Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/7959 E. 2026/330 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/346 Esas, 2025/471 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/523 Esas, 2022/637 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve tescili davasında yapılan yargılaması sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kamu düzeni gereği kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ...........ili, ..., .........ve ........ Mahallerinde devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kıyı alanları..........Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce müvekkili belediyeye devredildiğini, söz konusu alanların imar planlarında rekreasyon alanı olarak ayrıldığını, müvekkili belediyece bu alanların tamamında Batı Sahili Düzenleme Projesi hazırlanarak uygulanmaya başlanıldığını, davalının proje alanı içerisinde yer alan, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan alanda 547,60 m² alanlı yapı için .............belge numaralı yapı kayıt belgesi aldığını, anılan yapı proje alanı içerisinde yer aldığından projenin uygulanabilmesi için söz konusu yapının kamulaştırılmasının zorunluluğunun doğduğunu, Kıymet Takdir Komisyonunca 70.108,13 TL değer takdir edildiğini, davalı ile uzlaşma sağlanamadığını,..............Mahallesinde bulunan .............. belge numaralı yapı kayıt belgeli yapının kamulaştırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırmanın iptali İçin Ordu 2. İdare Mahkemesi Başkanlığında açtığı davanın derdest olduğunu, bekletici mesele yapılmasını, alınan kamulaştırma kararının tapuda kayıtlı bir taşınmaz mal hakkında alınmadığını, yapının mülkiyetinin ve tapuda kaydının bulunmadığını, yapılan kamulaştırma işlemleri kanunun özüne, ruhuna, amacına, şekline tamamen aykırı olup hiçbir kamu yararı bulunmadığını, belediyenin aldığı kamulaştırma kararının geçersiz olduğunu, usul ve kanuna aykırı hukuki dayanaktan yoksun haksız ve asılsız davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ................. Mahallesinde tescil dışı bırakılan alanda yer alan fen bilirkişilerinin 28.09.2022 havale tarihli raporlarına ekli krokide gösterimi yapılan C,A1,D,E,F,B1 harfleri ile gösterimi yapılan yapıların kapsamında kalan..............belge numaralı yapı kayıt belgeli 547,60 m² yapı vasfındaki muhdesatın bedelinin tespiti ile davacı ...'na aidiyetinin tespiti ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; takdir edilen bedelin yapının gerçek değerinden çok fazla olduğunu, davalının işbu davanın konusu yapıya komşu FGYBLYRR sayılı yapı kayıt belgeli yapısının da kamulaştırılmasına karar verildiğini, davacının işbu kamulaştırma kararının iptali talebiyle Giresun İdare Mahkemesi'nde dava açıldığını ve 03.11.2022 tarihli ve 2022/414 Esas, 2022/96 Karar sayılı kararla davanın reddine hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/2 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 722 inci maddeleri birlikte kararda tartışılmadan ve davanın konusuna uyarlanmadan kamulaştırılan muhdesatın muhatabı belirlenmeden taraf olarak gösterilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, muhdesatın aidiyetinin belediyeye verilmesinin doğru olmadığını, arazinin hazine malı olduğunu, Yargıtay kararları uyarınca yanlış taraf seçildiğini, kamulaştırılan yapı hakkında devletin verdiği Yapı Kayıt Belgesi iptal edilmeden tarafına tanınan hakkın varlığı hiçe sayılarak yıkımla sonuçlanacak kamulaştırma olamayacağını, kamulaştırmaya konu yapının bulunduğu arazi Giresun Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (mülk sahibi hazine) tarafından Giresun Belediyesi Başkanlığına devredilmediğini, belediyenin harita teknisyeni ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğünün kendi aralarında kendi kendilerine düzenleyerek imzaladıkları resmi ve hukuki olmayan adi belgenin bakanlığın Belediye Başkanlığı ile arasında yapıp imzalaması gereken devir işlemi ile ilgisi olmadığını, devir işleminin geçersiz olduğunu, muhdesat hakkında karar verildiğini, asıl taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı verilmediğini, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10... /1-h maddelerinin yanlış değerlendirildiğini, davalı olarak gösterilmiş ise de tapuda mülk sahibi olmadığını, davalı olarak kamu hazinesi olması gerektiğini, geçersiz kamulaştırma kararı üzerine dava açıldığını, valilik onayı olmadığını, kıyı arazisinin devri oluşmamış ve belediyenin bu arazi üzerinde ve devletçe kendisine tahsis edilen kısımda tasarruf hakkı ve yetkisi olmadığını, tescil kararı kesin olduğundan kararın bir suretinin tapu müdürlüğüne bildirilmesi kararı yanlış olup tescil kararı tapu kütüğüne işlenecek bir işlem iken yapı kayıt belgesinin de kamulaştırılan yapı muhdesatının da tapu da kaydı olmadığından tapuda tescilinin imkansız olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yapıya 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığını ancak davacı ... harçtan muaf olmadığı halde, gerekçeli kararda harçtan muaf olduğu belirtilerek bakiye karar ve ilam harcının tahsili yönünde hüküm kurulmamasının doğru olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kamu düzeni gereği kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, hazine adına kayıtlı arsa üzerinde bulunan yapı kayıt belgesine haiz muhdesat bedelinin tespiti ve tescili davasıdır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. .