Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17709 E. 2026/10616 K. – Kat İrtifakını

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1943 Esas, 2025/3092 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/396 Esas, 2024/1421 Karar

Taraflar arasındaki kat irtifakının terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 10 89... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde 20.08.2002 tarihli ve 2896 yevmiye numaralı işlem ile kat irtifakı kurulduğunu, taşınmaz üzerinde zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm, birinci kat 2 nolu bağımsız bölüm, ikinci kat 3 nolu bağımsız bölüm ve üçüncü kat 4 nolu bağımsız bölüm yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin üçüncü kat 4 nolu bağımsız bölümünün maliki bulunduğunu, taşınmazı icra satışı kanalıyla 19.06.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile devralındığını, söz konusu taşınmazda yaptırılan 11.10.2016 tarihli değerlendirme raporuna göre bahsi geçen kat irtifaklı taşınmaz zemin, birinci ve ikinci katlardan oluştuğunu, üstüne yapılması planlanan üçüncü ve dördüncü katların inşaa edilmediğinin anlaşıldığını, müvekkil tarafından devralınmış olan taşınmazın fiilen bulunmadığını belirterek, dava konusu taşınmaz üzerinde kurulan kat irtifakının 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (634 sayılı Kanun) uyarınca 5 yıllık sürede plana uygun işaa edilmemesi ve bu aşamadan sonra sürenin uzatılmasına karar verilmesi durumunda dahi inşaa edilmesinin imkansız olması nedenleri ile sona erdirilmesine karar verilmesini, kat irtifakının terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kat irtifakı kurulmasına dayanak teşkil eden 27.10.1995 tarihli yapı ruhsatı ve mimarı projesi ile inşaata devam etme imkanının bulunmadığı, bu hususta taraflarca da herhangi bir başvuruda bulunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazdaki kat irtifakının sona erdirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporunda açıkça davacının sahibi olduğu taşınmazların tamamlanmasının mümkün olduğu belirtildiğinden kat irtifakının sona erdirilmek yerine uzatılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın taşınmazın hali hazırdaki durumunu bilerek icra dairesinde tespit edildiği şekliyle görerek satın aldığını, sadece kayda güvenerek bir alımın söz konusu olmadığını, bu nedenle davacının iyiniyetli olmadığını, kat irtifakı sona erdirilirken müvekkilin taşınmazda yaptığı 2 katlı yapının yok sayıldığını, müvekkilin inşaa ettiği taşınmazlara rağmen neden müvekkile diğer hissedarlara oranla az pay verildiğinin belli olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet veren müvekkili olmadığı gibi müvekkilinin davacının işlemlerini de engellemediğini, bu nedenle müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda işlem yapıldığı, müzekkere yazıldığı, yazı cevabında belirtilen eksikliklerin giderilmesi için taraflara süre verildiği, devamında verilen süre içerisinde proje tadilatı için başvuru yapılmadığı belirtilerek kat irtifakının sona erdirilmesine ve taşınmaz üzerindeki mülkiyetin hükümde belirtilen şekilde paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilmesinde, kararda ve her iki taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kat irtifakının terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 634 sayılı Kanun'un 49 ncu maddesinin ikinci fıkrasında kat irtifakının, buna konu olan arsanın tamamiyle yok olması veya üzerinde yapı yapılamayacak hale gelmesi veya kamulaştırılması ile kendiliğinden sona ereceği, 3 üncü fıkrasında ise kat irtifakına konu arsa üzerinde, bu irtifakın kurulması sırasında verilen plana göre beş yıl içinde yapı yapılmazsa maliklerden birinin istemi üzerine, sulh hakiminin gerektiğinde ilgilileri dinleyerek, duruma göre kat irtifakının sona ermesine veya belli bir süre için uzatılmasına karar vereceği ve sürenin istem üzerine yeniden uzatılabileceği hükme bağlanmıştır.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, ilgili belediyenin inşaatın ruhsatının süresinin dolduğu ve yenilenmediği, yeni ruhsat talebinin ise başvuru olduğu takdirde değerlendirilebileceği bildirdiği görülmüş olup, mahkemece proje tadilatı için gerekli işlemleri yapmak ve belediyeye başvurmak hususunda iki haftalık kesin süre verilmesine karar verilerek taraflarca herhangi bir başvuruda bulunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

4. Mahkemece yapının mevcut mimari projesine göre tamamlanması imkanı mevcut olup olmadığı yeterince araştırılmaksızın ve taraflara proje tadilatı için gerekli işlemleri yapmak ve belediyeye başvurmak hususunda makul süre verilmeksizin eksik araştırma ve inceleme neticesinde yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

5. Kabule göre de, Mahkemece hüküm kısmında dava konusu taşınmazdaki kat irtifakının terkin edilmesi sonucu paylı mülkiyet hisselerinin tarafların dava konusu taşınmazdaki hisseleri gözetilerek hesaplanması, tapu kaydındaki maliklerin adlarına hangi oranlarda tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğine ilişkin hüküm kurulması gerekirken infazda tereddüt yaracak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... 'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.