İlk Derece Mahkemesi 2026/1743 E. 2026/732 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1743 Esas KARAR NO : 2026/732

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/09/2026 KARAR TARİHİ : 05/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu çekler nedeniyle davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile çeklerin hileli/ dolandırıcılık teşkil eden eylemler sonucunda herhangi bir gerçek borç ilişkisine dayanmaksızın davalının elinde bulunması nedeniyle öncelikle dava konusu çeklerin muhatap bankalara ibrazı halinde ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve çeklere dayanılarak davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatılmasının önlenmesi ile yargılama sonunda davacının çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, dava konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu 138. maddesinde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakla; 19.12.2018 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak, yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'nın (5) maddesine eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmiş olması ve 7155 Sayılı Kanunun (23) maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A (2) maddesi ile; "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmakszın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir'' hükmü getirilmiştir.

05 Nisan 2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak kabul edilmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115. maddesi gereğince; Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Tüm dosya kapsamına göre; davanın 16/09/2026 tarihinde açıldığı, Mahkememiz 16/09/2026 tarihli 1 nolu ara kararı uyarınca davacıya arabuluculuk tutanağının aslını veya onaylanmış bir örneğini Mahkememize sunması için 1 hafta kesin süre verildiği, belirlenen kesin süre içinde davacı tarafından 30/09/2026 tarihli dilekçesinde ... iş emri numaralı ile arabuluculuk bürosuna başvuru yapıldığını beyan etmiş olup buna ilişkin belgeyi dosyaya sunmadığı anlaşılmış olmakla arabuluculuk dava şartı sonradan tamamlanabilen dava şartlarından olmadığından yukarıda yazılı yasa hükümleri kapsamında arabuluculuğa başvurmanın HMK'nun 114/2 maddesine göre özel dava şartı niteliğinde bulunduğu, söz konusu dava şartının mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartı niteliğinde olduğu, emsal içtihatlarında bu yönde olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın, 7445 sayılı yasa ile değişik 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesi ile HMK m.114/II ve HMK m.115 hükümleri gereğince arabuluculuk dava şartı noksanlığından usulden reddine, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ilam harcının peşin olarak alınan 732,00 TL ile 46.231,12 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 732,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana iadesine, İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.05/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır