Bölge Adliye Mahkemesi 2026/120 E. 2026/1557 K.

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2026/120 Esas 2026/1557 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/120 KARAR NO : 2026/1557

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 04/11/2025 NUMARASI : 2018/251 Esas 2025/718 Karar DAVA : Şirketin Feshi DAVA TARİHİ : 27/09/2023 KARAR TARİHİ : 05/11/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2026

Taraflar arasındaki şirketin feshi istemine ilişkin asıl ve birleşen davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı asıl ve birleşen davada davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili ...'ın babası, ...'ın ise büyükbabası merhum ... tarafından kurulduğunu, çok sayıda gayrimenkulü bulunan şirketin tüm mal varlığının merhum ... tarafından şirkete kazandırıldığını, şirketin ...'nın sahibi olduğunu, onlarca gayrimenkulü bulunan şirketin neredeyse tek gelir kaynağının gökdelende bulunan gayrimenkullerden elde edilen kira getirisi olduğunu, 20 katlı gökdelenin 17 katının yıllardır atıl bir şekilde bekletildiğini, bu durumun şirketin yıllardır elde etmesi gereken geliri elde edememesine ve ortaklarının sergilenen kötü yönetim nedeniyle zarara uğratılmasına neden olduğunu, ...'ın 07/01/2014 tarihinde vefat ettiğini, mal varlığının şirket üzerinden eşine ve çocuklarına miras hisseleri oranında intikal ettiğini, şirketin aile şirketi olduğunu, şirket ortaklarından Fatma Kahraman'ın %24,13, ..., ..., ..., ..., ...'ın ayrı ayrı %14,47, ..., ... ve ...'ın ayrı ayrı %1,03 oranında hisseleri bulunduğunu, davacıların toplam hisse oranının %15,62 olup, TTK hükümleri uyarınca azınlık haklarına sahip olduklarını, merhum ...'ın vefatından sonra bir araya gelen aile fertlerinin şirketin malvarlıklarının, mirasçıların hisseleri oranında bölüşülmesi, şirketin yönetim kurulunda daha önce yer almayan merhumun küçük oğlu ...'ın yönetim kurulu başkanlığına getirilmesi, tasfiye süreci boyunca şirket envanterine kayıtlı ve merhumun şahsi kullanımında olan ev ve aracın tüm mirasçılar tarafından ortak kullanıma açık olması, şirkete ait gayrimenkullerde oturanlar ile kiracılık sözleşmesi yapılması ve kira ödenmeye başlanması gibi konularda sözlü mutabakata varıldığını, müvekkilinin bu anlaşma çerçevesinde her türlü yükümlü harfiyen yerine getirdiğini, ancak Yönetim Kurulu Başkanı ...'ın, müvekkillerine karşı hasımhane tutum ve davranışlar sergilediğini, yönetim kurulu başkanı olmasının verdiği yetkileri kullanarak aldığı hasımhane kararların boyutunu her geçen gün artırdığını, müvekkili ...'ın şirketin yönetimi hakkında bilgi ve belge talep ettiğini, 26/10/2016 tarihinde şirket merkezinde yapılan yönetim kurulu toplantısında toplantı gündeminde olan hususlar hakkında bilgi ve belge talep etmişse de bu bilgi ve belgelerin kendisine verilmediğini, yönetim kurulunu oluşturan kardeşler arasında kavga çıktığını ve müvekkili ...'ın toplantıyı terk etmek zorunda kaldığını, bu tartışma sonrasında da ihtarname göndererek 10/11/2016 tarihli yönetim kurulu toplantısına can güvenliği nedeniyle katılamayacağını, yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini noter ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirdiğini, davalı şirketin kötü yönetildiğini, asli faaliyeti olan inşaat taahhüt işlerini yapmayı bıraktığını, sadece kira geliriyle varlığını yürüten bir şirkete dönüştüğünü, davalı şirket adına kayıtlı onlarca gayrimenkulün yıllardır atıl bir şekilde bekletildiğini, 2017 yılı ocak ayında yapılan genel kurulda şirkete ait 2 otelin de işletilmediğinin öğrenildiğini, genel kurulda yapılan bilgilendirme ile gayrimenkuller ve şirket bünyesindeki otellerin ruhsat sorunlarının yakın zamanda giderildiği beyan edilmiş ise de, otellerden sadece bir tanesinin kısa bir süreliğine açılıp kapatıldığını, gayrimenkullerin atıl bir şekilde bekletildiğini, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/244 E. sayılı davasıyla, 2016 yılına ait olağan genel kurul toplantısında kısa hesabının usulüne uygun tutulmadığı şirket ortaklarına yanlış ve hatalı bilgiler verildiği hususlarının tespit edildiğini, genel yönetim giderlerinin şirket faaliyet karının ortaklara 425.893,99 TL fazla açıklandığını, genel kuruldan hemen önce kendilerine sunulan bilanço ve gelir gider tablosu ile genel kurulda sunulan 2016 yılı faaliyet raporu içindeki finansal tabloların dahi birbirinden farklı olduğunu, şirket yönetim kurulu başkanı ...'ın şirketin çok sayıda gayrimenkul olmasına rağmen şirketin borçları olduğu ve zarar ettiği, şirketin acil nakit ihtiyacı olduğunu söylemesi üzerine hissedarlardan borç para talep ettiğini, müvekkili ...'ın 2014, 2015 ve 2016 yılları arasında 1.810.000,00 TL'yi elden annesine teslim ettiğini, bu tutarın 1.510.000,00 TL'sinin hala kendisine ödenmediğini, bu şekilde paydaşlardan toplam 12.066.666,00 TL'nin şirkete borç alarak verildiğini, şirket bilançolarında bu hususun yer almadığını, 2016 yılına ait olağan genel kurul toplantısında ortaklara borçlar hesabının 2015 yılında 24.554.971,21 TL iken 2016 yılında 20.573.507,82 TL olarak gösterildiğini, hissedarlardan toplanan milyonlarca liranın hissedarlar adına değil kendisi şirkete borç vermiş gibi muhasebeleştirildiğini, müvekkilinin savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkili tarafından gönderilen ihtarname ile azınlık haklarının kullanılacağının ihtar edildiğini, bunun üzerine şirket adına kayıtlı villada oturmakta olan müvekkiline karşı 06/10/2016 tarihinde imar iznine aykırı tadilat yapıldığı iddiasıyla ... tarafından ihtar gönderildiğini, 2018/187 E. sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası gayrimenkulün kirasını kira sözleşmesi ve kanuna aykırı bir şekilde keyfi olarak önceki kira bedelinin üç katı olan aylık 13.000,00 TL'ye çıkararak yönetim kurulu toplantısından bir gün önce 156.000,00 TL yıllık kira bedeline ilişkin fatura tanzim edildiğini, davalı şirketin müvekkili aleyhine tahliye davası açtığını, imara aykırılık olduğu hususunda belediye nezdinde şikayette bulunduğunu, müvekkilleri ile davalı şirketin diğer ortakları arasında hakaret ve tehdit içeren sözler nedeniyle ceza dosyaları bulunduğunu, ayrıca ... tarafından müvekkilleri aleyhine koruma tedbir kararı aldığını, bu haksız tedbir kararının müvekkilinin itirazı üzerine kaldırıldığını, şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıkların hem hukuk hem ceza yargılamasını konu olduğunu, şirketin bütün bu uyuşmazlıklar bir tarafa bırakıldığında dahi verimli bir şekilde işlemediğini, şirketin yalnızca kira gelirleriyle ayakta durabildiğini, bunun dışında kayda değer hiçbir faaliyeti bulunmadığını belirterek davalı şirketin feshine ve tasfiyesine, mahkemece fesih ve tasfiye uygun görülmez ise müvekkillerinin paylarının karar tarihine en yakın gerçek değerinin ödenmesi suretiyle ya da şirket varlıklarının ortakların payları oranında bölüştürülmesi suretiyle ortaklıktan çıkarılmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, müvekkili ...'ın babası merhum ... tarafından 1983 yılında Ankara'da kurulduğunu, şirketin iş sermayesinin 225.000.000,00 TL olduğunu, çok sayıda gayrimenkulü bulunan şirketin tüm mal varlığının, merhum ... tarafından şirkete kazandırıldığını, şirketin, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 21/2/2006 tarih ve 2006/10 nolu kararı ile 55.000.000 Usd'ye satılan ...'nın (...) sahibi olduğunu, onlarca gayrimenkulü bulunan şirketin uzun zaman boyunca gökdelenden elde edilen kira getirisi ile faaliyetine devam ederken yaklaşık üç sene önce Alanya/Konaklı bölgesinde bulunan oteli altı sene atıl vaziyette durduktan sonra kiraya verildiğini, şirketin diğer oteli olan Antalya/Belek'te bulunan ...'in ise şirket tarafından yönetilmekte olup kötü yönetimden dolayı otelin yıllardır tam kapasite ile çalışmadığını, zarar ettiğini, bu durumun şirkette yıllardır elde edilmesi gereken gelirin elde edilmemesi ve ortakların kötü yönetim yüzünden zarara uğratılması anlamına geldiğini, davalı şirketin yüzde yüz aile şirketi olduğunu, merhum ...'