Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17115 E. 2026/8129 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/212 Esas, 2025/144 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare, davalılar ... ve ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 56 25... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davadan önce alınan kıymet takdir raporunda arsanın metrekare birim fiyatının düşük hesaplandığını ileri sürerek bedelin metrekare birim fiyatlarının taşınmazın tüm özellikleri ve emsal taşınmazlar nazara alınarak tespit edilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın aynına ilişkin ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/394 Esas sayılı davasının derdest olduğunu, sonucunun beklenmesi gerektiğini, ayrıca kıymet takdir komisyonunca takdir edilen bedelin çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/68 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılar ... ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2023 tarihli ve 2023/995 Esas, 2023/1266 Karar sayılı kararıyla davacı idare vekili ile davalı ... ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, ile davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 56 25... parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer belirlenmesi yöntem itibari ile ise de Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırma kararı öncesi ilk karara esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatı 12.550,00 TL/m² olarak belirlenmiş iken kaldırma kararı sonrası aynı bilirkişiler tarafından düzenlenen 13.06.2022 tarihli ek raporda 12.550.00 TL/m², 26.11.2022 tarihli 2. ek bilirkişi raporda 11.710.00 TL/m², 23.01.2023 tarihli 3. ek bilirkişi raporda 11.700.00 TL/m², hükme esas alınan 02.02.2023 tarihli ek raporda ise 10.000.00 TL/m² olarak belirlenmek suretiyle kamulaştırma bedelinin tespit edildiği anlaşılmış olup, aynı bilirkişi heyeti tarafından taşınmaza aynı değerlendirme tarihi itibarıyla birbirinden farklı metrekare birim fiyatları belirlendiği dikkate alındığında alınan raporların inandırıcı ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşıldığından Mahkemenin son kararı ile tespit edilen bedel, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesi İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile belirlenip ödenmesine karar verilen bedelin altında olduğundan, belirlenen bedele İlk Derece Mahkemesinin ilk karar tarihi 18.06.2021 tarihine kadar faiz uygulanması gerekirken faiz bitiş tarihinin hatalı gösterilmesi doğru görülmediğinden ve fazla bloke edilen bedelin davalılar tarafından bankadan çekildiği tarihe kadar varsa işlemiş nemaları ile davacı idareye iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirdiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;tespit edilen bedelin yüksek olduğunu ve idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle;emsal karşılaştırmasının usul ve kanuna uygun yapılmadığını, bedelin düşük tespit edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, bozmaya uygun değerlendirme yapıldığını, ayrıca faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... ve ... vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden ilk karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

5. Fazla yatırılan kamulaştırma bedelinin davacı idareye faiziyle iadesine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar ... ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a. (3) numaralı bendinde bulunan" Mahkememizce tespit edilen kamulaştırma bedeline dört aylık sürenin bitim tarihi olan 23/04/2021 tarihinden ilk karar tarihi olan 18.06.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine," ibaresinin hükümden çıkartılması, yerine “ Tespit edilen bedele dava tarihi 22.12.2020 tarihinden ilk karar tarihi 18.06.2021 tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz işletilmesine " ibaresinin yazılması,

b. (5) ,(6) ve (7) numaralı bentlerinin hükümden çıkartılmasına yerlerine sırasıyla " Fazla depo edilen ve davalı ... adına olan 120.505,66‬ TL kamulaştırma bedelinin davalı tarafından çekilmemiş ise nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, davalı tarafından çekilmiş ise varsa nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine” , " Fazla depo edilen ve davalı ... adına olan 30.126,41 TL kamulaştırma bedelinin davalı tarafından çekilmemiş ise nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, davalı tarafından çekilmiş ise varsa nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine” ve " Fazla depo edilen ve davalı ... adına olan 60.252,84 TL kamulaştırma bedelinin davalı tarafından çekilmemiş ise nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, davalı tarafından çekilmiş ise varsa nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine" cümlelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalılar ...'dan ve ...'ten peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.