İlk Derece Mahkemesi 2026/1614 E. 2026/638 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1614 Esas KARAR NO : 2026/638

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 02/06/2026 KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyet izni verilmiş yetkili müessese olarak faaliyet gösterdiğini, şirkete ait resmi evraklar ile yetkili müessese izin belgelerinin asıllarının ... ili .. ilçesinde bulunan işyerinde muhafaza edildiğini, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ...Caddesi No: ...adresinde bulunan işyerinde 18.05.2026 tarihinde yangın meydana geldiğini, Yangın Olayı ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen yangın raporu ile durumun sabit olduğunu, yangın sonucunda çok sayıda evrak ve demirbaşın zarar gördüğünü, 28.08.2019 tarihli ve ... sayılı yazı ile verilen merkez ve 2 şubeye ait toplam 3 adet A grubu yetkili müessese izin belgesinin tamamen yanarak zayi olduğunu, zayi olan belgelerin şirketin faaliyetlerinin yürütülmesi açısından önem arz ettiğini, belgelerin asıllarının yok olması nedeniyle ilgili kurumlara ibraz edilmek ve yeniden düzenleme işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için dava açma zorunluluğunun doğduğunu, yangın olayının davacı şirketin kusurundan kaynaklanmadığını, resmi makamlarca düzenlenen raporlarla belgelerin tamamen yok olduğunun kanıtlandığını belirterek 18.05.2026 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle merkez ve 2 şubeye ait toplam 3 adet A grubu yetkili müessese izin belgesi asıllarının zayi olduğunun tespitine ve kararın kesinleşmesinin ardından kesinleşme şerhli karar örneğinin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK.nun 116/1-a maddesi uyarınca "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı" nın ilk itirazlardan olduğu belirtilmiş ve aynı yasanın 117. maddesi ile cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu düzenlenmiştir. Yetki, hukuk yargılamasına tabi bir iş veya davaya hangi yer mahkemesinin bakacağının belirlenmesidir. Kesin yetki öngörülmeyen durumlarda açılan bütün özel hukuk yargılamasına tabi davalarda, asıl olan, genel yetkili mahkemelerdir. Genel yetkili mahkeme HMK madde 6’ya göre, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK madde 19’a göre yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği öngörülmüştür. Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin yetkili olması dava şartı olarak belirtilmiştir. HMK'nun 115.maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmektedir. HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin yetkili olması dava şartı olarak belirtilmiştir. HMK'nun 115.maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmektedir. Yine HMK 14/1 maddesi; Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir, hükmünü amirdir. Dosya kapsamından davacı tarafın, davacı şirkete ait çeşitli şubelere ilişkin resmi evraklar ile Yetkili Müessese İzin Belgelerinin asıllarının şirket tarafından oluşturulan arşiv düzeni kapsamında ... ili ... ilçesinde bulunan işyerinde muhafaza edildiğini, ... ili ... ilçesi ... adresinde bulunan işyerinde 18.05.2026 tarihinde yangın meydana geldiğini, yangın olayı ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen yangın raporu ile sabit olduğunu, 18.05.2026 tarihinde ... ili ... ilçesinde meydana gelen yangın nedeniyle merkez ve 2 şubeye ait olan toplam 3 adet a grubu yetkili müessese izin belgesi asıllarının zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmış ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...tarihli kararı ile davacı şirket merkezinin İstanbul'da olması nedeni ile yetkisizlik kararı verilmiş ise de; HMK 114/1 maddesi uyarınca şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, yangın hadisesinin şubenin bulunduğu ...'da meydana geldiği, davanın mahiyeti itibari ile kesin yetki kuralının da geçerli olmadığı ve şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından; davacının dava dilekçesinin yetki nedeniyle reddine usulden reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının dava dilekçesinin YETKİ NEDENİYLE USULDEN REDDİNE; 2-Mahkememiz dosyasının merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, 3-Dosya esasının bu şekilde kapatılmasına Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 16/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır