İlk Derece Mahkemesi 2026/485 E. 2026/505 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/485 Esas KARAR NO : 2026/505 DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/05/2026 KARAR TARİHİ : 04/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davacı şirketin uluslararası nakliyat faaliyeti yürüten bir ticari işletme olduğunu, davalı şirketin -------- hattında ------- taşıma organizasyonu gerçekleştiren profosyonel taşıyıcı olduğunu, 12/12/2025 tarihinde davalıya ait --------- gemisinin -------- --------- Limanı'nda bulunduğu sırada hava saldırısına maruz kaldığını, saldırı sonrasında gemide yangın çıktığını ve yangının araçların bulunduğu alanlara sirayet ettiğini, olayın geminin kontrolü dışında gelişen savaş riskinden kaynaklandığını, yangın sonucunda araçların tamamen imha edilerek kullanılamaz hale geldiğini, davacıya ait araçların da etkilenen araçlar arasında sayıldığını, davalının kendi yazılı beyanları, sorumluluğunun bertaraf etmediğini, davalı tarafın daha sonra düzenlediği "sorumluluk yazısı" mahiyetindeki belgede olayın savaş/hava saldırısı kaynaklı olduğunu ileri sürmüş olsa da aynı belgede yangın olayının meydana geldiği araçların tamamen imha olduğu, etkilenen araçlar arasında -------- ve --------- plakalı araçların bulunduğunun açıkça belirtildiğini, davalı tarafın kendi beyanları gereği gemi ve taşıma organizasyonu savaş risklerine karşı sigortalı olduğunu, bu nedenle taşıma işinin sigorta şirketi --------- kulübü veya ilgili teminat sağlayıcı kuruluşu kim ise uyuşmazlığa ilişkin olarak dosya kapsamında tespit edilmesi, poliçe ve hasar dosyalarının celbi ve gerekiyorsa HMK m61 uyarınca edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin 12/12/2025 tarihinde meydana gelen ve işbu davaya konu edilen olay nedeniyle araçların ve taşıdığı yüklerin tamamen zayi olması, ayrıca yol masrafı, demuraj yoksun kalınan kâr ve sair zarar kalemleri sebebiyle ciddi ve telafisi güç bir ekonomik kayba uğramış olduğunu, yargılama giderleri ve gider avansını ve diğer dava masraflarını karşılayacak durumda olmadığını, adli yardım taleplerinin kabulüne, davanın kabulüne, -------- VE ---------- plakalı araçların rayiç bedellerinin taşıma konusu yük zayii bedelini, yoksun kalınan kârın, demuraj ve diğer bekleme giderlerinin, zorunlu yol/uçak masraflarının giyim giderlerinin ödenen 1.000,00 USD taşıma bedelinin fiili ödeme tarihindeki kur karşılığının, sair tüm zarar kalemlerinin 12/12/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak en yüksek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, davalının taşıma ilişkisine dair sigorta şirketi teminat sağlayıcısı kim ise tespiti ile poliçe ve hasar dosyalarının celbini, gerekli görülmesi halinde davanın ihbarını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; davalıya ait ---------- gemisi ile gerçekleştirilen uluslararası deniz yoluyla eşya taşıma sözleşmesi kapsamında, sefer esnasında meydana geldiği iddia olunan savaş/saldırı rizikosu ve yangın neticesinde zayi olan emtiaya (araçlara) ilişkin maddi tazminat (yoksun kalınan kâr, demuraj, navlun iadesi ve sair masraflar) istemine ilişkindir. Dava dilekçesi, taraflar arasındaki hukuki ilişki ve uyuşmazlığın temeli incelendiğinde; taşımanın deniz yoluyla (RoRo gemisi vasıtasıyla) yapıldığı ve talebin doğrudan navlun sözleşmesinden kaynaklandığı sabittir. Bu itibarla uyuşmazlığın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) "Deniz Ticareti" başlıklı 5. Kitabı'nda yer alan hükümler (TTK m. 1138 vd.) çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin ikinci fıkrasında; “Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla, özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Kanun sistematiği ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair kararları uyarınca;--------- ili mülki sınırları içerisinde TTK’nın Deniz Ticareti kitabından ve deniz sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklara bakma görevi, münhasıran Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla -------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilmiştir. Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatlarında da açıkça vurgulandığı üzere; genel Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Denizcilik İhtisas Mahkemeleri arasındaki ilişki bir işbölümü ilişkisi değil, doğrudan "görev" ilişkisidir (HMK m. 1). Görev kuralları kamu düzeninden olup, HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması kesin bir dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesi amir hükmü uyarınca mahkeme, dava şartı noksanlığını davanın her aşamasında re'sen gözetmekle yükümlüdür.Somut olayda, işbu davanın hukuki niteliği itibarıyla Deniz İhtisas Mahkemesinde görülmesi yasal bir zorunluluktur. Açıklanan bu hukuki ve maddi olgular ışığında mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde ---------- Asliye Ticaret Mahkemesinin (Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu kanaatine varılmış olup, HMK m. 114/1-c ve m. 115/2 hükümleri uyarınca davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1.Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından DAVANIN USULDEN REDDİNE, 2-Taraflardan birinin karar süresi için kanun yoluna başvurmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvururarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli --------- Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatı ile)'ne gönderilmesine, 3-Yasal süre içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin işbu kararın tebliğ ile ihtarına, 4-Yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/06/2026