Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2026/4769 E. 2026/4169 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/3606 E., 2025/3843 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi SAYISI : 2024/387 E., 2025/373 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 08.09.1973 .. doğumlu olup zorunlu göç ile Türkiye'ye göç ettiğini, 18.12.2018 tarihli dilekçesi ile davalı Kuruma başvurarak 25.03.1993 – 24.06.1994 tarihleri arasında ..'da geçen askerlik süresinin 450 gününü borçlanmak istediğini belirttiğini, davalı Kurumun 19.12.2018 tarihli işlemi ile davacının askerlik borçlanması talebi kabul edilerek 450 gün karşılığı 9.741,60 TL askerlik borçlanması bedelini ödemesi halinde borçlanma işleminin yapılacağının bildirildiğini, davacının 14.01.2019 tarihinde bedelini ödeyerek borçlanma işlemini tamamladığını, 5510 sayılı Kanun’un 41/3 maddesi ile düzenlenen "Sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür." hükmü gereğince davacının sigortalılık başlangıç tarihinin davalı Kurum tarafından 01.05.1999 tarihine geri götürüldüğünü, davacının 01.04.2023 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, davalı Kurumca davacının askerlik borçlanması da dikkate alınarak 01.04.2023 tarihi itibariyle emeklilik aylığı bağlandığını, ancak bu kez de davalı Kurumca 08.07.2024 tarihli Borç Bildirim Belgeleri ile davacıya bağlanan emekli maaşının iptal edilip davacıya geriye dönük olarak 158.468,08 TL yaşlılık aylığı ile 15.000 TL ... ikramiyesi olmak üzere toplam 178.468,08 TL borç tahakkuk ettirildiğini beyanla davacının ..'da geçen 450 gün askerlik borçlanmasının geçerli sayılarak Türkiye’de askerlik borçlanması olarak tespitine ve 450 günlük askerlik süresinin hizmet süresinden sayılmasına, 01.04.2023 tahsis talebi tarihi itibariyle 7438 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, davalı Kurumca tesis edilen 08.07.2024 tarihli emeklilik hakkının iptali işlemi ile borç tahakkuku işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu 7. maddesi ve Bakanlar Kurulunun 06.10.2003 tarih, 2003/6308 sayılı kararı ile Türk vatandaşlığını kazandığını, aynı zamanda .. vatandaşı olduğunu, Türkiye’de 3...1 numarası ile 506 sayılı Kanun kapsamında 01.05.1999 tarihinde tescil edildiğini, Kurumca 24.04.2019 tarihli 2019/9 sayılı Genelge ile uygulamada değişikliğe gidilerek sonradan Türk vatandaşlığına geçenlerden sadece “zorunlu göçe tabi tutulan Türk soylularına” borçlanma hakkı tanındığından davacının emeklilik aylığının kesildiğini, davacının 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 7'nci maddesi ve Bakanlar Kurulu’nun 06.10.2003 tarih, 2003/6308 sayılı kararı ile Türk vatandaşlığını kazandığı dolayısıyla zorunlu göç kapsamında gelmediğinin anlaşıldığını, ayrıca Kurum işlemi sonrası davacının 18.07.2024 tarihli dilekçesi ile borçlanma tutarının iadesini talep ettiğini ve 9.741,60-TL tutarındaki askerlik borçlanmasının kendisine iade edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının tarihleri arasında Bulgaristan'da geçen ve davalı Kuruma 14.01.2019 tarihinde ödediği 9.741,60-TL tutarında, toplam 450 gün askerlik borçlanmasının geçerli sayılması gerektiğinin tespitine, davacının 07.03.2023 tarihli Kurum'a başvurusuna istinaden 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-M maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının ve davacının 07.03.2023 tarihli tahsis talebini takip eden ay başı olan 01.04.2023 tarihinden itibaren davacıya yaşlılık aylığı bağlanması ve ödenmesi gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir 12. İş Mahkemesince verilen 12.06.2025 tarih, 2024/387 Esas ve 2025/373 Karar sayılı karara yönelik davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının zorunlu göçe tabi tutulan kişilerden olmadığının anlaşılması karşısında Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, öte yandan Kurum işlemi sonrasında davacının 18.07.2024 tarihli dilekçesi ile borçlanma tutarının iadesini talep ettiği, buna göre 9.741,60-TL tutarındaki askerlik borçlanmasının da kendisine iade edildiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının .. ülkesinde geçen 450 gün askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.