İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/145 E. 2024/957 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/145 Esas KARAR NO :2024/957 DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ:02/03/2023 KARAR TARİHİ:24/12/2024 Davacı tarafından davalı aleyhine açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasıyla açılan çek zayi davası nedeniyle, devamında açılan istirdat davası olduğunu, bu dosyada çalınan çekleri için çek zayi davası açtıklarını fakat çekin ... firması tarafından ibraz edildiği için menfi tespit ve istirdat davası açmak zaruretinin hasıl olduğunu, ... San. Tic. Ltd Şti. Yönünden icra takibinden önce menfi tespit ve istirdat davasının müvekkili lehtar ... firması, keşideci davacı .... Ltd. Şti. ile ticari ilişki içerisinde bulunduğu, cari hesaptan kalan alacaklarını almak için davacı .... Ltd. Şti. firmasından çek istendiğini, davacı ... firması müvekkili Kervan Isıl firmasına kargo ile çek gönderdiğini, kargo işlemleri sırasında bu çekin çalınarak tedavüle sokulduğunu, çeki çalan hırsızların müvekkili firma emrine kesilen çeki sahte ciro ile tedavüle soktuklarını, ... isimli firmaya yönelik cironun sahte olduğunu, müvekkili firma yetkilisine ait olmadığını, hırsızlar tarafından sahte imza ile cirolanan çekin ''...''a geçmiş olarak gözüktüğünü, muhtemelen ...sahte imzalı biri olduğunu, çıplak gözle yaptığımız araştırmada sahte imzalı ... Cirosu, ...imzası ve .../imzasının aynı elin mahsulü olduğunu, ... firmasına ait ciro da muhtemelen diğer cirolar tarafından atıldığını, davalılardan ... firmasının sahte belgelerle kurulmuş bir firma olduğunu, ... firması gerekli incelemeyi yapmadığı için ağır kusurlu olduğunu, ... firmasının İstanbul merkezli bir firma olduğunu, İzmir'de bulunan firmayı nereden nasıl bulup, izah etmek zorunda olduklarını, nizalı çekin davalı ... firması tarafından müvekkiline iade edilmesini, davalılardan ... firmasının çeki iktisap etmesinin ağır kusura, sahte ciroya ve ciro silsilesindeki bozukluğa dayandığını, özellikle ... firmasının Faktoring Kanununa aykırı eylemleriyle çeki iktisap ettiğinden dolayı haklı hamil olmadığını, çekin gerçek hamil ... firmasına ödenmesini, ... firması, ... firmasından Faktoring Kanununa uygun bir çek almadığı için alacaklı sıfatını kazanamayacağını, alacaklı olmayan birine müvekkilin çek bedelini ödemesinin mümkün olmadığını, çekin son yetkili cirosunun ...'in çeki icraya koymadığını, muhtemelen birkaç gün içerisinde icraya da koyulacağını, ...’in çeki icraya koymasından önce açıldığı için % 15 teminat ile takibin durdurulmasının gerektiğini, kargo firmasına teslim edilen kargonun makbuzu ve kargo firmasına yapılan ödemelerin dosyaya sunulduğunu, müvekkilleri yönünden ... Şubesine ait, 28.02.2023 tarihli, ... çek numaralı, 50.000,00 TL meblağlı çekin icra takibine konulmaması için İİK 72/1-2 maddeleri uyarınca %15 teminat karşılığında icra takibinin yapılmamasına karar verilmesini, müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitini, çekin davalılardan alınarak müvekkili ... firmasına verilmesini, yargılama aşamasında davalılardan ... firmasının iktisabı kusurlu görülmez ise ve çek bedeli bu davalılara ödenmek zorunda kalınır ise, davalılar ...İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti’nin ve ...’ın çeki haksız iktisabı nedeni ile şimdilik 50.000 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile ve ileride arttırılmak kaydı ile davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, mahkeme masraflarının davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. S A V U N M A / Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Arabukluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, istirdat talebinin konu bulduğu davada istirdat davasının şartları oluşmadığını, herhalde ödeme gerçekleştirmemiş davacının, davasının istirdat talebi yönünden "dava şartlarının oluşmaması" sebebiyle usulen reddi gerekmekte olduğunu, davacıların kötü niyetli, müvekkilinin alacağına kavuşmasına mani olabilmek adına davacıların herhangi bir gerekçeye dayanmadan delil ve emarelerden yoksun olan söz konusu iddiaları kabul etmemiz mümkün olmadığını, müvekkili şirketin, faktoring işlemini gerçekleştirirken işbu çekin "gerçek" bir ilişkiden kaynaklı olarak düzenlendiğini gösterir faturalar üzerinden işlem tesis ettiğini, nitekim çek keşideciye ait olup çekin sahteliğinden de bahsedilemeyecek olan somut olayda herhalde müvekkili şirketin gerçek bir ilişkiye dayanmayan bir çeki iktisap etmiş olduğu veyahut sahte bir çek iktisap ettiği hiçbir şart altında söylenemeyecek olup dosya kapsamında müvekkilinim çeki iktisabında kusurla hareket ettiğinin söylenmesi de imkansız olduğunu, davacı yanların işbu davada basiretsiz bir tacir gibi hareket etmesi sebebiyle, kendi hatasının ve ihmalinin sonucunu müvekkili şirkete yükletmeye çalışmakta olduklarını, öncelikle tedbir kararının kaldırılmasını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, davacı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Dava konusu uyuşmazlık, ... Uncalı ... Şubesi 28/02/2023 tarihli ... nolu 50.000,00 TL bedelli çek nedeniyle menfi tespit ve çekin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarihli ... Esas ve ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir. Taraf delilleri toplanmış, şirket yetkilileri sorulmuş, şirket yetkililerinin ıslak imzalı belge asılları, dava konusu çek, ... 