İlk Derece Mahkemesi 2026/69 E. 2026/867 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/69 Esas KARAR NO : 2026/867

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/01/2026 KARAR TARİHİ : 21/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ... Mühendislik ve şirket yetkilisi ... arasında asansör tesisine ilişkin beş ayrı eser sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeler kapsamında toplam 7.759.552,18 TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, ancak davalı tarafın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işleri süresinde teslim etmediğini ve tamamlayamayacağını bildirdiğini, müvekkil şirketin ödediği avansların iade edilmediğini, davalı tarafından keşide edilen toplam 7.760.337,16 TL bedelli altı adet çekin karşılıksız çıktığını, daha önce yapılan ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini ve icra takibine yapılan itiraz sonucu takibin durduğunu, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, davalı şirketin tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak şirket yetkilisi ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan zararların, ödenen avansların ve karşılıksız çek bedellerinin tahsilinin hukuki bir zorunluluk haline geldiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.760.337,16 TL tutarındaki alacağın, çeklerin keşide tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... ... olmak üzere toplam 5 proje için Asansör Tesis Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkil şirketin alınan avanslar karşılığı olan edimlerini tam olarak yerine getirdiğini, tamamlanan işlere ilişkin düzenlenen ve davacıya tebliğ edilen faturaların yasal 8 günlük süre içinde itiraz görmediğini, davacının faturaları ticari defterlerine kaydederek vergi dairesine bildirdiğini, HMK m. 222 uyarınca her iki tarafın defterlerinde de kayıtlı olan faturanın ifanın varlığına delil teşkil ettiğini, davacının avansların karşılıksız kaldığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunan davacının yüksek meblağlı faturaları fark etmediği yönündeki savunmasının hukuken dinlenilemeyeceğini, müvekkil şirketin avans tutarı ile aynı tutarda teminat çekleri verdiğini, ancak davacının bu çekleri bankaya hiçbir zaman ibraz etmediğini, çeklerin ibraz edilmemesinin borcun ifa edildiğinin zımni ikrarı olduğunu, davacının hem sözleşmeyi ayakta tutan hem de bedel iadesi isteyen çelişkili ve belirsiz talep sonucu oluşturarak HMK m. 119/ğ hükmünü ihlal ettiğini, .... İcra Dairesi’nin 2024/... E. sayılı ilamsız icra takibine itiraz edilmesi sonrasında İİK m. 67 uyarınca itirazın iptali davası açılması gerekirken genel hükümlere göre alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması şartlarının oluşmadığını, müvekkil ...'nun şirketi paravan olarak kullanmadığını, şirketin 1980 yılında kurulup 44 yıl boyunca dürüstçe faaliyet gösterdiğini, 2024 yılında ekonomik konjonktür ve inşaat maliyetlerindeki artışlar nedeniyle 22.08.2024 tarihinde tasfiyeye girme kararı alındığını ve bu durumun 27.08.2024 tarihinde tescil edildiğini, müvekkil ...'nun şirketi kurtarmak amacıyla şahsi mülkiyetinde bulunan evini ve aracını satarak elde ettiği geliri 5.839.000 TL tutarında ek sermaye olarak şirket kasasına aktardığını, hatta şirketten alacaklı konumda bulunduğunu, davacının dolandırıcılık iddiasıyla yaptığı savcılık şikayetinden sonra bile çekleri bankaya ibraz etmeyerek şikayeti baskı aracı olarak kullandığını belirterek davanın usul ve esas yönünden reddini, ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından verilen cevaba cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen eser sözleşmeleri uyarınca davalı yüklenicinin asansör temini, montajı, test edilmesi, devreye alınması ve sertifikasyon işlemlerini üstlendiğini, davacı tarafından davalı şirkete toplam 7.759.552,18 TL tutarında avans ödemesi yapıldığını, ancak davalı tarafın sözleşmeden doğan edimlerini gereği gibi yerine getirmediğini, davalı tarafın bizzat yaptığı yazışmalarda işlerin tamamlanamayacağının ve şirket faaliyetlerinin sona erme aşamasına geldiğinin ifade edildiğini, şirketin tasfiye halinde olduğunu, davalı tarafın sözleşme konusu işlerin tamamlandığına dair iddiasının gerçeği yansıtmadığını, faturalara itiraz edilmemiş olmasının işin fiilen ifa edildiğini ispatlamayacağını, davalı tarafça teminat amacıyla verilen çeklerin bankaya ibraz edilmemiş olmasının davalının sözleşmeden doğan borcunu ortadan kaldırmayacağını, davalı ...'nun şirketin tek pay sahibi ve yetkilisi olarak ticari ilişkiyi bizzat yönettiğini, bu nedenle şirket tüzel kişiliğinin arkasına sığınarak sorumluluktan kaçınmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gerektiğini, davanın zorunlu arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra açıldığını, usuli itirazların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı ... Mühendislik Asansör Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 27.08.2024 tarihinde tasfiye haline girdiğini, tasfiye memuru olan ... tarafından şirket adına usulüne uygun vekaletname sunulmadığını, bu nedenle şirket adına sunulan cevap dilekçesinin dikkate alınmaması gerektiğini belirterek davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili tarafından verile 2. Cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın cevaba cevap dilekçesindeki iddialarının somut gerçeklerle bağdaşmadığını, Tasfiye Halinde ... Mühendislik Ltd. Şti. adına 10.02.2026 tarihinde usulüne uygun vekaletname sunulduğunu, vekalet yetkisinde bir eksiklik bulunmadığını, tüzel kişilik perdesinin aralanması şartlarının oluşmadığını, Türk Ticaret Kanunu uyarınca tüzel kişilik ile ortakların malvarlığının ayrı olduğunu, müvekkilinin kötüniyetli hareket etmediğini, şirketin tasfiyeye girmesinin ticari hayatın doğal bir sonucu olduğunu, davacının faturalara 8 günlük yasal sürede itiraz etmediğini, bu durumun müvekkil lehine kesin karine oluşturduğunu, davacının faturaları kendi ticari defterlerine işleyerek vergi indiriminden yararlandığını, işin yapılmadığı iddiasının kendi kayıtlarıyla çeliştiğini, davacının elindeki teminat çeklerini bankaya ibraz etmemesinin veya icra takibine konu etmemesinin müvekkilden bir alacağı kalmadığının kanıtı olduğunu, dava dilekçesindeki talep sonucu ile dayanakların belirsiz olduğunu, davacının hem avans iadesi hem de çek bedellerini talep ederek çelişkili beyanlarda bulunduğunu, davanın hukuki yarar şartını taşımadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davacının tüm iddialarının esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme, ticaret sicil kayıtları ve tarafların sunduğu diğer belgeler dosyamız arasına alınıp incelenmiş ve bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce atanan mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; "Huzurdaki davanın, davacı tarafa davalıya asansör işine ilişkin sözleşmeler kapsamında avans verildiği ancak işin yapılmadığı ve avansın iade edilmediği, buna karşılık verilen çeklerin de karşılıksız çıktığı ve davalı şirket hakkında icra takibi yapıldığı, takibe itiraz edildiği iddiası ile fazla ödenen avansın çeklerin tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Sayın Mahkemece verilen görev doğrultusunda, tarafların 2024–2026 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları, fatura, çek, sözleşme, icra dosyası vs. belgeler ile dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler incelenmiş olup yapılan inceleme ve tespitler aşağıdaki gibi özetlenmiştir. Tarafların ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde usulüne uygun olarak tutulduğu, lehlerine delil sayılabileceği, Yine tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan hesap incelemesinde ise; taraflar arasında cari ilişkinin olduğu, bu kapsamda davalının tanzim ettiği fatura ile davacının yapmış olduğu ödemelerin her iki tarafın ticari defterinde birebir yer aldığı, bu durumda taraflar arasında borç alacak bakiyesinin olmadığı, Dava dosyasına sunulan faturaların incelenmesinde; faturaların e-fatura sistemi üzerinden “Ticari Fatura” olduğu düzenlendiği ve GİB faturalı seleytronik sistemi üzerinden davacı tarafa teslim edildiği, ancak günlü faturaların ticari fatura senaryosu olarak düzenlenmiş olması sebebiyle, fatura alıcısının kabul/red işlemi uygulayabildiği, faturalar ile ilgili herhangi bir itirazı olması halinde; faturayı yasal süresi (faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gün içerisinde) içerisinde düzenlevene kabul ve red uygulayabileceği gibi süresi içerisinde faturanın tamamına veya kısmen iade faturası düzenleyebileceğini, ancak dosyada red veya iade faturasının bulunmadığı, Davalı tarafından tanzim edilen faturaların tutarlarının (185.700 EUR) taraflar arasında yapılan sözleşme bedeli (405.000 EUR) ile uyumlu olduğu, faturalın sebebi sözleşmede belirlenen tutarın 219.300 EUR altında olduğu görülmüştür. İşbu farkın sebebi sorulduğunda davalı vekilinin tarafına ilettiği e-postada “Tanzim edilen faturalar ifa edilen iş kadar olup, üstü fatura edilmemiştir” denilmek suretiyle cevap verildiği, davalı şirketin davacı lehine keşide ettiği toplam 7.760.337,16 TL’lik 6 adet çekinin davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı şirket defterinde ise 6 adet çekten bir tanesi hariç (25.07.2024 vadeli 933.000 TL’dakı çek) toplamda 6.827.336,16 TL’lik 5 adet çekin davacı adına 900 01 nolu Nazım Hesapta kayıt edildiği, bu durumda çeklerin teminat çeki olarak verildiğinin anlaşıldığı, Davalı şirket ticari defterlerinde davalı şirketin ortağı olan Davalı ...’ya ait cari hesap ekstresi incelendiğinde 2024 yılı açılış fişine göre davalı şirket ortağının 704.991,70 TL davalı şirketten alacağının olduğu, 2024 yılı içinde şirket ortağının yaptığı ödemeler sonunda 27.08.2024 tasfiyeye giriş tarihinde ise şirket ortağının 11.900.143,66 TL alacağının olduğu ancak tasfiye döneminde şirket ortağına verilen çek ve banka havaleleri nedeniyle bu alacak tutarının 01.01.2026 tarihinde 1.385.362,09 TL’ye düştüğü, Davacı şirketin .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile davalın tanzim ettiği çekler nedeniyle değil, sözleşmeden kaynaklanan alacak nedeniyle ilamsız icra takibi başlatmış olduğu, sayın Mahkemenin ara kararı ile taraflardan "metraj, pursantaj ve hakediş tutanakları" sunmaları istenmiş ancak davacı vekilin beyanında; “ Sayın Mahkemenin ara kararı ile taraflardan "metraj, pursantaj ve hakediş tutanakları" sunmaları istemiş, davacı vekilinin beyanında; “.. davalı taraf sahada herhangi bir imalat yapmadığı ve asansörleri teslim etmediği için taraflar arasında sahada imza altına alınmış fiziki bir "Hakediş Tutanağı" mevcut değildir.” şeklinde cevap verdiği yine davacı vekilinin *dilekçe ekinde sunduğu e-posta yazışmalarında bu faturaların sahada biten bir iş için değil, sırf davalının muhasebe kayıtlarını tutturabilmek amacıyla "avans" bedellerine şifahen "hakediş" açıklaması yazılarak kesildiğini bizzat davalı şirket yetkilisinin ağzından kesin olarak ıspatladığını beyan etmiş ve e-posta yazışmaları ve delillerini özetlediğini, davalı vekilin beyanında ise; “ taraflar arasındaki ticari ilişki, işin niteliği ve asansör sektöründeki teamüller gereği bu belgeleri düzenleme yükümlülüğü ve yetkisi işveren konumundaki davacı şırkete aittir” şeklinde cevap verdiği, yapılan incelemeler sonrasında davacının sözleşme ile hüküm altına alınmış mal/hizmetin davalı tarafça teslimin yapılmadığını iddia ettiği anlaşılmış olsa da davalı tarafa tanzim edilen tüm faturaları eksiksiz kayıtlarına aldığı ve ödemelerini banka yolu ile gönderdiği anlaşıldığından yapılan işlerin teslim edilmediğini ispat yükü davacı tarafa ait olduğu, dosyaya delil olarak sunulan e-posta metinlerinin delil niteliğinde olup olmadığı ve delil niteliğinde ise içeriği konusundaki hukuki takdir Sayın Mahkemeye ait olduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlar sunulmuş, itirazlar dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmiş, davaya bir yenilik katmayacağı, itiraz edilen hususların mahkememizce resen dikkate alınacak hususlar olduğu davanın yeterince aydınlandığı anlaşıldığından yeni veya ek rapor taleplerinin reddine karar verilmiştir. .... icra müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının 7.760.337,16 TL üzerinden sadece davalı şirket aleyhine icra takibi yaptığı ve itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında farklı projelere ilişkin toplam 14 adet asansörün temini, montajı ve devreye alınmasına yönelik beş ayrı sözleşme akdedildiğini, sözleşmeler kapsamında davalı şirkete toplam 7.759.552,18 TL avans ödemesi yapıldığını, ancak davalı şirketin üstlendiği işleri süresinde ve gereği gibi tamamlamadığını, bazı işlere ilişkin teslimlerin gerçekleştirilmeliğini ve davalı şirketçe verilen çeklerin de karşılıksız kaldığını, bu nedenle .... İcra Dairesi'nin 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu belirtmiştir. Davacı vekili, sözleşmelerde gecikme cezalarının düzenlendiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle müvekkilinin çeşitli ticari zararlara uğradığını, ancak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işbu davada avans bedelleri ile faizinin tahsilinin talep edildiğini, ayrıca davalı şirketin malvarlığının tahsilata elverişli olmaması ve şirketin tek paydaşı ile davalı gerçek kişi arasındaki ilişki nedeniyle tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu kapsamda; toplam 7.760.337,16 TL çek bedelinin ve çeklerin keşide tarihleri itibarıyla uygulanacak avans faizinin tahsili ile davalı şirket ve davalı gerçek kişinin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesi talep edilmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin sözleşmeler kapsamında aldığı avanslar karşılığında üstlendiği işleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bu hususun davacıya düzenlenerek tebliğ edilen ve davacı