İlk Derece Mahkemesi 2026/2678 E. 2026/190 K.

T.C. İSTANBUL 23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/2678 Esas KARAR NO : 2026/190 Karar

İŞ : Zayi Belgesi Verilmesi TALEP TARİHİ : 05/10/2026 KARAR TARİHİ : 07/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İlgili şirket vekili talep dilekçesinde ; Müvekkili şirket ...'nin insan kaynakları alanında danışmanlık veren uluslararası faaliyet gösteren bir limited şirket olduğunu, Müvekkil Şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca saklamakla yükümlü olduğu Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Pay Defterinin muhafaza ve arşiv süreçlerinin bu kapsamda sorumluluğu bulunan Deloitte Türkiye tarafından yürütüldüğünü, Müvekkili Şirketin bazı kurumsal işlemleri gerçekleştirebilmesi için şirket defterlerine ihtiyaç duyulması üzerine, grup şirketinin kurumsal hizmetler ekibi ve büroları aracılığıyla Deloitte'tan defterlerin iadesinin talep edildiğini, Deloitte, 15.09.2026 tarihli e-postası ile; fiziki ve elektronik arşivlerinde kapsamlı bir inceleme yaptığını, bu inceleme sonucunda Müvekkili Şirkete ait Müdürler Kurulu Karar Defteri'ni arşivinde bulduğunu ve teslim için adres talep ettiğini; buna karşılık Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Pay Defteri'ni arşivlerinde bulamadığını ve bu defterleri teslim edebilecek durumda olmadığını bildirdiğini, Bunun üzerine anılan defterlerin bulunabilmesi amacıyla ilgili arşiv ve kayıtlar nezdinde gerekli kontroller gerçekleştirdiğini, ancak yapılan araştırmalara rağmen söz konusu defterlere ulaşılamadığını, Söz konusu defterlerin kayıp olduğunu, müvekkili şirketin bilgisi ve iradesi dışında, yapılan arşiv kontrolü neticesinde öğrenilmiş olduğunu, Deloitte Türkiye tarafından defterlerin hangi tarihte ve ne suretle zayi olduğunun tespit edilemediğini, Müvekkili Şirket tarafından söz konusu defterlerin muhafazası konusunda gerekli dikkat ve özenin gösterildiğini, defterlerin kaybolmasına yönelik herhangi bir kasıt veya ihmali davranış söz konusu olmadığını, Gelinen aşamada, müvekkili Şirketin ticari ve hukuki işlemlerinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi, geçmiş dönemlere ilişkin şirket kayıtlarının gerektiğinde ibraz edilebilmesi ve kanuni yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi bakımından söz konusu defterlerin zayi olduğunun tespiti ve buna ilişkin zayi belgesi alınması gerektiğini, Bu nedenle müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusurundan kaynaklanmayan ve muhafaza sorumluluğunun müvekkili şirketin uhdesinde bulunmayan söz konusu defterlerin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini, müvekkili şirketin yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmesi, gerekli yeni defterlerin usulüne uygun şekilde tasdik ettirilerek kullanılabilmesi ve şirketin ticari faaliyetleri ile kurumsal işlemlerini kesintisiz ve mevzuata uygun şekilde sürdürebilmesi bakımından zorunluluk arz ettiğinden şirketin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Pay Defteri tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir. Talep dilekçesi, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Talep, 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. 6100 sayılı HMK' nın 320. maddesi kapsamında uyuşmazlık konusu: İlgili şirketin talebinin haklı ve süresinde olup olmadığı ile zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; ilgili şirketin 394489-5 sicil numarasında kayıtlı ... adresinin, " Esentepe Mah. Harman 1 Sk. Duran Iş Merkezı Kapı No: 4 Daire No: 8 Şişli/istanbul" olduğu görülmüştür. İlgili şirketin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesi gereğince, işbu çekişmesiz yargı işine bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, talep 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir. Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir. Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve 2024/1329 E. - 2024/1922 K. sayılı ilamı). Somut olayda; Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talebe konu Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defterinin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla ticari defterinin kaybolduğu, bu sebeple ilgilinin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin ve Pay Defterinin iradesi dışında, elde olmayan sebeplerle kaybolup zayi olduğuna dair somut bir vakıa ileri sürmediği tüm dosya kapsamı doğrultusunda yasal şartlarını taşımayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İlgilinin talebinin sübut bulmadığından REDDİNE, 2-İlgili tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-İlgili tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-İlgili tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına) 5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgili/vekilinin talebi halinde gerekçeli kararın ilgiliye/vekiline TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere ilgili vekilinin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi.07/10/2026

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı