İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1273 E. 2026/829 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1273
Karar No
2026/829
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1273 Esas KARAR NO : 2026/829

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/10/2022 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıdan olan alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğü 2022/... E.sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, itirazın haksız olduğunu, davalının takipten sonra 9.000-USD ödeme yaptığını ileri sürerek, itirazın 11.585,36 USD'lik kısmının iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Takibe konu fatura bedelinin ödendiğini, davacı tarafından herhangi bir mutabakat metni veya maili gönderilmediğini savunarak, davanın reddine, %20'den az olmamak üzere davalı lehine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce alınan 14/07/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 27.04.2026 tarihli, 2023/... Esas – 2026/... Karar sayılı ilamı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporunda tarafların ticari defterlerinde ayrıca USD cinsinden cari hesabın tutulup tutulmadığına ilişkin bir tespitin bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış ve dosya, USD cinsinden cari hesap kayıtları ile mutabakat mektubu ve e-posta yazışmaları da değerlendirilerek denetime elverişli rapor alınması için mahkemesine iade edilmiştir. Davacı ...'ye ait 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu; e-defter beratlarının yasal süresi içinde alındığı ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde yaptırıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu ticari defterler, 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfı taşımaktadır. Davacı, davalı ile olan cari hesabını 120 01 00079 kodlu cari hesap kartı üzerinden ticari ilişkinin başından itibaren döviz (USD) cinsinden ayrı bir cari hesap olarak takip etmiştir. Davacının USD cinsinden cari hesap ekstresine göre; 12.11.2021 tarihli 10.000,00 USD ödeme sonrasında bakiye 20.585,36 USD olup, takipten sonra ve dava tarihinden önce yapılan 10.01.2022 tarihli 9.000,00 USD ödemenin ardından davacı, davalıdan 11.585,36 USD alacaklı görünmektedir. Dava dilekçesi ekindeki 21.12.2021 tarihli mutabakat mektubunda yazılı 20.585,36 USD tutarı, davacının USD cari hesap ekstresinin aynı tarihteki bakiyesi ile birebir örtüşmektedir; Davalı vekilinin 13.07.2026 tarihli beyan dilekçesi üzerine davalı tarafla iletişime geçilmiş ve davalı şirketin mali müşavirinden ticari defter bilgileri ile cari hesap ekstresi temin edilmiştir. İletilen evraklara göre; davalı tarafından döviz (USD) cinsinden tutulmuş ayrı bir cari hesap ekstresi bulunmamaktadır. Davalı, hesap ilişkisini 320 Satıcılar hesabı altında Türk Lirası cinsinden izlemiş olup, davalıya ait TL cinsinden cari hesap ekstresinde bakiye sıfır olarak görünmektedir. Davalı, bazı ödemeleri TL olarak, bazı ödemeleri ise USD olarak gerçekleştirmiştir. Ticari ilişkinin ilk döneminde; 09.03.2021 tarihli 12.074,75 USD (91.694,45 TL) bedelli fatura 07.04.2021 tarihinde 91.694,45 TL, 26.08.2021 tarihli 26.255,00 USD (220.009,03 TL) bedelli fatura 24.09.2021 tarihinde 220.009,03 TL ve 06.09.2021 tarihli 26.550,00 USD (220.232,25 TL) bedelli fatura 07.10.2021 tarihinde 220.232,25 TL ödenmek suretiyle TL bazında kapatılmıştır. Davacı, TL olarak tahsil ettiği ilk iki ödemeyi virman kayıtları ile faturaların USD tutarlarına denk getirerek döviz bakiyesini tamamen kapatmış; 07.10.2021 tarihli ödemeyi ise günün kurunu kullanarak 24.727,14 USD olarak kaydetmiş ve bu kayıt nedeniyle 1.822,86 USD tutarında bakiye açık kalmıştır. Davalının son dört ödemesi USD cinsinden yapılmıştır: 17.09.2021 tarihli 28.025,00 USD (TL karşılığı 236.536,61 TL) bedelli fatura, TL bedeli ödenmeksizin 12.10.2021 tarihinde doğrudan 28.025,00 USD ödenerek; 22.09.2021 tarihli 28.025,00 USD (TL karşılığı 241.858,56 TL) bedelli fatura ise 19.10.2021 tarihinde doğrudan 28.025,00 USD ödenerek USD bazında tamamen kapatılmıştır. Dava konusu 29.09.2021 tarihli, LCH... numaralı, KDV dahil 28.762,50 USD bedelli faturaya ise 12.11.2021 tarihinde 10.000,00 USD ve 10.01.2022 tarihinde 9.000,00 USD olmak üzere toplam 19.000,00 USD ödeme yapılmıştır. Bu tespitler karşısında, davalının ödemelerini USD cinsinden fatura bazında kapattığı kanaati hasıl olmuştur. Dava konusu faturanın KDV dahil bedeli olan 28.762,50 USD'den, davalı tarafından yapılan toplam 19.000,00 USD tutarındaki ödemeler düşüldüğünde; davalının davacıya olan borç bakiyesinin 9.762,50 USD olduğu tespit edilmiştir. Davalının son dört ödemesini USD cinsinden fatura bazında yapması karşısında, kalan bu bakiyenin de USD cinsinden ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacının talep ettiği 11.585,36 USD ile hesaplanan 9.762,50 USD bakiye arasındaki 1.822,86 USD tutarındaki fark; davalının 07.10.2021 tarihinde 26.550,00 USD bedelli faturanın TL karşılığı olan 220.232,25 TL'yi aynen ödemesine rağmen, bu ödemenin davacı ekstresine günün kuru üzerinden 24.727,14 USD olarak işlenmesinden kaynaklanmaktadır. Ticari ilişkinin ilk döneminde fatura bedellerinin TL olarak ödendiği ve davacının TL olarak tahsil ettiği ödemeleri döviz bakiyesini kapatacak şekilde virman kaydı ile hesabına işlediği dikkate alındığında; 1.822,86 USD tutarındaki bu kur farkının davacı tarafından talep edilemeyeceği kanaati hasıl olmuştur. Buna göre; dava konusu takip dayanağı faturadan dolayı, takip tarihi olan 05.01.2022 itibarıyla davalının davacıya 18.762,50 USD borçlu olduğu; takipten sonra, dava tarihinden önce yapılan 10.01.2022 tarihli 9.000,00 USD ödemenin ardından kalan borç bakiyesinin 9.762,50 USD olduğu yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, faturaya dayalı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Mahkememizin 2022/... esas 2023/... karar kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2023/... esas 2026/... karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verilmiş, akabinde dosya mahkememizin işbu esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 29/09/2021 tarihlive 28.762,50-USD bedelli faturaya dayalı olarak, 24.375,00 USD asıl alacak ve 55,93 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.430,93-USD üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının borca itiraz ettiği, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/...-414 E-K.sayılı kararı ile tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olan 07/03/2022 olarak düzeltilmesine karara verildiği, buna göre 08/03/2022 tarihinde yapılan itirazın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının icra takibine yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 11.585,36 USD üzerinden devamına karar verilmesini talep etmiştir. İİK 67/1.maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir. Davanın konusunu oluşturan fatura ise 29.09.2021 tarihli 28.762,50 USD bedelli faturadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde, taraflar arasında ticari ilişki olduğunu kabul ederek, tüm fatura bedellerinin davalı tarafından davacıya tam ve eksiksiz bir şekilde ödendiğini savunmuştur. Bu durumda bileşik ikrarda bulunması sebebiyle ispat yükü davalı tarafa geçmiştir. Kaldırma ilamından sonra bilirkişiye tevdii edilmiş, mali müşavir tarafından düzenlenen 14.07.2026 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından hem USD hem de TL cinsi olmak üzere ayrı ayrı kayıt tutulduğu, davalı tarafından yapılan TL cinsinden ödemelerin, USD'ye çevrilerek virman yapıldığı, bu sebeple davacının TL cinsinden bakiyesinin 0 TL olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başından beri USD cinsi ile yapıldığı, takip tarihinden önce 12.11.2021 tarihinde davalı tarafından 10.000,00 USD, takipten sonra ve davadan önce 10.01.2022 tarihinde 9.000,00 USD ödeme yapıldığı, davacının davalıdan bakiye olarak 9.762,50 USD alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu takip dayanağı fatura USD-döviz cinsinden kesilmiş, ödemeler de USD-döviz cinsinden yapılmış olup, davacının USD-döviz cinsinden takip yapmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin bu kapsamdaki itirazları yerinde görülmemiştir. Her ne kadar davacı tarafça dava, 11.585,36 USD üzerinden ikame edilmiş ve davacının 9.762,50 USD alacaklı olduğu anlaşılmış ise de yapılan incelemede aradaki farkın kur farkı bedeli olduğu anlaşılmıştır. Kur farkı istenebilmesi için taraflar arasında bu konuda yazılı bir sözleşme bulunması veya teamül halini almış fiili bir uygulamanın mevcut olması gerekir. .(Emsal Kapatılan Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2016/13496 E- 2017/7273 K.sayılı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2020/5167 E- 2021/4493 K.sayılı kararı) Somut olayda taraflar arasında, davacının kur farkını talep edebileceği yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi teamül de bulunmamaktadır. Bu sebeple davacı tarafından kur farkı bedeli davalıdan talep edilemez. Hal böyle olunca davacının, davalıdan 9.762,50 USD alacaklı olduğu, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız olduğu anlaşıldığından 9.762,50 USD üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde icra inkar tazminatı; davalı vekili cevap dilekçesinde kötü niyet tazminatı talep etmiştir. İİK'nın 67/2.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK'nın 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmetmek için reddedilen kısım bakımından davacının takip yapmakta kötü niyetli olduğunun ispatı gerekir. Davanın kabulüne karar verilen kısmı yönünden, davalının itirazı haksız, alacak da likittir. Bu nedenle itirazın iptaline karar verilen kısım yönünden, davacı lehine icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiştir. Takip USD üzerinden yapılmış ise de icra inkar tazminatı dövizin takip tarihindeki TL karşılığı matrah yapılarak hesaplanır. Döviz üzerinden icra inkar tazminatı verilemez. (Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2020/2489 -3744 E-K-Yargıtay 19.HD'nin 2018/380 E-2019/5555 K.sayılı kararı) Bu nedenle 9.761,50-USD takip tarihi olan 05/01/2022 tarihindeki tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 9.761,50x13,4129=130.930,02-TL'nin %20'si oranında (26.186-TL) icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davanın reddine karar verilen kısmı için, takipten sonra yapılan ödeme nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği ve bu nedenle davacının takip yapmakta kötü niyetli olmadığı, dolayısıyla şartları oluşmadığından, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kısmen kabulü ile ... İcra Müdürlüğü 2022/... E.sayılı dosyası üzerinden yapılan takipte davalı-borçlunun; 9.762,50-USD asıl alacak miktarına yaptığı itirazın iptali ile, takip tarihinden itibaren asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, 2-İtirazın iptaline ve takibin devamına karar verilen alacak miktarı 9.762,50-USD'nin takip tarihindeki tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 130.943,44-TL'nin %20'si oranında (26.188,69-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.389,75-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.069,74-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 10.320,01-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 2.069,74-TL Peşin nisbi Harcı olmak üzere toplam 2.150,44-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 477,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 12.477,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 10.484,91-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yapılan; toplam 163,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 26,02-TL lik kısmanın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 34.460,63-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde takdir olunan 3.120,00-TL ücretin kısmen kabul kısmen red oranı dikkate alınarak 2.621,86-TL'lik kısmının davalıdan, 498,14-TL lik kısmının da davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 11-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1273, K. 2026/829, T. 13.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1273-e-2026-829-k-5f114d1b3f7b