İlk Derece Mahkemesi 2026/742 E. 2026/735 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/742 Esas KARAR NO : 2026/735

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 12/03/2025 KARAR TARİHİ : 12/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...’e ait olan ve kaza tarihinde eşi ...’ün kullanımında olan, kendisi de araç içinde bulunan ve yaralanan, ... plakalı araca, davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ...’a ait olup ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın kullanımında olan ... plakalı araçla çarpılarak birçok parçasının hasar görmesine ve tamirle parçaların değişmesine neden olunduğunu, araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle davalı ...'a ait aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının (Trafik Sigortası) yaptırıldığı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapılmış, başvuru sonucunda herhangi bir dönüş yapılmaması üzerine dava şartı arabuluculuk kapsamında davalı sigorta şirketine karşı başvuru yapılmış, davalılar ... ve ... yönünden dava şartı arabuluculuk kapsamında olmadığından başvuru yapılmamış, davalı sigorta şirketi ile ise anlaşma sağlanamamış olduğunu, huzurdaki davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, davalı sigorta şirketi yanında davalı ... doğrudan haksız fiil nedeniyle; davalı ... ise araç sahibi olmasından kaynaklı olarak kusursuz olarak söz konusu değer kaybı bedelinden sorumlu olup bu hususlar TBK'nın amir hükümleriyle düzenlendiğini, bu nedenle her üç davalıya da işbu davanın yöneltilmesi gerekliliği doğduğunu belirterek; davanın kabulü ile bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 09.12.2024'den itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde diğer davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen, poliçe limitini aşan kısmı yönünden sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden yine kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetleDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hasar kapsamında müvekkil şirket tarafından ; hasar ödemesi 19.02.2025 tarihinde 177.000,00-TL olarak ... OTOMOTİV BİLİŞİM HİZMETLERİ A.Ş.'ne ödendiğini, bu ödemeye ilişkin mahsup fişleri sunduklarını, bu kapsamda mahsup fişinin dosyaya kabulü ile ödeme yapıldığına ilişkin delil niteliğine haiz olduğu kabul edilmesi gerektiğini, bilirkişinin hesap edeceği tutar ödenen tutardan fazla ise ancak şirket tarafından bakiye kısım yönünden bir ödeme yapılabilecek olup, önceki ödemelerin tenzili gerektiğini, aksi halde başvurucu taraf, sebepsiz zenginleşeceğini, davalı sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmaksızın doğrudan dava yoluna başvurduğundan, huzurdaki davanın KTK 97 gereği de dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, mezkur kaza sebebi ile kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın kusurlu olması halinde, davalı şirketin kaza tarihi olan 09.12.2024 tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından yılbaşından itibaren geçerli olacak şekilde belirlenmiş olan araç/kişi başı 200.000,00-TL'lik poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, bakanlık yeni bir karar alıncaya kadar, sigortacı, poliçelerde yazılı limitle sınırlı olarak ödeme yapacağını, davacı yanın talep etmiş olduğu bedel gerçek dışı olmakla birlikte kazanın gerçekleştiğine ilişkin herhangi bir ibare mevcut olmadığını, işbu sebeplerden ötürü davanın reddi gerektiğini, davacının talep etmiş olduğu değer kaybı bedeli fahiş ve gerçek dışı olmakla birlikte bilirkişi tarafından tespiti ve araştırılması gerektiğini, dava aşamasında bilirkişi yardımıyla inceleneceği üzere görülecektir ki sigortalı araç kazada kusursuz olup mezkur kazanın kaza tespit tutanağı yanlış tutulduğunu, davacı yanın aracındaki daha önceki kazaların hesaplanması hem orijinal parça fark taleplerinin hem de değer kaybı hesabı yapılırken önemle dikkate alınması gereken bir husus olduğunu, konu dosyamızda davacının maliki olduğu aracın emsal fiyat araştırması yapılırken aracın eski kazaları kontrol edilmemiş ve fiyat araştırmasında göz önüne alınmadığını, işbu husus atlandığı için reel bir fiyat araştırılması yapıldığından söz edilemeyeceğini, davacı yanın maliki olduğu aracın onarımında plastik parçaların değişimi veyahut onarımı söz konusu ise işbu hususların hesaplamaya dahil edilmesi hukuka aykırı olduğunu,

14.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda “Teminat Dışı Kalan Haller” aşağıdaki şekilde belirlendiğini, bilindiği üzere kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması yalnızca alacağın kısmi davaya konu edilen kısmı için zamanaşımını kesip, saklı tutulan kısım için ise zamanaşımını kesmeyeceğini, bu sebeple de kısmi dava şeklinde yapılan bu başvuruda ıslah yapılması halinde, ıslah tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımının dolmasına bağlı olarak iş bu tarih itibariyle dava konusu edilmeyen kısma ilişkin olarak zamanaşımı itirazında bulunduğun, davalı şirkete dava öncesinde yapılan başvuru kapsamında ibrazı zorunlu olan belgeler maluliyetin belirlenebilmesi için yeterli olmadığından davalı şirket tarafından tazminat talebi değerlendirmeye alınamamış ve bu sebeple ödeme yapılmamış olduğunu, bu durumda davalı şirketin temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceğini, davayı ve tazminatı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminata hükmedilecek olunması halinde tazminata uygulanacak faizin başlangıç tarihi davalı şirket yönünden dava tarihi olması gerektiğini, zira dava öncesinde usule uygun maluliyetin hesaplanması için yeterli belgelerle başvuru gerçekleştirmeyen davacı yanın talebini değerlendirmeye alamayan davaı şirketin dava öncesinde temerrüde düştüğünü söylemek mümkün olmadığını belirterek; haksız olarak açılmış bulunan öncelikle davanın usulden reddine, davanın esastan dahi reddine, davalı şirket dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunmakla tüm dava masrafları, faiz ve sair fer'i taleplerinin reddine, vekalet ücretinin ve masrafların davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ...'a dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şahıslarca yasal süresi içerisinde davaya karşı cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir. Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. 07/07/2026 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''... plakalı aracın sürücüsü ...’ın; Karayolları Trafik Kanununun 47.maddesinin d) fikrası ile 52.maddesinin a), b) ve c) fikraları ve 56.maddesinin c) fikrası ile 84.maddesinin d) fikrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, kavşaklara ve yaya geçitlerine yaklaşırken aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak ve bir aracı izlerken belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak ve öndeki aracı, kendi aracının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre ya da aracının 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar olan güvenli ve yeterli bir takip mesafesinden izlemek ve önündeki araca arkadan çarpmamak zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ve dosyada mevcut Polis Görevlilerince tanzım edilen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 09.12.2024 günü saat:18.48 sıralarında, İstanbul İli, ... İlçe esinde, ... Mahallesi, ... Kavşak üzerinde seyir halindeyken No:2 ... Restoran önüne geldiği esnada aracının ön kısımlarıyla, önünde aynı istikamette seyir halinde olan ve kırmızı ışıkta duran sürücü ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması şeklinde dava konusu Trafik Kazasının meydana geldiği, bu durumda, özellikle yağışlı hava ve ıslak zeminde kullandığı aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı ve önündeki bir aracı izlerken güvenli bir mesafe bırakmadığı, dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi, özensiz davranışları nedeniyle, kırmızı ışıkta duran sürücü ...’ün yönetimindeki ... plakalı araca asli kusur ihlali yaparak arkadan çarpmak suretiyle trafik kazasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ün; Meydana gelen trafik kazasında Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında KUSURUNUN OLMADIĞI,9.3. Yolcu ...’ın: Meydana gelen trafik kazasında, trafik kazasının oluşuna direk etki eden ve Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında KUSURUNUN OLMADIĞI; Dava konusu trafik kazasıyla ilgili tanzim edilen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın, 2918 sayılı KTK’nın 56/C (Yakın takip.) maddesini ihlal ettiği kanaati belirtilmiş olup, Belirtilen Kanaate Uyulmuştur. Dava konusu araç olay tarihinde ekonomik ömrünü tamamlamış, daha önce birden çok hasar kaydı bulunan, dava konusu kazası ile ilgili aynı bölgeden daha önce onarım görmüş ve mevcut hasar ile ile de pert total sayılmasını gerektirir araç niteliğinde olduğu, Aracın daha önce aynı bölgeden hasar onarımı görmüş olması, daha önceden birçok hasar kaydı bulunması ve pert total araç niteliğinde olması, yapılan değişim işlemlerinin ekonomik ömrünü tamamlamış aksama ayrıca ömür kazandıracak nitelikte olması nedeniyle, dava konusu araçta bir değer kaybı miktarından bahsedilemeyecektir'' görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara / vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili ile davalı ... Şirketi vekilince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur. TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE; Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen değer kaybının davalılardan tazmini istemine ilişkindir Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319) Dava dosyamızda ispat yükü, meydana gelen kazada davalıların sorumlu olduğunu ve kendisinin zararını davalılar tarafından tazmini gerektiğini iddia eden davacı üzerinde olup, bu iddialar ve savunmalar muvacehesinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve rapor denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır. Alınan rapor neticesinde her ne kadar meydana gelen kazada davacının kusursuz olduğu ve davalı araç sürüsünün kusurlu olduğu ve bu yüzden davalıların kusurları oranında sorumlu olduğu tespit edilmiş ise de davacıya ait aracın ekonomik ömrünün dolmuş olması nedeniyle değer kaybı zararının oluşmadığına ilişkin raporda tespitler yapılmıştır. TBK'nın 49. maddesinde hüküm altına alınan haksız fiil sorumluluğu, hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve illiyet bağı olmak üzere dört temel unsurun kümülatif olarak bir arada bulunmasını zorunlu kılar. Bu unsurlardan herhangi birinin somut olayda gerçekleşmemesi halinde tazminat yükümlülüğünün doğması hukuken mümkün değildir. Özellikle trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında, davalı tarafın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olması dahi tek başına tazminata hükmedilmesi için yeterli bir gerekçe oluşturmaz. Zira tazminat hukukunun temel gayesi faili cezalandırmak değil, zarar görenin malvarlığında haksız fiil neticesinde meydana gelen eksilmeyi gidererek malvarlığını eski hale getirmektir. Araç değer kaybı zararı; aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza sonrasında onarılmış halinin ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda değer kaybı, TBK m. 49 anlamında doğrudan doğruya bir maddi zarar kalemidir. Ancak dava konusu aracın daha önce aynı bölgeden hasar onarımı görmüş olması, daha önceden birçok hasar kaydı bulunması ve pert total araç niteliğinde olması, yapılan değişim işlemlerinin ekonomik ömrünü tamamlamış aksama ayrıca ömür kazandıracak nitelikte olması nedeniyle aracın kaza öncesi ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasında herhangi bir fark oluşmamaktadır. TBK m. 50 ve TMK'nın 6. maddesi uyarınca zarar gören, uğradığı zararı ve bu zararın miktarını ispat etmekle yükümlüdür. Davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu sabit olsa bile, aracın ekonomik ömrünü doldurmuş olması nedeniyle piyasa rayicinde bir düşüş yaşanmadığı hallerde, haksız fiilin kurucu unsuru olan "zarar" şartı gerçekleşmemiş olur. Ortada giderilmesi gereken somut ve gerçek bir malvarlığı eksilmesi bulunmaksızın hükmedilecek bir tazminat, denkleştirme ilkesine aykırılık teşkil edeceği gibi davacı lehine sebepsiz zenginleşmeye yol açacaktır. Dolayısıyla, kusur ve illiyet bağı şartları mevcut olsa dahi ekonomik ömrünü doldurmuş araç bakımından değer kaybı zararı doğmadığından dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından yatırılan 615,40-TL harçtan mahsubuna, bakiye 116,60-TL maktu ilam ve karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA, 4-Davalı ... Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına, 6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE, 7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; miktar yönünden KESİN olmak üzere davacı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/10/2026

Katip ... ¸¸

Hakim ... ¸¸