Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17426 E. 2026/8392 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/103 Esas, 2025/294 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 866 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekilince cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi halde taşınmazın özelliklerine göre hakkaniyete uygun bir bedel tespit edilerek karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin hükmün kesinleşmesi beklenmeksizin davalı tarafa ödenmesine ve dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile ... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük hesaplandığı, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının hatalı gerektiğini, objektif değer artışı oranının düşük belirlendiğini, davacı yanın ilk bilirkişi raporuna itiraz etmediği gerekçesi ile ikinci bilirkişi ücretinin kendilerine yükletilmesinin htalı olduğunu, fiili taksim doğrultusunda karar verilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda söz konusu üzümün cinsine göre hesaplama yapılmadığını, dava konusu taşınmazın üzerinde yer alan ağaçların bedelinin tespit edilmediğini, kamulaştırmaya konu taşınmazın kentsel gelişim alanına yakın olduğu hususunun hesaplama yapılırken göz ardı edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza kısmen kuru kapama bağ, kısmen kuru kapama zeytinlik olarak kapitalizasyon faiz oranı % 5 uygulanmak ve gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına % 200 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilmek suretiyle değer biçildiği, taşınmaza kapama bahçe olarak değer biçildiğinden üzerindeki diğer meyve ağaçlarının bedelinin kamulaştırma bedelinin tespitinde ayrıca dikkate alınmadığı, taşınmazın vasfına, konum ve niteliklerine, aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim fiyatının uygun ve resmî verilerle uyumlu olduğu, taşınmaza kısmen kapama bağ kısmen kapama zeytinlik olarak değer biçildiğinden, üzerinde bulunan diğer meyve ağaçlarının bedeline hükmedilmemesinin yerinde olduğu, davalı tarafça dava konusu taşınmaza kuru tarım arazisi olarak değer biçilmesine itiraz edilmiş ise de mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi kurulu raporlarında taşınmaz içerisinde taşınmazın tamamını sulamaya yetecek sulama kaynağı bulunmadığının açıklanması karşısında taşınmazın kuru olarak kabulünün yerinde bulunduğu, ancak fiili taksim olgusunun davalı tapu maliklerinin kabulünde olduğu halde tespit edilen bedelin fiili taksim gözetilerek davalılara ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, tespit edilen 1.704.000,00 TL bedelin İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile ödenmesine karar verilen 1.638.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinin dört ay sonrasından yerel mahkemenin ilk karar tarihine kadar, 66.000,00 TL'sine ise dava tarihinin dört ay sonrasından bu miktarın ödenmesine karar verilen 29.12.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi ve davalı tarafça yargılama sırasında yapılan keşif ve bilirkişi giderinin davacı idareden alınarak davalılara ödenmesine karar verilmemesi hatalı bulunduğundan başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin kamulaştırma bedeline dava açıldıktan 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faize hükmedilmesine ilişkin kararının hatalı olduğu hususunu ilave edip istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak ve dava konusu taşınmaza ilişkin keşif tutanağındaki mahkeme gözlemi ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan açıklamalar uyarınca taşınmazın kuru arazi vasfında olduğunun kabulü ile değer biçilmesi isabetlidir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5. Kamulaştırma bedeline, Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (5-d) numaralı bendinde yar alan "kamulaştırma bedelinin 1.638,000,00 TL'sine dava tarihinden dört ay sonraki tarih olan 17/08/2019 tarihinden ilk derece mahkemesinin ilk karar tarihi olan 03/12/2020 gününe kadar, 66.000,00 TL'sine dava tarihinin dört ay sonrası olan 17/08/2019 tarihinden bu miktarın ödenmesine karar verilen 29/12/2023 tarihine kadar yasal faiz" kısmının hükümden çıkarılarak yerine "kamulaştırma bedelinin 1.638,000,00 TL'sine dava tarihi olan 16.04.2019 tarihinden İlk Derece Mahkemesinin ilk karar tarihi olan 03.12.2020 gününe kadar, 66.000,00 TL'sine dava tarihi olan 16.04.2019 tarihinden bu miktarın ödenmesine karar verilen 29.12.2023 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faiz" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.