İlk Derece Mahkemesi 2026/1262 E. 2026/870 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1262 Esas KARAR NO : 2026/870

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/04/2026 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişki kapsamında mal ve hizmet alımına istinaden faturalar düzenlendiğini, davalının faturalara yasal süresi içinde itiraz etmediğini, cari hesap alacağının tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya 07/01/2026 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının 13/01/2026 tarihinde haksız ve kötüniyetli olarak borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, icra takibinde her ne kadar 07.11.2025 - 10.11.2025 tarihi arasında 5.564,29 TL işlemiş faiz talep edilmişse de bu hususun icra takip programındaki hatadan kaynaklandığını, takip tarihin olan 10.11.2025 tarihinden itibaren asıl alacak için avans faizi talep ettiklerini, yalnızca asıl alacak olan 1.602.341,30-TL'ye ilişkin itirazın iptali taleplerinin mevcut olduğunu beyanla, davalının ... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 1.602.341,30-TL asıl alacak ve takip sonrası işleyecek reeskont avans faizi yönünden iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine asıl alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında hukuken geçerli ve borç doğurucu nitelikte hiçbir zaman bir ticari alım-satım ilişkisi kurulmadığını, taraflar arasında sözleşme yapma iradesinin (animus contrahendi) bulunmadığını, dava konusu faturaların maddi bir gerçekliğe dayanmadığını, müvekkilinin su tedariki ve ticari ilişkisinin öteden beri dava dışı ... ... Ltd. Şti. ile yürütüldüğünü, davacı şirketin ise hiçbir ticari geçmişi olmayan ve sırf dava dışı ... tarafından araya sokulmuş bir ara kademe şirketi mahiyetinde olduğunu, teslimatların ... şirketi tarafından yapıldığı inancıyla hareket edildiğini, davacı şirketin müdürü ...'un, dava dışı ...'un kızı olduğunu, ...'un ... şirketindeki müdürlük yetki ve imkanlarını usulsüz şekilde kızının şirketi olan davacıya kanalize ettiğini, bu durumun TBK. m. 19 uyarınca tarafların gerçek iradesini yansıtmayan mutlak muvazaalı işlemler zinciri olduğunu, TTK m. 21/2 uyarınca faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemiş olmasının ancak geçerli bir temel borç ilişkisinin varlığı halinde hüküm doğuracağını, ortada akdi bir ilişki bulunmadığından faturaya itiraz edilmemesinin borcu ikrar anlamına gelmeyeceğini, HMK. m. 190 uyarınca mal teslimine ilişkin ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu ve dosyada sevk irsaliyesi bulunmadığını, davacının aslında ... şirketine ait olan bir alacağı kendi lehineymiş gibi göstermeye çalışmasının husumete de aykırılık teşkil ettiğini, ... ... Ltd. Şti. ortakları tarafından eski müdür ... aleyhine açılan usulsüzlük ve sorumluluk davaları bulunduğunu, bu davaların huzurdaki davanın temelini doğrudan etkileyecek mahiyette olup bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce, ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyası dosyamız arasına alınarak tetkik edilmiş, tarafların bağlı bulundukları Vergi Dairesine müzekkere yazılarak BA-BS formları ve karşılaştırmalı alış satış analiz tablolarının bir örneği celp edilmiş, deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yanın, faturalara dayalı cari hesap alacağına dayalı olarak ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine ilamsız takip başlattığı, icra takibine vaki itirazı üzerine takibin durduğu, bu sebeple eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır. Somut olayda, davalı şirketin, akdi ilişkinin asıl muhatabının dava dışı ... Şirketi olduğunu ve ticari faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duydukları su tedariki ve buna bağlı işlemlerin, öteden beri dava dışı ... ... Ltd.Şti. ile yürütüldüğünü, asıl iradelerinin mal ve hizmet alımını bu şirket ile gerçekleştirmek yönünde olduğunu, su teslimatlarının ve ilgili ticari sürecin ... şirketi tarafından yürütüldüğü inancıyla hareket ettiklerini, davacı tarafın faturaları kendi adlarına tanzim etmesinin, taraflar arasında bir borç-alacak ilişkisi doğurmadığını, gerçekteki akdi muhatabın ... olduğunu, ...'un müdürü olduğu ... adına yapılması gereken satışları ve tahsilatları, hiçbir hukuki ve ticari gereklilik olmaksızın kızının şirketi üzerinden yürütmeye çalıştığını, davacı tarafın "muvazaalı" bir şekilde araya girerek sanki satışı kendisi yapmış gibi bir görünüş yarattığını, buradaki muvazaanın, tarafların üçüncü kişileri veya mahkemeyi yanıltmak amacıyla, gerçekte aralarında hiç mevcut olmayan bir borç ilişkisini varmış gibi göstermeleri olduğunu beyanla muvazaa iddiasında bulunduğu görülmektedir. Muvazaa, iki tarafın iradesi ile beyanları arasında istenerek meydana getirilen bir uygunsuzluk halidir. (Eren, s. 350) Basit muvazaada tarafların muvazaalı sözleşmenin hiç hüküm doğurmaması konusunda anlaşmaları, nitelikli muvazaada ise muvazaalı sözleşmenin arkasındaki gizli sözleşmenin hükümlerinin meydana gelmesi konusunda anlaşmaları söz konusudur. (M. Kemal Oğuzman/Turgut Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. 1, ... 2018, s. 129) Her hâlükârda amaç, tarafların gerçekte istemedikleri bir sözleşmeyi üçüncü kişileri aldatmak maksadı ile yapmalarıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesine göre bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradeleri dikkate alınır. Muvazaada tarafların görünürdeki sözleşmenin hiç hüküm doğurmaması konusunda anlaştıkları dikkate alındığında, muvazaalı sözleşmenin Türk Borçlar Kanununun 19. maddesine göre hükümsüz olduğunun kabulü gerekmektedir. Zira burada, tarafların şeklen dahi olsa görünürdeki sözleşmenin kurulmasına dair karşılıklı irade beyanları mevcuttur. Bir diğer ifade ile sözleşme kurulmuş ise de, bu sözleşmenin hüküm ve sonuç doğurmamasına yönelik olarak tarafların arzusuna dayanan bir geçersizlik söz konusudur. (Oğuzman/Öz, s. 131) Muvazaalı işlemin varlığını ileri süren taraf bu iddiasını kanıtlamak zorundadır. Muvazaalı işlemin tarafı olan kimse muvazaa iddiasını mutlaka yazılı delille kanıtlamalıdır. Buna karşın, muvazaalı işlemin tarafı olmayan 3. şahıslar muvazaa iddialarını her türlü delille kanıtlayabilirler. Yargıtay yerleşmiş uygulamaları da bu yöndedir. (Y.I.B.K. 05.02.1947 Ta. 20/6, Y.H.G.K. 25.12.2002 Ta. 2002/4- 812 E, 2002/1094 K., Y.I.H.D. 03.04.1989 Ta, 1989/3806 E, 1989/3984 K., Yargıtay 13. H.D. 15.03.1974 Ta.1975/618 E, 1974/615 K., Y6.H.D. 20.02.1997 Ta. 1997/1142 E, 1997/1297 K., Y.13. H.D. 22.01.1998 Ta. 1997/10961 E, 1998/567 K.) 6098 sayılı TBK 19. maddesinde "(1) Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. (2) Borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı, bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz." hükmü ön görülmüş olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2.maddesinde ise "(1) Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. (2) Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Sözü edilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, kişinin kendi iradesi ile oluşturduğu muvazaayı, sonradan muvazaalı işlemin tarafına karşı ileri sürerek kendi lehine hak ve menfaat elde etmeye çalışması, hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağına ilişkin genel hukuk prensibine aykırı olduğu gibi, dürüstlük ilkesine de aykırıdır. Yargıtay içtihatlarında da vurgulandığı üzere, muvazaalı olduğunu iddia ettiği resmi işlemin tarafı olan kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, bu kişinin muvazaa iddiasının dinlenmeyeceği açıktır. Somut olayda, davalı şirketin Mahkememizce verilen kesin süreye rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, dosya kapsamında alınan 19/07/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; incelenen davacı şirket defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve bu nedenle HMK m. 222 uyarınca davacı lehine delil olma vasfını haiz olduğu, tarafların bağlı oldukları Vergi dairelerinen celbedilen Karşılaştırmalı Alış-Satış (BA/BS) Analiz formları üzerinde yapılan incelemede, davacı şirket tarafından düzenlenen takip konusu faturaların davalı şirket tarafından kendi BA formlarında eksiksiz olarak vergi dairesine beyan edildiği, bu durumun fatura muhteviyatı malların teslim alındığının kesin bir finansal göstergesi olduğu, VUK. m. 230 uyarınca "işyerinde teslim" şerhi taşıyan faturalarda sevk irsaliyesi eksikliğinin esasa müessir olmadığı, ayrıca davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılan 210.000,00 TL tutarındaki kısmi ödemelerin taraflar arasındaki cari hesap ilişkisini kanıtladığı, incelenen yasal ticari defter kayıtları, ödeme belgeleri ve çapraz vergi denetimi uyumu neticesinde, davacı şirketin icra takip tarihi itibarıyla davalı şirketten 1.602.341,30-TL alacaklı olduğu yönünde görüş ve tespitlere yer verildiği, sözü edilen raporun dosya kapsamına ve hükme elverişli olduğu görülmüş; davalı yan her ne kadar asıl iradelerinin dava ve takip konusu faturalara konu malın alım satımının dava dışı ... ... Ltd.Şti. ile gerçekleştirmek yönünde olduğunu ileri sürmüş ve muvazaa iddiasına dayanmış ise de, ileri sürdüğü muvazaalı işlemin bizatihi tarafı olduğu, bununla birlikte davacı tarafça dosyaya ibraz edilen fatura ve belgelere göre, takip ve dava tarihinden sonra da taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği, davalı adına fatura düzenlenmeye devam edildiği, gerek yukarıda açıklanan hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanarak hak talep edemeyeceği ilkesi ve dürüstlük kuralı, gerekse tacirin basiretli davranma yükümlüğüne ilişkin TTK.18/2 maddesinde ön görülen yasal düzenlemeler birlikte dikkate alındığında, davalı yanın muvazaa iddiasının ve ileri sürdüğü savunmaların hukuken itibar edilecek nitelikte olmadığı, kaldı ki, davalının savunmasında ileri sürdüğü gerekçelere dayanakla davacı tarafından tanzim edilen faturaları iade etme, yahut kendi kayıtlarına almama imkanına sahipken söz konusu faturaları kendi defterlerine işleyerek, BA vergi formu ile vergi dairesine beyan edilmesinin, malın teslim alındığına dair kesin bir karine oluşturduğu, böylelikle HMK.222 maddesi uyarınca davacı defterlerine ve vergi dairesi kayıtlarına göre, davacı şirketin icra takip tarihi itibarıyla davalı şirketten 1.602.341,30-TL alacaklı olduğu sonucuna varılmış, açıklanan nedenlerle ve davacı talebi ile bağlı kalınarak, davalı itirazının asıl alacak yönünden iptali ile takibin 1.602.341,30 TL asıl alacak miktarı üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına karar verilmiş, takibe konu alacağın faturaya dayalı ve likit olması sebebi ile davacı yanın icra inkar tazminatına ilişkin talebinin yasal şartlarının mevcut olduğu anlaşılmakla, davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenler ile; Davanın KABULÜ ile; 1-Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının asıl alacak yönünden İPTALİ ile takibin 1.602.341,30 TL asıl alacak miktarı üzerinden DEVAMINA, 2-Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 109.455,93 TL harçtan peşin olarak alınan 19.324,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 90.131,47 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından sarf olunan 15.453,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk Kanunu m.18/A-(13) uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 6.000,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince takdir olunan 248.327,78 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 19.324,46 TL peşin harç ve 732,00 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 20.056,46 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8- Karar kesinleştiğinde, arta kalan gider avansı bulunması halinde ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK.'nın 333. maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen iadesine, Dair verilen karar; taraf vekillerinin yüzüne karşı, taraflardan herhangi birisinin mahkememize başvurusu üzerine gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içerisinde, mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başkaca denk bir mahkemeye verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/10/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza