacıların murisi lehine dalyan ve voli hakkına dair şerhin yolsuz hale gelmiş olduğunu, terkininin gerektiğini, bu durumda zaten Hazineye intikal etmiş olan bir hakkın 1380 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi gereği kamulaştırılmasından söz edilemeyeceğinden hukuken bir hükmü kalmamış olan bu dalyan hakkının bedelsiz olarak tapudan terkinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada Hazinenin taraf olmasının mümkün olmadığını, bu sebeple öncelikle husumete itirazda bulunduklarını, dalyan ve voli hakkının ilgilisine tazminat talep hakkı vermediğini, tapu kaydında böyle bir irtifak hakkının var olması durumunda ise bedel ödenmeden terkininin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada tazminat talebinin ... ve Hazine yönünden kısmen kabulüne, davalı ... Deniz Otobüsleri A.Ş. yönünden reddine, birleştirilen davada tazminat talebinin ... ve Hazine yönünden kabulüne, ... A.Ş. yönünden reddine, asıl ve birleştirilen davada ecrimisil taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Asıl davada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, bedelin düşük belirlendiğini, bunu kabul etmediklerini, ecrimisil istemlerinin reddine karar verilmesinin ve ... A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

2. Birleştirilen davada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, ... A.Ş. yönünden ve ecrimisil istemleri yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların dava açma haklarının bulunmadığını, kıyıların özel mülkiyete konu olamayacağını, voli hakkının tapudan bedelsiz olarak terkininin gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

4.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddinin gerektiğini, ... Parkının ve ... ... A.Ş.'ye ait yapının kıyı dolgu alanında kaldığını, davacıların murisi ...'ın payı üzerinde vakıf şerhi bulunduğunu ve bu nedenle ... Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1380 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi uyarınca, voli yerleri sahipleri tarafından bizzat veya kiraya verilmek suretiyle devamlı olarak 5 yıl işletilmediği veya terk edildiği takdirde voli yerlerinin kamulaştırılacağı düzenlendiğinden, davacıların voli yerini iradi olarak terk ettikleri kabul edilerek ecrimisil talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmesi yerinde görülerek dalyan yeri niteliğindeki taşınmazlardaki dalyan ve voli hakkı için balık avcılığı geliri üzerinden değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre dalyan bedelinin davalı ... ile Hazineden tahsili ile tapu kaydındaki şerhin terkinine karar verilmesinin doğru olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; dalyan yeri niteliğindeki taşınmaza balık avcılığı geliri üzerinden değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Bölge Adliye Mahkemesince verilen 28.05.2025 tarihli ek kararın birleştirilen davada davacılar yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.