İlk Derece Mahkemesi 2026/136 E. 2026/737 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/136 Esas KARAR NO : 2026/737

....

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 15/02/2026 KARAR TARİHİ : 07/10/2026 KARAR Y.TARİHİ : 14/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Zayi Belgesi Verilmesi" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı şirket vekili dava dilekçesinde; 17.01.2026 günü davacı firmanın muhasebe işlemlerini yürüten Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ....in bilgisayar sisteminde olası siber saldırı kaynaklı çökme meydana geldiğini, davacı firmanın daha önce ilgili dönemlerde elektronik ortamda oluşturulmuş 2025 03/04/05/06/07/08/09 dönemleri Yevmiye Ve Defteri Kebir E-Defterlerinin bu olay neticesinde silindiğini, olaya ilişkin savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, belirtilen dönemlere ilişkin yevmiye ve defteri kebir defterlerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Dava hasımsız olarak açılmıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR 3. Esasen talep eden istem konusu yaptığı husus çekişmeli bir yargılamayı gerektirmemesi ve hasımsız olması dikkate alındığında uyuşmazlıktan sözedilemeyecektir. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 4. Mahkememizce .... Hakkında hali hazırda vergi denetimi ya da soruşturma bulunup bulunmadığı hususlarının hususunda bilgi verilmesinin talep edildiği, verilen cevabi yazıda, tutulan kayıtlarda devam eden veya tamamlanan herhangi bir vergi incelemesinin bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. 5.... iş yeri hakkında iş yerine ait vergi denetimi ya da soruşturmaya rastlanmadığı bildirilmiştir. 6-...'nin 26.03.2025 tarihinde e-defter başvurusunda bulunduğu ve e-defter berat bazında yükleme tercininin "üç aylık" olduğu bildirilmiştir. 7-.... Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığından gönderilen 08/07/2026 tarihli yazı cevabının incelenmesinde, ... vergi kimlik numaralı şirketin 01.03.2025 tarihi itibarıyla e-Defter uygulamasına zorunluluk kapsamında dahil olduğu, en son 2026/03 dönemine ait e-Defter ve berat dosyalarını GİB sistemine yüklediği, e-Defter yükleme dönem tercihinin üç aylık olduğu, .... dönemlerine ait e-Defter ve berat dosyalarının gönderildiği, Mükellef tarafından gönderilen 15.05.2026 tarih ve 579819 sayılı dilekçede Davacı şirket tarafından bahsi geçen dönemlere ait e-Defter verilerinin zayı olduğu gerekçesiyle, ilgili verilerin kendilerine verilmesi veya silinerek yeniden oluşturulması talep edildiği, 20.05.2026 tarih ve 54962 sayılı yazı ile mükellefin talebinin reddedildiği, davacı mükellef tarafından .... dönemlerine ilişkin e-Defter ve berat dosyalarının yasal yükleme tarihlerinin bildirildiği görülmüştür. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 8. Talep, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 9. 6102 s. TTK 82 maddede yapılan düzenlemede; her tacir, kanunen tutulması zorunlu olan ticari defter ve kayıtlarını 10 yıl süre ile saklamak zorundadır. 82. maddeye göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. 10. TTK'nın 82. maddesinde yer alan neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir (.... Karar). 11. Yine TTK'nın 64. maddesinin (4). fıkrasındaki, "Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzekkere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir." hükmü uyarınca maddede sayılan şirketin muhasebesi ile ilgili olmayan defterlerinin de bu anlamda ticari defterlerden olduğu anlaşılmaktadır. 12. Öte yandan 82. maddenin 7. fıkrasında bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin hangi hallerde zıyaa uğrarsa zayi belgesi verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Bu haller yangın, su baskını ve yer sarsıntısı gibi mücbir haller ile hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında gerçekleşen vakıalar olup madde metninde "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenlemenin sözkonusu olmadığı da anlaşılmaktadır. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkca aykırı düşmemesi ve tacirin gerekli özen ve dikkati göstermesine karşın zıyaanın gerçekleşmesi gerekir. (.... Karar). 13. Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır. Zira 82/7. maddesinde açıkça mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasına emredebileceği de belirtilmekle resen bir araştırma yapılabileceği düzenlenmiştir. 14. Zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir. 15. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği, davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir.... 16. Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır. 17. Ayrıca TTK m. 82 hükmü uyarınca tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zıyaa uğradığını öğrendiği tarihten itibaren "otuz gün içinde" ticari işletmesinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinden zayi belgesi verilmesini istemelidir. Ticari işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinin yetkisi, kamu düzenine ilişkin olup kesin yetkidir ve maddede öngörülen bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece her iki hususun da resen dikkate alınması gerekmektedir ... 18. Öte yandan 30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir" hükmünü içermektedir. 19. Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. maddesinin 1-e bendinde ise "e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır" düzenlemesi yer almaktadır. 20. Yapılan açıklamalar sonucu somut olay ele alındığında, zayi belgesi talep eden, ticari işletmesine ait e-defterlerinin meydana gelen arıza sebebiyle zarar gördüğü vakıasına dayandırdıkları anlaşılmaktadır. 21. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı şirkete ait 2025 03/04/05/06/07/08/09 dönemleri Yevmiye Ve Defteri Kebir E-Defterlerinin bilgisayar sisteminde olası siber saldırı kaynaklı çökme meydana geldiği, davacı firmanın daha önce ilgili dönemlerde elektronik ortamda oluşturulmuş bu olay neticesinde silindiği, davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığına ilişkin...'ya yazılan cevabi yazıda, vergi denetimi ve soruşturma bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. 22. Sonuç olarak, davacının elinde olmayan TTK m. 82/7 hükmünde sınırlı olarak sayılmamış olan nedenlerle 2025 03/04/05/06/07/08/09 dönemlerine ait e-defterlerin zayi olduğu, bu anlamda davacı şirketin 2025 03/04/05/06/07/08/09 dönemlerine ait e- defterlerin zıyaa uğradığı anlaşılmakla, davacı yanın davasının kabulüne, davacı şirkete ait karar defterinin zayi olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın kabulüne, Davacı şirkete ait 2025 yılı 3/4/5/6/7/8/9 dönem yevmiye ve defteri kebir e-defterinin zayi olduğunun tespitine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harç davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davanın niteliğine göre yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,

Dair davacı tarafın yokluğunda, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/10/2026

Katip ... e-İMZA

Hakim ... e-İMZA