İlk Derece Mahkemesi 2026/1853 E. 2026/626 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1853 Esas KARAR NO : 2026/626

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/08/2026 KARAR TARİHİ : 25/08/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... Şirketi arasında düzenlenen ... belge numaralı, 23.05.2026 tarihli ve 252.014,00 TL tutarlı ticari doğalgaz faturasının gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilin online sistem üzerinden yaptığı itirazın davalı kurumca reddedildiğini, uyuşmazlığa ilişkin zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, davalı şirketin müvekkilin adresinde bulunan ve kullanılmayan bir ocak için farazi tüketim miktarı üzerinden geriye dönük eksik kullanım tahakkuku yaptığını, sayacın tüketimi okumadığı iddiasının dayanaksız olduğunu, müvekkilin kamu kurumu niteliğinde olduğunu, ısınma amaçlı tüketim verilerinin ocak kullanımı için kıstas alınmasının hatalı olduğunu, davalı şirketin sebepsiz zenginleşme durumuna düştüğünü, müvekkilin söz konusu faturadan dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davalı tarafın fatura ödenmediği takdirde doğalgaz arzını keseceğini bildirdiğini, hak kaybının önlenmesi adına dava sonuna kadar icrai işlem başlatılmaması ve doğalgaz kesintisi yapılmaması için teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Dosya üzerinden karar verildiğinden dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmemiştir. Mahkememizde görülmekte olan dava; davacının Belge No: ..., Belge Tarihi: 23.05.2026, Düzenleme Saati: 13:40:23, Sözleşme Hesabı: ..., Tesisat Numarası: ..., Son Ödeme Tarihi: 15.06.2026 olan 252.014,00 TL tutarlı TİCARİ Doğalgaz Faturası nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-b, 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince yargı yolu ve görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktalarda incelenmiştir. TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların; '' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir. Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda; dava konusunun; Belge No: ..., Belge Tarihi: 23.05.2026, Düzenleme Saati: 13:40:23, Sözleşme Hesabı: ..., Tesisat Numarası: ..., Son Ödeme Tarihi: 15.06.2026 olan 252.014,00 TL tutarlı TİCARİ Doğalgaz Faturası nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davası olduğu, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu olan davalının tacir olmadığı anlaşılmakla; mutlak ve nispi nitelikte ticari dava niteliğinde bulunmadığından davanın görev yönünden HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla mahkememiz iş bu davaya bakmaya görevli olmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği saptanmış olup, mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren, istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE, 2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine, 3-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, 4-HMK nın 331. Maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, 5-Dosyanın kanuni süresi içinde gönderilmemesi durumunda talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize verilecek ya da gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/08/2026

Katip ... (e-imza)

Hakim ... (e-imza)