2. ATM'nin ... esas, ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyaları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 13/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; .../... şubesine ait, ... / 28.02.2023 keşide yer ve tarihli, keşidecisi ".... Ltd. Şti." isimli şirket yetkilisi olan, "... Ltd. Şti." emrine yazılı, "50.000,00 TL" meblağlı, ... numaralı çek aslı, arka yüzünde basılı "... Ltd. Şti...," ibareleri ile başlayan kaşe basım izi üzerinde atılı bulunan 1. Ciranta imzasının, ... ve ... isimli şahısların dosya içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle, ... ve ... isimli şahısların eli mahsulü olmadığı yönünde kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi ...'ndan alınan 08/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin, faktoring sözleşmesi kapsamında davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. den temlik almış olduğu fatura karşılığında, davalı şirkete teslim edilen dava konusu 28.02.2023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin ve dava konusu olmayan 2 adet toplamı 35.000,00 TL bedelli çeklerin 04.11.2022 tarihinde Portföye giriş kaydının yapılmış olduğu, çekin keşide tarihinde tahsil edilmesi için 08.11.2022 tarihinde bankaya takasa verilmiş olduğunu, Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktöring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. hesabına 04.11.2022 tarihinde 67.550,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, buna göre dava konusu çekin; davalı ... İnşaat firması kaşe ve imzası ile ciro edilerek Faktoring Sözleşmesi kapsamında davalı faktoring şirketine teslim edilmiş olduğunu ve dava konusu çek bedeline istinaden davalı şirket tarafından diğer davalı şirkete ödeme yapılmış olduğu anlaşılmakta olduğunu, ... Enerji Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarında; Dava konusu 28.02.2023 tarihli ... no.lu 50.000,00 TL bedelli Çekin; diğer davacı (satıcı) ... Ltd. Şti. nin cari hesap alacağına istinaden 07.11.2022 tarihinde cari hesaba 50.000,00 TL borç kaydı verilmiş olduğunu, dava konusu çekin kayıp olması sebebiyle; 28.11.2022 tarihinde cari hesaba 50.000,00 TL alacak kaydı verilmiş olduğunu ve aynı tarihte kaybolan çekin yerine yeni bir çek verilerek cari hesaba 50.000,00 TL borç kaydı verilmiş olduğu tespit edildiğini, ... Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarında; Dava konusu 28.02.2023 tarihli ... no.lu 50.000,00 TL bedelli kayıp Çeke ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını, diğer davacı (alıcı) ... Enerji Ltd. Şti. nin cari hesap borcuna istinaden yeni verilen çek için 28.11.2022 tarihinde cari hesaba 50.000,00 TL alacak kaydı verilmiş olduğunu, alınan çekler hesabına borç kaydı verilmiş olduğu tespit edildiğini, buna göre; dava konusu çekin, davacı şirketler arasındaki ticari ilişki çerçevesinde cari hesap borcuna istinaden davacı ... Enerji Ltd. Şti. tarafından diğer davacı... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu anlaşılmakta olduğunu, SONUÇ : Dava dosyası ile taraf şirketlere ait ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda; nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; 1) Dava konusu çek; ... ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2023 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi davacı .... Ltd. Şti. tarafından diğer davacı... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğunu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre; ... Ltd. Şti. kaşe ve imzası, davalı ...imzası, davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. cirosu ile davalı ... A.Ş. ne verilmiş olduğunu, 2) Davalı ... A.Ş. ile davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilmiş olan 08.09.2022 tarihli Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, davalı ...adına tanzim edilen 07.10.2022 tarihli ... no.lu 118.000,00 TL tutarlı e-Arşiv Faturanın 85.000,00 TL kısmının 04.11.2022 tarihinde davalı şirkete temlik edilmiş olduğunu, faturaya karşılık dava konusu olan 28.02.2023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin ve dava konusu olmayan toplam 2 adet 35.000,00 TL bedelli çeklerin davalı şirkete teslim edilmiş olduğunu, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği ve düzgün ciro silsilesi ile davalı faktöring şirketine ulaştığını, 3) Davacı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarında tespit edildiği üzere; ... Enerji Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarında; Dava konusu 28.02.2023 tarihli ... no.lu 50.000,00 TL bedelli Çekin; diğer davacı (satıcı) ... Ltd. Şti. nin cari hesap alacağına istinaden 07.11.2022 tarihinde cari hesaba 50.000,00 TL borç kaydı verilmiş olduğunu, ... Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarında; Dava konusu 28.02.2023 tarihli ... no.lu 50.000,00 TL bedelli kayıp çeke ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını, diğer davacı (alıcı) ... Enerji Ltd. Şti. nin cari hesap borcuna istinaden yeni verilen çek için 28.11.2022 tarihinde cari hesaba 50.000,00 TL alacak kaydı verilmiş olduğunu, alınan çekler hesabına borç kaydı verilmiş olduğunu, buna göre; dava konusu çekin, davacı şirketler arasındaki ticari ilişki çerçevesinde cari hesap borcuna istinaden davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından diğer davacı... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğunun anlaşıldığını, 4) Davalı ... A.Ş. nin ticari defter ve kayıtlarında tespit edildiği üzere; davalı şirketin, faktoring sözleşmesi kapsamında davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. den temlik almış olduğu fatura karşılığında, davalı şirkete teslim edilen dava konusu 28.02.2023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin 04.11.2022 tarihinde Portföye giriş kaydının yapılmış olduğu, çekin keşide tarihinde tahsil edilmesi için 08.11.2022 tarihinde bankaya takasa verilmiş olduğunu, Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktöring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. hesabına 04.11.2022 tarihinde 67.550,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, 5) Davalı şirket tarafından incelemeye sunulan belgelerden; factoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 07.10.2022 tarih ... no.lu 118.000,00 TL tutarlı faturanın Merkezi Fatura Kaydı Sistemine işlenmiş olduğunu, dava konusu 28.02.2023 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin istihbarat sistemine giriş yapılarak kontrol edilmiş olduğu ve çek hakkında olumlu sonuç alındığının anlaşıldığını, 6) Davacının çek istirdadı talebi hususunda, davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu yönünde sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; Dava; Dava konusu çekin rıza dışı elden çıktığı, davacı lehtar ciranta... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına atılı imzanın... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi yetkililerine ait olmadığından bahisle dava konusu ... ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2023 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çek nedeniyle menfi tespit (her iki davacı yönünden) ile çekin istirdatı (davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden) istemlerine ve çekin ödenmesi halinde bedel istirdatı istemine ilişkindir. Davalı ... Anonim Şirketi tarafından, davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu ileri sürülmüş ise de, menfi tespit davalarının 01.09.2023 tarihi itibarıyla zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu, çek istirdatı davalarının ise zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olmadığı, eldeki davanın 02.03.2023 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden başkaca incelenecek bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiştir. Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu, davacılardan çekten dolayı alacak talep hakkı olduğunu ispatlamak zorundadır. Davacı taraflarca ise çeki elinde bulunduran davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğunun ispatı gereklidir. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaların yapıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kararının 2017/(19)11-2738 Esas 2021/1513 Karar sayılı ve 30.11.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir. Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221). Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268). Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir. Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez. Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur. Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde çekin bir başka anlatımla çek üzerindeki hakkın bir başkasına devri için ciro ve kişiye çekin zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Ciro ise 6102 sayılı TTK’nın 683. maddesine göre, çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan ciro geçerli ciro sayılmaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlamaz. Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz. Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir. Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; Dava konusu ... ... Şubesine ait ... no.lu 28.02.2023 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin, keşidecisi davacı ... ... Şirketi tarafından diğer davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre, ... Şirketi'nin kaşe ve imzası, davalı ...imzası, davalı ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin kaşe ve imzası ile yani cirosu ile davalı ... A.Ş. ne verilmiş olduğu; Davacı keşideci ... ... Şirketi ile davacı lehtar ciranta... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında ticari bir ilişki bulunduğu, dava konusu çekin bu ilişki kapsamında davacı keşideci şirket tarafından davacı lehtar şirket adına keşide edildiği, çekin kargo taşımasında kaybolduğu veya çalındığı; Davacı keşideci şirket tarafından, dosyamız davalıları ...ile ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Aleyhine hırsızlık, sahtecilik, bedelsiz çeki kullanma suçlarından şikayette bulunulması üzerine ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı; Davacı lehtar şirket tarafından ise dava konusu çekinde aralarında bulunduğu çekler nedeniyle, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görülen hasımsız zayi nedeniyle çek iptal davasının açıldığı, çekin ortaya çıkması üzerine işbu eldeki davanın açıldığı; Dava konusu çekin, davalı ... A.Ş. tarafından 15.03.2023 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu edildiği, icra dosyasına iş bu dava karar tarihi itibarıyla davacılar tarafından yapılmış bir ödemenin bulunmadığı, ödeme yapıldığına dair bir iddia ve belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce Grafoloji uzmanı Bilirkişi ...'dan alınan 13.02.2024 tarihli bilirkişi raporu ile, dava konusu çekin arka yüzünde basılı "... Ltd. Şti...," ibareleri ile başlayan kaşe basım izi üzerinde atılı bulunan 1. Ciranta lehtar imzasının, davacı şirket yetkilileri ... ve ... isimli şahıslara ait olmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce uzman bilirkişi ...'ndan alınan 08/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile, davalı ... A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, dava konusu çekindavalı ... A.Ş. tarafından, faktoring sözleşmesi kapsamında yasal mevzuata uygun olarak ve gerekli istihbari çalışmaların yapılarak fatura karşılığında temlik alındığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesindeki, “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklindeki düzenlemenin, çeki elinde bulunduran kişinin geçerli ve birbirini takip eden cirolarla yetkili hamil olduğunu ispat etmesi durumunda ancak çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap etmesi durumunda iade ile mükelleftir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile dava ve takip konusu çekteki lehtarın cirosunun sahte olduğu anlaşıldığına göre, 6102 sayılı TTK’nın 684. ve 788. maddeleri uyarınca geçerli bir ciro bulunmadığından çek üzerinde bulunan hakkın çekte ciranta olarak görünen davalı ...’a devrinin gerçekleşmediği böylece çek üzerinde hakkı olmayan ...’ın yaptığı ciro ile de çekteki hakkın ...İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne, onun yaptığı ciro ile de çeki elinde bulunduran diğer davalı ... A.Ş'ye geçmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı ... A.Ş'nin, 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edemediği, bir başka anlatımla lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığından ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmamaktadır. Diğer davalılarında davacılara başvuru hakkı bulunmamaktadır. Somut olayda, lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalı ... A.Ş'nin 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun’un 792. maddesine göre ispat yükünün davacı keşidecide olduğu düşünülemez. Çünkü 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir. Bu durumda çeki elinde bulunduran davalı ... A.Ş, ve diğer davalılar çekteki lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle çekteki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve keşideciye ve lehtara başvuru hakkı bulunmadığından davacı tarafların menfi tespit davalarında haklı oldukları sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketince dava konusu çekin istirdatı da talep edilmiş ise de, çeki elinde bulunduran davalı ... A.Ş.'nin lehtar cirantasının imzasının sahte olduğunu bilebilecek durumda olmadığı, çekin şekli anlamda ciro silsilesinin düzgün olduğu, çekin faktoring sözleşmesi kapsamında yasal mevzuata uygun olarak istihbari çalışmalarda yapılarak fatura karşılığında devralındığı, bu davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, davalı ... A.Ş.'nin çekteki ciro silsilesinin kopmasından dolayı keşideci ve lehtara başvuru hakkı olmasa da ciro silsilesindeki kopukluktan sonraki taraflara başvurabileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketinin çekin istirdatı talebinde haklı olmadığı, çekin istirdatını talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVACI TARAFLARCA AÇILAN MENFİ TESPİT DAVASININ KABULÜ İLE; Davacıların, davalılara, dava konusu "... Şubesine ait, 28.02.2023 tarihli, ... çek numaralı, 50.000,00 TL meblağlı çek" çek yönünden BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE, 2- DAVACI ... ŞİRKETİ TARAFINDAN AÇILAN ÇEKİN İSTİRDATI DAVASININ REDDİNE, 3-Alınması gereken 3.415,5‬0-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 853,80-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.561,70-TL harcın tüm davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 853,80 TL peşin harç parasının davalılardan alınarak davacı ... ... Şirketi'ne ÖDENMESİNE, 4-Davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 952,25 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 3.952,25‬ TL yargılama masrafının davalılardan alınarak davacı... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ÖDENMESİNE, 5-Davacı ... ... Şirketi tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı parası, 1.674,75 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 6.854,65‬ TL yargılama masrafının davalılardan alınarak davacı ... ... Şirketi'ne ÖDENMESİNE, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara ÖDENMESİNE, 7-Davalı taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde BIRAKILMASINA 8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, davacı ... .. Ltd. Şti. Vekili, davacı ... ... Şirketi şirket yetkilisi ... ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ..., davalı ... .. Ltd. Şti.'nin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024 Katip ...  e-imzalıdır Hakim ...  e-imzalıdır