tarafından yasal süresi içerisinde itiraz edilmeksizin ticari defterlerine kaydedilen faturalarla da sabit olduğunu, bu nedenle avans iadesi talebinin yerinde olmadığını belirtmiştir. Davalılar vekili ayrıca; avanslara karşılık teminat amacıyla davacıya çekler verildiğini, söz konusu çeklerin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, davacının çekleri ibraz etmeksizin sonradan avans iadesi talep etmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2024/... E. sayılı takibinin de çeklere dayalı olmadığını, davalı ...'nun şahsi bir kusurunun veya şirketi paravan olarak kullanarak davacıyı zarara uğratma kastının bulunmadığını, bu nedenle gerçek kişiye yöneltilen davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini ileri sürmüştür. Davalılar vekili, davalı şirketin ekonomik ve piyasa koşulları nedeniyle 22.08.2024 tarihinde tasfiyeye girdiğini, tasfiye halinin daha önce usulüne uygun şekilde tamamlanan işlerin iadesini gerektirmediğini, tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasını gerektirecek kötü niyet veya şirketin paravan olarak kullanılması gibi bir durumun bulunmadığını, aksine davalı gerçek kişinin şahsi malvarlığından şirkete sermaye aktardığını ve tasfiye tarihi itibarıyla şirketten 11.900.143,60 TL alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davacının, davalı gerçek kişinin şirketin tek ortağı ve yetkilisi olmasını şahsi sorumluluk için yeterli gördüğünü, ancak tüzel kişilik ile ortakların malvarlığı ve sorumluluğunun birbirinden ayrı olduğunu, tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasını gerektirecek kötü niyetin ispatlanmadığını, ayrıca davacının bir yandan avans bedellerinin iadesini talep ederken diğer yandan çek bedellerini istemesinin iddia ve talep sonucu arasında çelişki oluşturduğunu belirtmiştir. Dava, davacı tarafça davalıya asansör işine ilişkin sözleşmeler kapsamında avans verildiği ancak işin yapılmadığı ve avansın iade edilmediği, buna karşılık verilen çeklerin de karşılıksız çıktığı ve davalı şirket hakkında icra takibi yapıldığı, takibe itiraz edildiği iddiası ile fazla ödenen avansın, çeklerin tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir. Davacının davalı Hasan hakkındaki iddiasının, tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle davalı şirket ile birlikte borçtan sorumlu tutulmasına ilişkindir. Alınan bilirkişi raporu ve raporda özetlenen taraf defterlerinden; Taraflar arasında 5 projede toplam 14 asansör yapılması işi konusunda 5 adet sözleşme yapıldığı, Sözleşme uyarınca davacının davalıya ödeme yaptığı ve davalının da faturaları kestiği, Faturaların her iki tarafın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davalının davacıya verdiği ve karşılıksız çıktığı beyan edilen çeklerin defterlerde borç olarak kaydedilmediği, Bu çeklere dayanarak davacı tarafından .... Asliye Ticaret mahkemesi'nin ... değişik iş dosyasında yapılan ihtiyati haciz başvurusunun reddedildiği, bu çeklerin alınan avans karşılığı teminat olarak verildiği, avans kadar iş yapıldığı ve faturaların kesildiği, sözleşme bedelinden daha düşük fatura kesilmesi nedeninin yapılan işin daha az olması olduğu, bu hususun tarafların kabulünde olduğu, davacı şirketin Genel Müdürü olan ... tarafından emniyette verilen ifadesinde; Davalıya 7.000.000 TL civarı borçlu olduğunu ikrar etmiş olduğu, taraf defterlerinin birbirini doğruladığı, Tarafların tacir olduğu ve basiretli davranmakla yükümlü olduğu, kesilen faturaların yapılan işe uygun olup olmadığını kontrol etmek ve 8 gün içerisinde itiraz etmek veya iade faturası kesmesi gerektiği, faturaları alıp defterlerine kaydeden taraflar arasında fatura kadar iş yapıldığının kabulü gerektiği, işin yapılmadığını davacının ispatlaması gerektiği, bu haliyle davacının iddiasını ıspatlayamadığı, Davalı şirket hakkındaki alacak iddiası ispatlanamadığı için davalı Hasan yönünden ayrıca tüzel kişilik perdesinin aralanması koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılmadığı, iadesi gereken bir miktar bulunmadığı, bu nedenle davanın reddi gerektiği vicdani kanaat kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davacının davasının, sübuta ermediğinden REDDİNE, 2- Alınması gerekli karar harcı olan 732,00 TL harcın, davacı tarafça peşin yatırılan 132.527,16TL harçtan mahsubu ile artan 131.795,16 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 896.826,97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine, 5-Arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, İlişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/10/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır