İlk Derece Mahkemesi 2024/641 E. 2026/834 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/641 Esas KARAR NO:2026/834

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/11/2024 KARAR TARİHİ : 05/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan 01/11/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 2023/... ihale kayıt nolu 3 aylık sürücülü taşıt kiralama hizmeti alımına ait sözleşme akdedildiğini, müvekkilinin sözleşmede belirtilen taşıtların 8 sorumlu personel ve 310 sürücüyle birlikte 3 ay süreyle kiralanması hizmetini eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi eksiksiz ve hatasız bir şekilde sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini, davalı şirketin sözleşmeye aykırı hareket ederek müvekkili şirketin sözleşmeden doğan hakediş ve fiyat farkı alacaklarını haksız ve hukuka aykırı bir şekilde ödemediğini, müvekkilinin alacakları üzerine haksız ve hukuka aykırı keyfi blokeler koyduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketten 8.367.985,65 TL + 58.844.270,84 TL + 7.874.344,04 TL + 4.917.972,38 TL + 4.959.846,60 TL = TOPLAM 84.964.419,51 TL bakiye cari hesap alacağı doğduğunu, cari alacaktan ... 'ye temlik edilen 50.000.000,00 TL alacak mahsup edildikten sonra kalan bakiye 34.964.419,51 TL toplam cari hesap alacağı kaldığını, taraflar arasındaki söz konusu sorun devam ederken, davalı şirketin müvekkili şirket adına müvekkilinin hak edişinden keserek dava konusu ihale işine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna 11.454.166,14 TL ödeme yaptığını, müvekkili adına Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan 11.454.166,14 TL ödeme bu alacağından mahsup edileceğini, bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile; taraflar arasında akdedilmiş olan 2023/... İhale Kayıt Nolu 3 aylık sürücülü taşıt kiralama hizmeti alımına ait sözleşmeden kaynaklı toplam 23.510.253,37 TL alacağın 21.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. ISLAH :Davacı vekili tarafından sunulan 29/09/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 23.504.665,62 TL bedelle ikame ettikleri davalarını 8.009.881,55 TL bedelle ıslah ederek toplam 31.514.547,17 TL alacağın (23.510.253,37 TL alacağın 21.04.2024 tarihinden itibaren, 8.009.881,55 TL alacağın 30.09.2025 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 25/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı ... arasında 15.11.2023 tarihinde yapılan ihale sonucunda 2023/... İKN ve 2023/... İKN numaralı Sürücülü Kiralık Hizmet Aracı Hizmet Alımı sözleşmesi imzalandığını, kapsamının, 320 taşıtın 310 sürücü ve 8 sorumlu ile birlikte 01.12.2023’den itibaren 3 ay süreyle kiralanması olduğunu, davacının sözleşme konusu edimini yerine getirirken sözleşme ve şartname hükümleri gereğince işçi çalıştırdığını, bu işçilerden kısmı, iş kapsamında çalıştırılmaktayken özellikle EYT düzenlemesi olarak bilinen düzenleme nedeniyle emekliliğe hak kazanmış ve emekli olarak kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde işten ayrıldığını, işçiler davacı yüklenici şirkete alacaklarının ödenmesi için başvuruda bulunduğunu, davacının bu ödemeleri yapmaması üzerine işçiler çalıştırıldıkları iş yönünden asıl işveren sıfatı bulunan müvekkilini de hasım göstermek suretiyle arabulucuya başvurduğunu,işçilerin alacaklarının müvekkili tarafından ödendiğini, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Teknik Şartname ile iş kapsamında çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı ve sair işçilik alacaklarından davacı yüklenici şirketin sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, yapılan ödemelerin davacı yüklenicinin hak edişlerinden kesildiğini, bu nedenlerden dolayı; davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER : 28/11/2023 tarih, 2023/... İhale Kayıt Numaralı Sürücülü Taşıt Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, Teknik Şartname, Faturalar, Cari hesap kayıtları, Hakediş raporları, ... temlik evrakları ve cevap yazısı, ... Noterliği'nin 15.02.2024 tarihli ... yevmiye nolu temliknamesi, ... Tarafından davalı ...'a yazılan talep yazısı, SGK ödeme dekontu, ... Noterliği'nin 17/09/2024 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Bankası'nın 24/11/2023 tarih ...-... numaralı teminat mektubu, ... müzekkere cevabı, Tarafların ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi Raporları, Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı ve tüm dosya kapsamı. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 11/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 2020-2021-2022-2023-2024 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı şirketin 2020-2021-2022-2023-2024 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı şirketten 18.544.819,02 TL alacaklı olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davacı şirkette 12.405.707,85 TL borçlu olduğu, Taraflar arasında 28.11.2023 tarihinde ‘Sürücülü Taşıt Kiralama (3Aylık) Hizmet Alım Sözleşmesi’ akdedildiği görülmüştür. Tarafların 02.02.2024 tarihinde ‘31.12.2023 tarihi itibariyle 72.156.514,40 TL tutarında mutabık olduğumuzu bildiririz’ açıklamasıyla mutabakat yapıldığını, Ancak taraflar 2024 yılı ticari defterlerinde (Davacı şirketin alacak bakiyesi 18.544.819,02 TL– 12.405.707,85 Davalı şirketin borç bakiyesi =) 6.139.111,17 TL tutarında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiş olup yukarıda detaylandırılarak açıklandığını, Davalı şirketin ticari defterlerinde de yer alan borç miktarı yönünden Davacı şirket Davalı şirketten 12.405.707,85 TL alacaklı talebinde bulunabileceği, aradaki farklılığın somut deliller sunulması sonrasında değerlendirilebileceği sonucuna varılmış olup, takdirin Mahkemeye ait olduğu, Sözleşmenin dışında kalan üçüncü kişilerin işçilik alacakları bakımından huzurdaki davanın taraflarına başvurabilecekse de tarafların sorumluluğa ilişkin hususları sözleşme ile kararlaştırmaları mümkün olabileceği, dosya münderecatı incelendiğinde işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğu, ödenmeyen kısmın davacının hak edişinden kesilebileceğinin anlaşıldığı, Davacı, davalının 3 aylık ihale süresine denk gelen oranda işçilik alacaklarına ilişkin ödemeyi talep edebileceğini belirttiği, bu hususta Yargıtay 6.Hukuk Dairesi’nin istikrarlı kararlarının yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle orantılı olarak sorumlu olduklarını içtihat ettiği, davaya kon sözleşmesel ilişki bakımından işyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam ettiği ihtimalinde davalının ödediği işçilik alacağı varsa davaya konu sözleşmesel ilişki bakımından işçilerin davacının yanında çalıştığı 01.12.2023- 29.02.2024 tarihlerine orantılı olarak davacının hak edişinden kesilebileceğinin düşünüldüğü, Somut ihtilafta dosya münderecatında işçilerin ilerde ödenmesi muhtemel kıdem tazminatından peşinen alt işverenin hak edişlerinden kesinti yapılacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı müşahede edildiği, dolayısıyla, ilgili Yargıtay kararı da nazara alındığında davalının ileride doğacak muhtemel kıdem tazminatlarına ilişkin hak edişten kesinti yapılamayacağı düşünüldüğü, Davalının ödediği kıdem tazminatları davacının çalıştırdığı dönem ile orantılı olup olmadığı hususu ise heyetimiz uzmanlık alanı dışında kaldığından bu noktada heyetimizce herhangi bir inceleme ve değerlendirmenin yapılamadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 23/02/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın taleplerine ilişkin hesaplama yapmaya yeterli veri sunulmadığı görüldüğünü, bu verilerin sunulması halinde taleplere ilişkin hesaplama yapılması mümkün olabileceğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 25/02/2026 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın taleplerine ilişkin hesaplama yapmaya yeterli veri sunulmadığı görüldüğünü, bu verilerin sunulması halinde taleplere ilişkin hesaplama yapılması mümkün olabileceği, Mali incelemeye konu itirazların ve cari hesap farklılığının irdelenmesi neticesinde Davacının Davalı şirketten yapılan mali inceleme sonucunda nakde çevrilen 10.710.000 TL teminat mektubu hariç 23.504.665,02 TL alacak talebinde bulunabileceği, nakde çevrilen teminat mektubunun dikkate alınması durumunda 34.214.665,02 TL alacak talebinde bulunabileceğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 29/04/2026 tarihli bilirkişi 3. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın sorumlu tutulabileceği toplam tutarın 2.700.118,45 TL olduğu, fazlaya ilişkin kısmın yerinde olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 12/08/2026 tarihli bilirkişi 4. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın sorumlu tutulabileceği toplam tutarın 2.700.118,45 TL olduğu, fazlaya ilişkin kısmın yerinde olmadığı, Davacının sözleşme ve şartname hükümleri kapsamında işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, ancak bu sorumluluğun işçilerin davacı nezdinde çalıştıkları dönemle sınırlı olduğu, bu tutar kadar davalının mahsup hakkının mevcut olduğu, henüz doğmamış ve muaccel olmamış işçilik alacaklarının ise hak edişlerden mahsup edilemeyeceği, Davalı tarafından işçilik ödemeleri gerekçesiyle yapılan kesintilerden yalnızca 2.700.118,45 TL tutarındaki kısmın sorumluluk paylaşımı ilkelerine (Davacının işçileri çalıştırdığı 01.12.2023–29.02.2024 dönemiyle orantılı sorumluluğuna) uygun olduğu doğrulanabilmiş; bakiye kesintiler yönünden, verilen kesin süreye rağmen hesaplamaya elverişli veri sunulmadığından mahsubun yerindeliği dosya kapsamı itibarıyla ispatlanamadığını, Davacının Davalıdan net alacağının; Davacının ticari defter kayıtlarıyla sabit 23.504.665,62 TL tutarındaki alacağından yerinde bulunan 2.700.118,45 TL tutarındaki işçilik mahsubunun tenzili ile 20.804.547,17 TL (birinci hesaplama); dava devam ederken nakde çevrilen 10.710.000,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunun alacağa eklenmesi hâlinde 31.514.547,17-TL (ikinci hesaplama); Davalı tarafından teyit edilmesine rağmen ...’ye ödenmeyerek Davalı uhdesinde tutulan 50.000.000,00 TL tutarındaki temlik bedelinin de dikkate alınması hâlinde 81.514.547,17 TL (üçüncü hesaplama) olarak hesaplandığı; taraflar arasında 02.02.2024 tarihli yazılı cari hesap mutabakatının bulunduğu, 2024 yılı sonrasında ise mutabakat yapılmadığı; teminat mektubu ile temlik bedeline ilişkin hukuki nitelendirme ve hesaplamalar arasındaki tercih ile nihai takdirin Mahkemeye ait olduğunun sonuç ve kanaatine varmışlardır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafından davalı aleyhine açılan sözleşmeden kaynaklı hizmet bedeli alacağı istemine ilişkindir. Davacı taraf davalı şirket ile arasındaki ihale sözleşmesi kapsamında verilen taşıt kiralama hizmetinden doğan alacak davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça sunulan ıslah dilekçesi ile davalı tarafça nakde çevrilen teminat mektubundan dolayı doğan alacak da dahil edilerek toplam 31.514.547,17 TL alacağın (23.510.253,37 TL alacağın 21.04.2024 tarihinden itibaren, 8.009.881,55 TL alacağın 30.09.2025 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir. Davalı taraf davacı taraftan alınan taşıt kiralama hizmet kapsamında yüklenici davacının çalıştırdığı kişilerin eyt kapsamında emekli olması nedeniyle asıl işveren olan müvekkil tarafından çalışanlara yapılan ödemelerin davacının hak edişinden kesilmesi sonrası müvekkil kurumun davacıya borcu kalmadığını, bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu ihtilaf taraflar arasındaki ihale kapsamında davacı tarafından davalıya verilen taşıt kiralama hizmetinden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, sözleşme ve teknik şartname kapsamında davacının çalışanlarına yapılan ödemelerin davacı hakedişinden mahsup edilip edilemeyeceği, davacının davalıdan sözleşmeden doğan alacağının olup olmadığı varsa alacak miktarının tespiti, hususunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup, davacı tarafça dosyaya sunulan 25/09/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile tarafların görüşme sonunda anlaşamadıkları ve zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce dava konusu sözleşmeden kaynaklı alacağın 50.000.000,00-TL'lik kısmının ...'ye temlik edilmiş olması nedeniyle tensip zaptının 13 numaralı bendi gereği temliğin devam edip etmediği hususu ilgili şirket olan ...'den sorulmuş olup, gelen cevap ile temliğin devam ettiği temliknameye dayalı ödeme gelmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır. ... Bankası'na yazılan müzekkere ile 23/11/2023 tarihli ... numaralı davalı ... lehine verilen teminat mektubunun nakde çevrilip çevrilmediği hususu sorulmuş olup, müzekkereye teminat mektubunun tazmin talebi üzerine 30/09/2025 tarihinde 10.710.000,00-TL ödenmek suretiyle nakde çevrildiği bildirilmiştir. Davalı tarafça davacı işçilerine yapılan işçilik ödemelerine dayanak arabuluculuk tutanaklarının sunulması için arabuluculuk sürecine ilişkin gizliliğin kaldırılması talep edilmiş ise de Mahkememizin 13/03/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı ile; Davalı vekilinin işçi alacakları yönünden yapılan ödemelere ilişkin arabuluculuk tutanaklarını sunması için gizliliğin kaldırılması talebinin arabuluculuk görüşlemeleri yasa gereği gizli olduğundan ve Mahkememizce bunun kaldırılması mümkün olmadığından talebin reddine karar verilmiştir. Mahkememizin 13/03/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile Davalı vekiline davacı yanın alt işveren sıfatıyla ihale kapsamında çalıştırmakta olduğu personele olan kıdem tazminatı ve sair işçilik haklarına ilişkin davalı şirket tarafından ödeme yapılan personelin SGK kayıtları, tazminat ve işçilik alacaklarına ilişkin başvuruları, arabuluculuk son anlaşmazlık tutanakları, davalı şirketçe yapılan ödemeleri gösterir muhasebe ve defter kayıtları ve sair belgeleri sunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine aksi halde bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edilmiş olup davalı tarafça bir kısım ödemeye ilişkin belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce taraflarca sunulan deliller, tarafların ticari defter ve kayıtları, taraflar arasındaki ihale ve sözleşme, faturalar, hakedişler ile ihtarnameler kapsamında inceleme yapılarak bilirkişi raporları alınmıştır. Mahkememizin 06/01/2026 tarihi ara kararı ile davalının işçilere yapılan ödemeler nedeniyle davacı alacağının bulunmadığına yönelik savunmasından dolayı; -Davalı vekiline; Arabuluculuk tutanaklarında belirtilen işçiler için; - Dava dışı işçiye ödenen tutarın hangi hizmet hizmet yıllarını kapsadığının belirtilmesi, - Dava dışı işçiye yapılan ödemelerin hangi işçilik alacaklarını kapsadığının miktarları ile belirtilmesi gerektiği, İş mahkemelerine konu olan işçiler için; Dava dışı işçiye yapılan ödemenin dava dışı işçinin İş Mahkemesinde açtığı davadan dolayı yapılmış olması halinde ise; - Dava dışı işçin İş Mahkemesindeki Gerekçeli Kararına, - Gerekçeli Kararın Kesinleşme Şerhine, -Gerekçeli Karara esas Bilirkişi Raporuna (hesaplamada zamanaşımı def'inin değerlendirilip değerlendirilmediğinin anlaşılabilmesi için) -Dava dışı işçin lehine hükmolunan alacaklarını İcra Takibine konu etmesi halinde "Ödeme İcra Emri" nin işbu ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde Mahkememiz dosyasına sunması, aksi halde bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ve mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 23/02/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın taleplerine ilişkin hesaplama yapmaya yeterli veri sunulmadığı görüldüğünü, bu verilerin sunulması halinde taleplere ilişkin hesaplama yapılması mümkün olabileceği beyan edilmiştir. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 25/02/2026 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın taleplerine ilişkin hesaplama yapmaya yeterli veri sunulmadığı görüldüğünü, bu verilerin sunulması halinde taleplere ilişkin hesaplama yapılması mümkün olabileceği, Mali incelemeye konu itirazların ve cari hesap farklılığının irdelenmesi neticesinde Davacının Davalı şirketten yapılan mali inceleme sonucunda nakde çevrilen 10.710.000 TL teminat mektubu hariç 23.504.665,02 TL alacak talebinde bulunabileceği, nakde çevrilen teminat mektubunun dikkate alınması durumunda 34.214.665,02 TL alacak talebinde bulunabileceği beyan edilmiştir. Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 29/04/2026 tarihli bilirkişi 3. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın sorumlu tutulabileceği toplam tutarın 2.700.118,45 TL olduğu, fazlaya ilişkin kısmın yerinde olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Mahkememizin 22/06/2026 ara kararı ile; Dosyanın bilirkişi heyetine tekrar tevdi ile, davacı vekilleri tarafından dosyaya sunulan 11.05.2026 ve 13.05.2026 tarihli bilirkişi ek raporuna itiraz dilekçelerinde ileri sürülen tüm itirazlar değerlendirilmek ve hak edişten mahsup edilen tazminat miktarlarına ilişkin işçinin davacıda çalıştığı dönem ile sınırlı sorumlu olduğuna yönelik itiraz karşılanmak suretiyle, sorumluluk paylaşımı ilkelerine uygun hakedişten mahsup işleminin yapılıp yapılmadığı belirlenerek, taraflar arasındaki ihale kapsamında davacı tarafından davalıya verilen taşıt kiralama hizmetinden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, sözleşme ve teknik şartname kapsamında davacının çalışanlarına yapılan ödemelerin davacı hakedişinden mahsup edilip edilemeyeceği, davacının davalıdan sözleşmeden doğan alacağının olup olmadığı varsa alacak miktarının net şekilde tespiti hususunda ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, bu kapsamda Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 12/08/2026 tarihli bilirkişi 4. ek raporunda özetle; Dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinde; Davacı tarafın sorumlu tutulabileceği toplam tutarın 2.700.118,45 TL olduğu, fazlaya ilişkin kısmın yerinde olmadığı, Davacının sözleşme ve şartname hükümleri kapsamında işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, ancak bu sorumluluğun işçilerin davacı nezdinde çalıştıkları dönemle sınırlı olduğu, bu tutar kadar davalının mahsup hakkının mevcut olduğu, henüz doğmamış ve muaccel olmamış işçilik alacaklarının ise hak edişlerden mahsup edilemeyeceği, Davalı tarafından işçilik ödemeleri gerekçesiyle yapılan kesintilerden yalnızca 2.700.118,45 TL tutarındaki kısmın sorumluluk paylaşımı ilkelerine (Davacının işçileri çalıştırdığı 01.12.2023–29.02.2024 dönemiyle orantılı sorumluluğuna) uygun olduğu doğrulanabilmiş; bakiye kesintiler yönünden, verilen kesin süreye rağmen hesaplamaya elverişli veri sunulmadığından mahsubun yerindeliği dosya kapsamı itibarıyla ispatlanamadığını, Davacının Davalıdan net alacağının; Davacının ticari defter kayıtlarıyla sabit 23.504.665,62 TL tutarındaki alacağından yerinde bulunan 2.700.118,45 TL tutarındaki işçilik mahsubunun tenzili ile 20.804.547,17 TL (birinci hesaplama); dava devam ederken nakde çevrilen 10.710.000,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunun alacağa eklenmesi hâlinde 31.514.547,17-TL (ikinci hesaplama); Davalı tarafından teyit edilmesine rağmen ...’ye ödenmeyerek Davalı uhdesinde tutulan 50.000.000,00 TL tutarındaki temlik bedelinin de dikkate alınması hâlinde 81.514.547,17 TL (üçüncü hesaplama) olarak hesaplandığı; taraflar arasında 02.02.2024 tarihli yazılı cari hesap mutabakatının bulunduğu, 2024 yılı sonrasında ise mutabakat yapılmadığı; teminat mektubu ile temlik bedeline ilişkin hukuki nitelendirme ve hesaplamalar arasındaki tercih ile nihai takdirin Mahkemeye ait olduğunun görüşü beyan edilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama soncunda toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı ile aralarındaki hizmet alımına ilişkin sözleşme kapsamında alacaklarının ödenmediği iddiasıyla eldeki alacak davası açılmış olup, davalı tarafça davacı ile sözleşmeden doğan davacı alacağına ilişkin sözleşme kapsamında çalışan davacı işçilerine yapılan tazminat ödemelerinin mahsubu sonrası davacı alacağının kalmadığı savunmasında bulunulmuştur. Davacı tarafça dava konusu sözleşmeden doğan alacağın bir kısmı temlik edilmiş ve temlik alanın sunduğu cevap yazısına göre temlik kapsamında yapılan ödeme bulunmaması ve temlik alan tarafın davaya karşı bir itirazının bulunmaması ve ayrıca alacağın tamamının temlik edilmemesi nedeniyle davaya devam olunmuştur. Taraflar arasında sürücülü araç kiralama sözleşmesi kapsamında hizmet alımına ilişkin ticari ilişki bulunduğu açık olup, davalı tarafça hizmetin verilmediği yada ayıplı veya eksik verildiği hususunda bir savunma ileri sürülmediğinden dava konusu hizmetin verildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Dava konusu ihtilafın sözleşme kapsamında çalışan işçilere eyt kapsamında emeklilik nedeniyle davalı tarafça tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa miktarı ve bunun davacı alacağından mahsup edilip edilmeyeceği hususundan kaynaklandığı, bu kapsamda işçilere yapılan tazminat ödemelerinin asıl borçlusunun davacı olduğu, bu nedenle yapılan işçilik tazminatı ödemelerinin davacı alacağından mahsup edilmesi sonrası davacının alacağının kalmadığı yönündeki savunmalar kapsamında 7166 sayılı Sosyal Hizmetler kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11.maddesi ile 4857 sayılı Yasanın 112 maddesine beşinci fikrasından sonra gelmek üzere eklenen değişik fikrası, “4734 sayılı Kanunun 62.maddesinin birinci fikrasının ( C ) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalışan işçilere, 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11.09.2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık hükme yer verilmemişse alt işverene rücu edilmez” hükmü getirilmiş ise de düzenlemenin Anayasa Mahkemesine götürülmesi neticesinde, Yüksek Mahkemenin 19/9/2019 tarihli, 2019/73 sayılı Kararı ile, 21/02/2019 tarihli 7166 sayılı Kanun’un 11 ve 12. maddesi ile yapılmış olan düzenlemeler (4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenen 6. Fikra ve Geçici 9. maddenin birinci cümlesi) Anayasa’nın 2. 10. ve 36. Maddelerine aykırı düşmesi sebebiyle iptal edildiği, belirtilen içtihatlarda, rücu talebinin değerlendirilmesinde ve tarafların sorumluluklarının ortaya konulmasında, taraflar arasında akdedilmiş bulunan Hizmet Alım Sözleşmeleri hükümleri ile sözleşmenin ayrılmaz parçası olan şartname hükümlerinin esas alınması, sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre değerlendirme yapılması gerektiği Yargıtay kararlarında belirtildiği, davacının rücu talebinin, öncelikle taraflar arasında akdedilmiş bulunan Hizmet Alım Sözleşmeleri hükümleri çerçevesinde, sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre değerlendirilmesi ve tarafların sorumluluklarının ortaya konulması gerektiği, Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesi incelendiğinde; Sözleşmenin “İş tanımı” başlıklı 5. Maddesinde sözleşmenin konusu tanımlandığı, Söyleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7. Maddesinde, Taahhüdüün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım ve her türü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahil olduğu düzenlendiği, Sözleşmenin 8. Maddesinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin, İdari Şartnamenin, Sözleşme Tasarısının, Birim Fiyat Tariflerinin (varsa), Özel Teknik Şartnamenin (varsa), Teknik Şartnamenin ve Açıklamaların (varsa) ihale dokümanın ekleri olduğu belirtildiği, Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 22.1 maddesinde; Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlendiğini, yüklenicinin bunlara aynen uygulamakla yükümlü olduğu belirtildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesinde; “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükümlerinin olduğu, Dava dışı işçilerden dolayı alt işveren sorumlulukları Yargıtay kararları doğrultusunda; Feshe Bağlı Alacaklar Yönüyle; Kıdem tazminatı yönüyle; Feshe bağlı alacaklardan olan kıdem tazminatından dava dışı işçinin kıdem tazminatına esas hizmet süresi boyunca her bir alt işveren kendi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, İhbar tazminatı yönüyle; Feshe bağlı alacaklardan olan ihbar tazminatından fesih tarihi itibariyle dava dışı işçiyi çalıştıran en son alt işverenin sorumlu olduğu, Yıllık izin ücreti yönüyle; Feshe bağlı alacaklardan olan yıllık izin ücret alacağından fesih tarihi itibariyle dava dışı işçiyi çalıştıran en son alt işverenin sorumlu olduğu, İşe iade davalarından kaynaklanan alacaklar yönüyle; Feshe bağlı alacaklardan olan işe iade davasının sonuçlarından dolayı fesih tarihi itibariyle dava dışı işçiyi çalıştıran en son alt işverenin sorumlu olduğu, Feshe Bağlı Olmayan Alacaklar Yönüyle Fazla mesai, hafta tatili, UBGT ve Ücret alacakları yönüyle alacağın doğduğu tarihlerle (zamanaşımı def’i de dikkate alınarak sadece sorumlu olunan dönemler için) sınırlı olarak dava dışı işçinin çalıştırıldığı dönemlerle sınırlı olarak alt işverenlerin her birinin sorumlu olduğu, bu kapsamda davalı tarafa verilen süre kapsamında davalı tarafça yapılan işçi ödemelerine ilişkin somut bir şekilde sunulan belgeler ve kayıtlar kapsamında davalı tarafça 2.700.118,45-TL miktarında ödemenin yapıldığı ve bu ödemelerin davacı alacağından mahsubu gerektiği, davalı tarafça fazlaya ilişkin yapılan ödeme iddiasının somut bir şekilde ispatlanamaması nedeniyle davacının eldeki dosyadaki alacağından mahsup edilmediği, mahsup edilemeyen kısım yönünden davalının davacıya rücuya yönelik ayrıca işlem yapmasının mümkün olduğu, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetimi elverişli bulunan son rapora göre; Birinci Hesaplama; (20.804.547,17 TL): Davacının ticari defter kayıtlarıyla sabit 23.504.665,62 TL tutarındaki alacağından, dönem-orantılı sorumluluk kapsamında yerinde bulunan 2.700.118,45 TL tutarındaki işçilik mahsubunun tenzili suretiyle ulaşılan tutar olduğu, birinci hesaplamanın, dosya kapsamındaki mevcut belgelerle doğrulanan asgari net alacağı ifade ettiği, İkinci Hesaplama; (31.514.547,17 TL): Davacıya ait kesin teminat mektubunun dava devam ederken nakde çevrilerek Davalıya ödendiği sabit olup, bu tutar dava dilekçesindeki alacak kalemleri arasında yer almadığı, Davacının yargılama sırasındaki teminat mektubu akıbetinin hesaplamalara dâhil edilmesi talebi karşısında, nakde çevrilen teminat bedelinin alacağa eklenip eklenmeyeceği (HMK m.26 dâhil) Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere, eklenmesi hâlinde net alacak bu hesaplamada gösterilen tutara ulaştığı, Üçüncü Hesaplama; (81.514.547,17 TL): Davalı, 15.02.2024 tarihli temlik E-...-...-... sayılı yazısıyla teyit etmiş; dava dışı ... 03.09.2025 tarihli (... Noterliği, ... no’lu) ihtarnamesiyle temlik bedelinin hâlen ödenmediğini bildirildiği, buna göre Davacının hakedişinden doğan 50.000.000,00 TL, Davalı tarafından ne Davacıya ne de temlik alacaklısı ...’ye ödenmiş olup işçilik borçları gerekçesiyle Davalı uhdesinde tutulduğu, Mali incelemede söz konusu bedelin Davalı uhdesinde kaldığının anlaşıldığı, 5. Hesaba Dâhil Edilmeyen ve Takdiri Sayın Mahkemeye Ait Olan Kalemler yönünden yukarıdaki net alacak hesabına dâhil edilmeyen Faktoring faiz, komisyon ve masraf faturaları (61.774.504,58 TL); Fatura içeriklerinde bu bedellerin uyuşmazlık konusu temlik işlemine ilişkin düzenlendiğini gösteren açıklayıcı bilgi bulunmadığından illiyet bağı yönünden kesin tespit yapılamadığı, tespitin yapılabilmesi için faktoring sözleşmesinin, temlik referanslı hesap ekstresinin ve fatura dayanağı işlem dökümlerinin sunulması gerektiği, ayrıca Davacı vekili dilekçesinde “......’ye bugüne kadar yüklü miktarlarda dönem sonu faizi ödemek zorunda kalındığını, söz konusu faiz her geçen gün işlemeye ve ödenmeye devam ettiğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır ve davalının kusurlu davranışı nedeni ile müvekkilin ...’ye ödemek zorunda kaldığı ve kalacağı faizler maddi zarar olarak davalı şirketten ayrı bir dava ile talep edileceğini...” beyan etmiş olmakla birlikte, bu kalemin iş bu davanın konusuna dâhil olup olmadığı hususundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Bloke edilen 4.959.846,60 TL: Bu tutar Davacı defterinde 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında izlenmekte olup 23.504.665,62 TL tutarındaki defter bazlı alacağın içinde yer aldığından hesapta ayrı bir kalem olarak mükerrer dikkate alınmadığı, Faiz: Davacının dava dilekçesinde 21.04.2024 tarihinden itibaren avans faizi talep ettiği, Faizin başlangıç tarihi ve türüne ilişkin takdir Sayın Mahkemeye ait olup, esas alınacak net anapara tutarının Sayın Mahkemece belirlenmesini müteakip, talep edilmesi hâlinde faiz hesabı yapılabileceği görüşüne yer verildiği, bu haliyle incelenen ticari defter ve kayıtlar ile dosya kapsamında yer alan delillere göre davacı tarafın davalıdan taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi nedeniyle 23.504.665,62-TL alacaklı olduğu, davalı tarafça somut şekilde yapılan işçilik ödemelerine ilişkin ispatlanan 2.700.118,45-TL'nin davacı alacağından mahsubu sonrası davacının bakiye alacağının 20.804.547,17-TL olduğu anlaşılmakla, davacı tarafça ıslah dilekçesi ile nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin de davalıdan tahsili istenilmiş ise de nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin dava dilekçesinde talep edilmediği bu nedenle dava konusu edilmeyen hususun ıslah yönüyle ileri sürülemeyeceği, keza iddianın genişletilmesi yasağı gereği ıslah yoluyla dava konusu olmayan davalı tarafça nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin davalıdan talep edilmesi usul ve yasa gereği mümkün olmadığından, ayrıca temlik edilen kısmın da dava konusu olmaması nedeniyle bu temlik edilen miktar ve temlike bağlı olarak ödenen faiz ve masraf kalemlerine yönelik talebin de temlik edilen kısmın dava konusu olmaması nedeniyle eldeki davada değerlendirilmesinin mümkün olmaması nedeniyle, yukarıdaki açıklamalar kapsamında davacının sözleşmeden kaynaklı alacağı olan 20.804.547,17-TL'nin alacağının davalıya ihtar çekilmiş ise de ihtarname kapsamında temlik nedeniyle ödenen bedellere yönelik talepte bulunulması doğrudan dava konusu alacağa yönelik talep bulunmaması nedeniyle davalının temerrüt halinin dava tarihi olan 01/11/2024 tarihinde gerçekleşmesi nedeniyle dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile, Davacı tarafın sözleşmeden kaynaklı 20.804.547,17-TL alacağının dava tarihi olan 01/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 2- Davacı tarafça yargılama nedeniyle yatırılan peşin harcın ve ıslah harcının alınması gereken 1.421.158,62-TL harçtan mahsubu ile bakiye 882.873,50-TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davadaki haklılık durumuna göre 2.376,57-TL'sinin davalıdan, bakiye 1.223,43-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Davacı tarafça yargılama sırasında yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 401.496,36-TL peşin harç ve 136.788,76-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 538.712,72-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı tarafça yargılamanın yürütülmesi nedeniyle yapılan 35 adet tebligat-posta gideri 445,00-TL, bilirkişi ücreti 70.000,00-TL olmak üzere toplam 70.445,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 46.504,76-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 6- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nisbi 1.576.090,94-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7- Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nisbi 1.215.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine, Dair; Davacı vekillerinin, Davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2026

Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*