İlk Derece Mahkemesi 2026/2073 E. 2026/838 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/2073 Esas KARAR NO : 2026/838

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 30/09/2026 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ticari ilişkin kapsamında gönderilen ... Bankası A.Ş. İvedik Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Aydınlatma İmalat İth.ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan, 28/02/2027 keşide tarihli 500.000,00 TL meblağlı dava konusu çekin kargo sürecinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin çeki teslim alamadığını, müvekkilinin lehtarı olduğu çekin kötü niyetli üçüncü kişilerce kullanılması ihtimali ve bankalara ibraz edilmesi riskiyle çek hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir. Dava, TTK.nun 818/s,757-765. md. hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür. Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin keşidecisinin ... Aydınlatma İmalat İth.ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti., lehdarının ise ... Aksesuar olduğu, dava dilekçesindeki iddia ve anlatımlara göre söz konusu çekin keşideci tarafından düzenlenerek kargo ile davacıya gönderildiği, ancak gönderim aşamasında çekin kaybolduğu ve dolayısıyla dava konusu çekin davacıya ulaşmadığı anlaşılmaktadır. Çekin tedavüle çıkarılması, düzenleyenin çeki doldurup imzaladıktan sonra, zilyetliğini başka bir kimseye intikal ettirmesiyle sağlanır. Çek üzerinde lehtarın hak sahibi olabilmesi; düzenleyen ile lehtar arasında bir zilyetlik anlaşması olması ve senet zilyetliğinin lehtara geçirilmesi ile gerçekleşir. (Ömer Özkan - Elmas Güner, Çekin Tedavüle Sunulması ve Devri, Akademik Bakış Dergisi, S.32, Yıl 2012). Kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.H.D.'nin 06.06.2012 tarih ve 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir). Lehtar, çekin zilyetliğini iktisap etmediği sürece hak sahibi sıfatını kazanamadığından, çek ile ilgili herhangi bir talep ileri süremeyecektir. Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra davacıya gönderilmek üzere teslim edildiği kargo firmasında iken gönderim aşamasında kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin zilyetliğini iktisap etmediği ve çek üzerinde hak sahibi olmadığı, dolayısıyla da çekin hâmili olmadığının kabulü gerekmektedir. Bu durumda davacının henüz hak sahibi olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın HMK 114/1-h maddesi uyarınca hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE, 2-Alınması gerekli harç peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE, Dair; davacının yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurmak suretiyle veya başka bir yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 02/10/2026

Katip ... E imza

Hakim ... E imza