Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11297 E. 2023/12492 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/515 Değişik İş, 2022/522 Karar HÜKÜM/KARAR : Davacılar ve Davalı İtirazının Kısmen Kabulü/ Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacılar ve davalı itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ile katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisinin 12.09.2018 tarihinde bisiklet ile seyir halindeyken davalı ... nezdinde trafik sigortalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eş ... için 10.000,00 TL, çocuk ... için 6.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi 02.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsilini talep etmiş; bilahare sunduğu ıslah dilekçesi ile talebini eş için 274.779,34 TL ve çocuk için 85.220,66 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının talebinin kabulü ile başvuru sahibi ... için 274.779,34 TL ve ... Efe Yalman için 85.220,66 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz sebepleri Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; sigorta şirketine başvuru tarihlerinin 11.10.2018 tarihi olduğunu, faizin talep gibi 24.10.2018 tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kusura ilişkin itirazları dikkate alınmaksızın tazminat tutarının belirlenmesinin kabul edilemez olduğunu, müteveffanın müterafik kusuru dikkate alınarak tazminat tutarından indirim yapılması gerektiğini, ıslah dilekçesinin tarafların tebliğ edilmeden hüküm kurulmasının savunma haklarını ihlal ettiğini, ıslaha konu edilen rakam için ancak ıslah tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, başvuranlar lehine takdir edilmesi gereken vekâlet ücretinin tam değil 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin 27.05.2020 tarihli ve 2020/İHK-11007 sayılı kararı ile; taraf vekillerinin itirazlarının kısmen kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, ... için 253,814,23 TL ve ... için 78,718,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının 19.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ethica Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuru sahiplerine ödenmesine, bakiye taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 22.09.2022 tarihli ve 2021/3740 Esas, 2021/5202 Karar sayılı kararı ile, "Davacı tarafça sunulan ıslah dilekçesinin, davalıya tebliğ edilmemesi ile davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkının ihlal edildiğini, şu durumda; davacı tarafından sunulan ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği ile davalının hukuki dinlenilme hakkının kullanılmasına olanak verilmesi gerektiğini; bu yön gözetilmeden ıslah dilekçesi ile istenilen kısmı da kapsar şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin itirazlarının kısmen kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, ... için 253,814,23 TL ve ... için 78,718,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının 19.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ethica Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuru sahiplerine ödenmesine, bakiye taleplerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile katılma yoluyla davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; faiz başlangıcının sigortaya başvuru tarihinin baz alınarak hesaplanması gerektiğini, eksik belgelerin tamamlanma tarihinin faiz başlangıcı olarak belirlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bisiklet kullananların kask takma zorunluluğunun olmadığını, ölüm sebebinin salt kafa travması olmadığını, bu nedenlerle hesaplanan tazminattan takdiren %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmasının dosya içeriğine, hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, yönetmelik hükmü uygulanarak başvuranlar lehine tam yerine 1/5 oranda vekâlet ücreti uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusura ilişkin itirazlarının dikkate alınmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, ıslah dilekçesine karşı itirazlarının süresi içerisinde dosyasına sunulduğunu, her halükarda, ıslaha konu edilen rakam için ancak ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, bisiklet kullanan davacıların desteğine çarpması sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78, 85, 86, 89, 90, 91 ve 99 uncu maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve ekindeki Cetvel.

3. Değerlendirme 1. Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur. Mevzuatta 16.08.2022 tarihine kadar elektriklibisiklet kullanıcılarının koruyucu başlık ve koruyucu gözlük takma zorunluluğu olmasına karşın, bisiklet sürücülerinin koruma başlığı (kask) takma zorunluluğu bulunmamaktaydı. Ancak, 16.08.2022 tarihinde yayımlanan Resmi Gazete ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle "Hususiyetlerine Göre Araçlarda Bulundurulacak Teçhizat" başlıklı tabloda, koruma başlığı (kask) ve gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde reflektif yelek vb. giysiler bisiklet sürücüleri için de zorunlu tutulmuştur. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın tam kabulüne karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin davacılar desteği bisiklet sürücüsünün kask takmaması nedeni ile müterafik kusur indirimi yapılması yönündeki itirazı kabul edilerek %20 müterafik kusur indirimi uygulanmıştır. Kaza tarihi 12.09.2018 olup bisiklet sürücülerinin koruma başlığı (kask) takma zorunluluğunun 16.08.2022 tarihinde yapılan değişiklikle getirildiği göz önünde bulundurulduğunda İtiraz Hakem Heyetinin %20 müterafik kusur indirimi kabulü yerinde olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 3. Davalı ..., davacılar desteği bisiklet sürücüsüne çarpan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı KTK'nın 99/1 inci maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Somut uyuşmazlıkta, davalı ... şirketine kazanın 11.10.2018 tarihinde ihbar edildiği anlaşıldığından davalı ... şirketinin kendisine başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 24.10.2018 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilmesi gerekirken eksik belgelerin tamamlandığı tarih olan 06.08.2019 tarihine 8 iş günü eklenerek bulunan 19.08.2019 tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılara iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

23.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.