Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/6091 E. 2026/948 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi TARİHİ : 04.03.2025 İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/254 Esas, 2023/362 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;........... ili, ....lçesi, ............... Mahallesi 3048 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen yol yapılmak suretiyle el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli onaylı Uygulama İmar Planında 22 metrelik yol gövdesinde kaldığını, ...Encümeninin 18.08.2016 tarihli kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiğini, idarenin bütçe imkânları dahilinde sırası ve zamanı geldiğinde kamulaştırılacağını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerindeki yolun genişliğinin 7 metre olduğunu, bu haliyle ilçe belediyesinin sorumlu olduğu kabul edilerek müvekkili belediye yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, fiilen el atılmayan kısımlarıyla ilgili olarak kamulaştırmasız el atmadan söz edilemeyeceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın niteliğinin arsa olduğu kabul edilerek değerlendirme yapıldığının görüldüğü, ............ Başkanlığının 14.06.2017 tarihli cevabına ekli imar durum belgesinde dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yol ve park olarak görüldüğü, 06.07.2018 tarihli cevabi yazısında da tamamının "toplu taşınım yolu" olarak görüldüğünün belirtildiği, Dairelerinin kaldırma kararından sonra imar planı ile fiili durumun çakıştırıldığı, fiilen el atılan yerlerin sorumluluğunun belirlenmesi için araştırma yapıldığı görülmekle birlikte dava konusu taşınmazın tamamı için davalı ...Başkanlığınca 18.08.2016 tarihli ve 01.1013 sayılı encümen kararı ile kamulaştırma kararı alındığı, dava konusu taşınmazın tapu kaydına ...Başkanlığı lehine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 7 nci maddesine göre 09.09.2016 tarihli ve ......... yevmiye numaralı belirtmenin işlendiği, İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile belirlenen bedelin kararın kesinleşmesi beklenmeden davalı idare tarafından ödendiği, davacı taraf olan iflas idaresince ödenen bu bedel ile ilgili yapılan en son dağıtım cetvellerinin..........Müdürlüğü divanhanesinde askıya çıkarılıp, hiçbir itiraz görmeden kesinleşmesi nedeniyle hak sahiplerine vekilleri aracılığıyla (müflis..............Eşya San. ve Tic. A.Ş'nin 543 işçisine/varislerine) dağıtımının yapıldığı, davacı İflas İdaresi tarafından 1989/4 İzmir İflas Müdürlüğü dosyası üzerinden yürütülen iflas tasfiyesinin sonuçlandırıldığı ve müflisin başkaca paraya çevrilecek menkul-gayrimenkul malı kalmadığından; iflasın açıldığı ..............Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.12.2019 tarihli ve 2019/451 Esas, 2019/138 Karar sayılı kararıyla iflasın kapatılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği, tasfiyenin tamamlanıp iflasın kapatılması kararının kesinleşmesi akabinde gerekli ilanlar yapılıp müflisin ticaret sicil kaydının silindiği, İflas İdaresinin de bu hali ile sıfatının kalmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun oluşan netice itibarıyla esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca dava konusu taşınmaz tapu kaydında 8.385 m² yüzölçümüne sahipken yapılan ölçümle 9.695,58 m² olduğu belirtilerek bu alan üzerinden hesaplama yapıldığını, kabul edilebilir hata sınırını aştığı ve ayrı bir dava ile düzeltilmesi gerektiği belirtildiği hâlde, yapılan hesaplamanın esas alınmasının doğru olmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.