İlk Derece Mahkemesi 2026/395 E. 2026/798 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/395 Esas KARAR NO : 2026/798

DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) DAVA TARİHİ : 21/04/2026 KARAR TARİHİ : 22/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ...’nin kayıtlı %50 pay sahibi olduğunu, davalı şirkette diğer %50 pay sahibi ... ... olduğunu, aynı zamanda tek başına yönetim kurulu üyesi ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi olduğunu, bu ortaklık ve yönetim yapısı nedeniyle davacı davacının şirketin mali ve yönetsel gidişatına ilişkin bilgi alma ve inceleme hakkı, pay sahipliği haklarının etkin kullanılabilmesi bakımından özel bir önem taşıdığını, şirketin iki ortaklı, eşit paylı bir anonim şirket olup; fiilen yönetim gücü tek başına davalı şirketi yöneten diğer ortakta toplandığını, bu nedenle, özellikle son üç faaliyet yılına ilişkin mali verilerin doğruluğu, şirket varlığının ne şekilde kullanıldığı, şirketin zarar ve borca batıklık durumuna hangi işlemlerin yol açtığı, ilişkili kişi ve şirket işlemleri bulunup bulunmadığı ve şirket menfaatlerinin korunup korunmadığı hususlarının ancak dayanak belgelerin incelenmesiyle anlaşılması mümkün olduğunu, davalı şirket yönetim kurulu tarafından ... tarih ve .../... sayılı karar ile ... tarihinde 2023-2024-2025 yıllarına ait olağan genel kurul yapılmasına karar verildiğini, bu çağrı hem yönetim kurulu kararıyla hem de Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin ... tarih ve ... sayılı nüshasında ilan edildiğini, ilanda, finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve kâr dağıtım önerisinin genel kuruldan önce pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacağı açıkça belirtildiğini, çağrı ve ilanda incelemeye hazır bulundurulacağı belirtilen belgelerin ötesinde, finansal tabloların gerçekliğini ve dürüst resim ilkesine uygunluğunu test edebilecek dayanak kayıt ve belgelerin davacıya sunulması yönündeki haklı talep karşılanmadığını belirterek davacı pay sahibinin TTK m. 437 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının haksız şekilde engellendiğinin tespitine, davalı ...’nin 2023, 2024 ve 2025 faaliyet dönemlerine ilişkin finansal tabloları ile bunların dayanağını oluşturan ticari defter, muhasebe kayıtları, ayrıntılı gelir-gider dökümleri, banka hesap hareketleri, cari hesap kayıtları, kasa hareketleri, tahsilat ve ödeme belgeleri, fatura, makbuz, dekont, sözleşme, günlük müşteri listeleri ve davacının pay sahipliği haklarının kullanımı bakımından gerekli sair belgelerin incelemeye açılmasına, incelemenin, mahkemece belirlenecek usulle, şirket merkezinde veya uygun görülecek başka bir yerde, davacı vekili ve/veya davacı tarafından belirlenecek uzman mali müşavir / bilirkişi aracılığıyla yapılmasına; gerektiğinde belgelerin örneklerinin dizi pusulası ile verilmesine, davalı şirketin, inceleme için uygun yer ve zaman tahsis etmesine, inceleme sırasında belge ve kayıtlar hakkında açıklama yapabilecek şirket yetkilisi ile muhasebe sorumlusunun hazır bulundurulmasına, davacının genel kurul kararlarının iptali, özel denetçi atanması, sorumluluk davası, tazminat ve sair başvuru haklarının saklı tutulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının talebinin ... tarihli tutanakla açıkça ve gerekçeli olarak reddedildiğini, Kanunda öngörülen 10 günlük hak düşürücü süre ... tarihinde mesai bitimi itibariyle dolduğunu, davanın ise ... tarihinde ikame edildiğini, süresinde açılmayan davanın usulden reddi gerektiğini, davalının şirket bilgi alma ve inceleme hakkına ilişkin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, reddedilen belgeler ticari sır ve KVKK kapsamında olduğunu, davacının rekabet yasağı iddiası gerçeği yansıtmadığını, defter inceleme talebi genel kurul tarafından reddedildiğini, davacının iddiaları soyut ve varsayımsal olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DAVA : Dava, anonim şirkette bilgi alma ve inceleme istemli davadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437. maddesinde belirtilen görev ve yetkili kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Dava konu olayla ilgili hukuk kuralları şunlardır; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437. maddesi; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 118. Maddesi, Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 197/9. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 93. maddesi, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 3. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99/2. maddesi. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 118. maddesi şöyledir; "(1) Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir. (2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir." Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 197/9. maddesi şöyledir; "Taraf vekillerince UYAP üzerinden güvenli elektronik imza ile dava açılabilir. Bu işler için ayrıca ıslak imzalı belge istenmez. Avukatların UYAP Avukat Bilgi Sistemi üzerinden dava açabilmeleri için güvenli elektronik imza sahibi olmaları gerekir. Yargılama harçları ve gider avansı davanın açılması esnasında avukat tarafından elektronik ortamda mahkeme veznesi hesabına aktarılır. Ayrıca bu işlemlerin baro kartı veya kredi kartı gibi ödeme araçlarıyla yapılması sağlanabilir. Dava, dilekçenin sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. İşlem sonucunda başvuru sahibinin elektronik ortamda erişebileceği bir tevzi formu oluşturulur." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 93. maddesi şöyledir; "(1) Resmî tatil günleri, süreye dâhildir. Sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 445/4. maddesi şöyledir; "Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter." 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 3. maddesi şöyledir; "A) Hafta tatili Pazar günüdür. Bu tatil 35 saatten az olmamak üzere Cumartesi günü en geç saat 13.00'ten itibaren başlar. B) 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 1475 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunlardaki hafta tatili ile ilgili hükümler saklıdır. C) Yemek, içmek, giyinmek gibi zaruri ihtiyaçların giderilmesi için alışveriş yapılan dükkan ve mağazalar hakkında Hafta Tatili Kanununun Cumartesi günüyle ilgili hükümleri uygulanmaz." 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99/2. maddesi şöyledir; "Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir." Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 17/01/2023 tarih 2022/8184E. 2023/27K. sayılı kararında; "...Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince, dava açılış tevzi formunda yer alan ... tarihinin esas alınması gerektiği belirtilmiş ise de, yukarıda detaylı olarak açıklanan HMK’nın 118 ve 445 ile Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik’in 5/10 uncu maddesi gereğince dava dilekçesinin Uyap ortamında kaydedildiği tarih olan ... tarihinde davanın açılmış olduğunun kabulü gerekmektedir..." denilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437. maddesi şöyledir; "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." Bilgi alma hakkı, münferit pay sahiplerinin, ortaklık hakkında bilgi edinmelerini sağlayan bağımsız bir haktır. Bilgi alma hakkının kullanılabilmesi için belli oranda paya sahip olma şartı yoktur. Bilgi alma hakkının asıl kullanım yeri (ve zamanı) olarak genel kuruldur. Pay sahibinin yönetim kurulundan ve denetçiden isteyeceği bilgilerin genel kurul gündemi ile ilgili olması gerekmez. İstenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebilecek ise talepler reddedilebilir (Seyman, Seda; Şirketler Hukuku Şerhi C. II, (editör; Şenocak, Kemal), Ankara 2023, s. 2481 vd). Anonim şirkette bilgi alma ve inceleme istemli davalarda verilen kararlar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437/5. maddesi uyarınca kesindir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2017 tarih 2015/13764E. 2017/1654K. sayılı kararı). Davamıza gelince; davacı ortağı olduğu şirketten bilgi alma ve inceleme istemi ile dava açmıştır. Davacı davasını UYAP üzerinden açmıştır. Dava dilekçesi UYAP'a ... günü saat ...'te kaydedilmiştir. Davacının bilgi edinme talebine ilişkin karar ... tarihli tutanakla birlikte tebliğ olunmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437/5. maddesinin "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir." hükmü uyarınca davanın reddi izleyen 10 gün içinde açılması gerekir. Buna göre dava açmak için son gün ... ise de bu tarihin pazar günü olması nedeniyle dava açma süresi 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 3. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99/2. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 93. maddesi ve 445/4. maddesi gereğince 20/04/2026 günü gün sonunda bitecektir. Dava dilekçesi UYAP'a ... günü saat ...'te kaydedildiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 118. ve 445. maddeleri ile Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik’in 5/10. maddesi gereğince davanın hak düşüre içinde açıldığı kabul edilerek dava esastan incelenmiştir. Bilgi alma hakkı, münferit pay sahiplerinin, ortaklık hakkında bilgi edinmelerini sağlayan bağımsız bir haktır. Bilgi alma hakkının kullanılabilmesi için belli oranda paya sahip olma şartı yoktur. Bilgi alma hakkının asıl kullanım yeri (ve zamanı) olarak genel kuruldur. Pay sahibi sadece açık bir red halinde değil, taleplerinin cevapsız bırakılması veya cevabın ertelenmesi durumunda da hem bilgi alma hem de inceleme hakkının kullanılmasını mahkemeden isteyebilecektir. Davacıya Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin ... numaralı maddesinde denetleme raporu dışındaki belgelerin verildiği, ... numaralı maddesinde belirtilen belgelerin ise 6100 sayılı Türk Ticaret Kanunun 437/4. Maddesinde belirtilen hallerden olması nedeni ile verilmediği görülmüştür. Davacının talebin yeterince bilgi verilmediğine ilişkin olduğu, davacıya verilen bilgi ve belgelerin kapsamı ve niteliği, bilgi talep edilen hususlar nazara alındığında, davacının taleplerin yerine getirildiği, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebilecek ise talepler reddedileceği hususların nazara alındığında davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. Davacının davasının REDDİNE, 2. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3. Davacı tarafından yargılama giderlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 326/1. maddesi gereğince davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Davalı yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 330. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6. Kararın kesinleşmesine müteakip davacının ve davalının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 333. maddesi gereğince giderleri yatıran davacıya ve davalıya iadesine, 7. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 301/1., "Bölge Adliye Ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik" in "İlâm ve suretlerin verilmesi, kesinleşme kaydı ile harçların tahsili" başlıklı 216/1. maddesi gereğince, Hâkimin re’sen harekete geçtiği hâller ile kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla taraflardan birinin talebi hâlinde hükmün bir nüshası makbuz karşılığında talep eden tarafa verilmesine ve varsa bir nüshasının da diğer tarafa tebliğine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı 6102 sayılı TTK'nun 437/5. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır