Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1213 E. 2026/10824 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/232 Esas, 2023/201 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucu verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesi 2741, 294 , 5 72... parsel ve ... Mahallesi 20 parsel sayılı taşınmazların 1973 yılında ... tarafından istimlak edilmeye başlandığını, istimlak işlemlerinin ... Üniversitesi kurulduktan sonra davalı tarafından devam ettirildiğini, yapılan kamulaştırma işlemlerinin kanuna ve usule uygun olarak tamamlanmadan ilgili taşınmaz davalı idare adına yolsuz olarak tapuya tescil edilmiş olup kamulaştırma bedelinin müvekkile ödendiğini bu sebeplerle kamulaştırmasız el atma sebebiyle taşınmaz bedelinin keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda dava tarihi itibarıyla hesaplanacak olan belirsiz alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve feriler ile birlikte fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik 12.000,00 TL'sinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 21.01.2015 tarihli ve 2013/304 Esas, 2015/33 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A.Bozma Kararı 1. Mahkemenin 21.01.2015 tarihli ve 2013/304 Esas, 2015/33 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucu; dava konusu taşınmazlar hakkında tamamlanmış ve kesinleşmiş bir kamulaştırma işlemi bulunmadığından, tarafların gösterdiği deliller toplanıp işin esasına girilerek bir karar verilmesi yerine; mahkemece dava konusu taşınmazların tapuda Rektörlük adına kayıtlı olduğu nedeniyle davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığı şeklindeki yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın ... Mahallesi 423, 5 72... sayılı parsel sayılı taşınmazlar yönünden reddine ... Mahallesi 294 parsel ile ... Mahallesi 20 parsel sayılı taşınmazlar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 4 23... parsel sayılı taşınmazlar hakkında da kabul kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazların arsa vasfında olmasına rağmen arazi olarak değer takdir edilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara ilişkin tezyidi bedel davalarının açıldığını, kamulaştırma noter tebligatlarının usulüne uygun tebliğ edildiğini, kamulaştırma işlemlerinin kesinleştiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan incelemede; davacılar ve murisleri tarafından Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 1972/27 Esas, 1972/421 Karar sayılı dosyası ile dava konusu 4 23... parsel sayılı taşınmazlar için, tezyidi bedel davası açıldığı ve anılan parseller için takdir edilen kamulaştırma bedellerinin artırılmasına karar verildiği anlaşılmış olup, bu parseller bakımından tezyidi bedel davası açan davacılar ve murisleri bakımından kamulaştırma işleminin kesinleşmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerindedir

3. Dava konusu edilen ... numaralı parselin ise fen raporunda belirtildiği üzere Üniversite kampüs alanının dışında kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinde, dava konusu taşınmazlardan ... Mahallesi 294 parsel ile ... Mahallesi 20 parsellerin davalı idare adına hükmen tescil edilmiş ise de hakkında tamamlanmış ve kesinleşmiş bir kamulaştırma işlemi bulunmadığından bu parseller yönünden davanın kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

4. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

5. Buna karşın, davalı idare harçtan muaf olduğu hâlde, aleyhine harca hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda; İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının a) Harca ilişkin (6) numaralı bendin hükümden tümüyle çıkartılarak yerine "Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harçların yatıran tarafa iadesine" cümlesinin yazılması,

b) (7) numaralı bendin hükümden tümüyle çıkartılarak yerine "Davacının yargılama nedeniyle yapmış olduğu 24,30 TL başvurma harcı ve 177,50 TL keşif harcı olmak üzere yargılama gideri kapsamında olan toplamda 201,80 TL'nin Yargıtay bozma ilâmı öncesinde verilen karar kapsamında tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla davalı taraftan alınarak davacılara tapu kaydındaki hisseleri oranında verilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

10.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.