ın 2014 yılında vefat etmesinden sonra şirkete herhangi bir taşınmaz kazandırılmadığı gibi mevcut taşınmazların da bakımsız ve çürümeye terk edildiğini, şirketin hiçbir gelir elde edemediğini, şirketin olduğu yerde saymasının kazanç kaybı olarak nitelendirildiğini, kâr elde etmemesinin şirket varlığına aykırı olduğunu, müvekkilinin payı oranı nedeniyle alınan kararlarda olumlu veya olumsuz etkisinin olmadığını, bu nedenle toplantılara katıldığında çoğunluğa uymak zorunda kaldığını, bunların yanı sıra davalı şirketin, yıllar sonra ilk defa, kira geliri elde etmeye başlaması ile kâr elde ettiğini ve gerekli olmadığı halde elde ettiği milyonlarca liralık kârı dağıtmadığını, sadece kiralanan taşınmazlardan aylık yaklaşık 1.000,000,00 TL kira geliri elde eden bir şirket'in neden ortaklarına kâr dağıtmadığının gerçekten açıklanmaya muhtaç bir konu olduğunu, kâr dağıtımı yapılmamasının feshe haklı sebep teşkil edeceğini belirterek davalı şirketin feshine ve tasfiyesine, mahkemece fesih ve tasfiye uygun görülmez ise müvekkilinin paylarının karar tarihine en yakın gerçek değerinin ödenmesi suretiyle ya da şirket varlıklarının ortakların payları oranında bölüştürülmesi suretiyle ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin aile şirketi olduğunu, şirketin haklı nedenle feshini gerektirir bir neden bulunmadığını, davacılar ile diğer ortaklar arasında meydana gelen uyuşmazlıkların şirketin işlerine yansıdığını, davanın davacı tarafından şirket ortağı olan diğer kardeşlerini zarara uğratma amacıyla açıldığını, şirketin neredeyse tek gelir kaynağının gökdelende bulunan gayri menkullerden elde edilen kira getirisi olduğunu, gökdelenin 17 katının atıl bir şekilde bekletildiği iddiasının doğru olmadığını, ayrıca Antalya Belek'de bulunan otelin daimi turizm işletme belgesi alınarak üst hakkının tapuya yeniden tescil ettirildiğini, 2017 ve 2018 yaz sezonlarında hizmete açıldığını, davacı ...'ın müvekkili şirket yönetim kurulu başkanına verdiği rahatsızlık nedeniyle hakkında koruma tedbir kararı verildiğini, asılsız suçlamalar ile ihtarnameler keşide edildiğini, müvekkili şirketin kötü yönetilmediğini, davacı ...'ın müvekkili şirkete ödeme yaptığı iddiasının gerçek olmadığını, şirketin acil ihtiyaçlarının yönetim kurulu başkanı tarafından finanse edildiğini, müvekkili şirketin 4 adet villasında şirket ortaklarının kiracı sıfatıyla oturduğunu, davacı ...'ın kiracı olarak ikamet ettiği villaya mimari projeye aykırı olarak tadilat yaptığını, müvekkilinin usulsüz tadilatlar nedeniyle tahliye davası açtığını, kira bedelinin rayiç değerden düşük kalması nedeniyle tüm kiracılar arasında eşitliğin sağlanması için kira bedelinin artırıldığını, davacı ...'ın geçmişten gelen nörolojik sorunları bulunduğunu, şirket karının her geçen yıl arttığını, davacıların dava dilekçesinde fesihten başka çözüm yollarını da kabul ettiğini, şirketin feshinin gerekmediğini, şirketin feshine karar verilmesinin diğer şirket ortaklarının menfaatini zedeleyeceğini, davacıların alternatif çözümü kabul ettiklerine göre mahkemece fesih ve tasfiye talebinin reddi ile davacıların ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesinin en uygun çözüm olacağını belirterek müvekkili şirketin feshini gerektirecek haklı nedenler bulunmadığından fesih ve tasfiye talebinin reddine, şirket varlıklarının ortakları payları oranında bölüştürülmesi suretiyle davacıların ortaklıktan çıkarılmalarına karar verilmesini istemiştir. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının uzun yıllardır müvekkili şirketin yönetim kurulunda yer aldığını, yönetim kurulu başkan vekilliği görevinin halen devam ettiğini, davacının yönetim kurulu kararlarına katılmadığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, iş ve işlemlerde olumlu oyu bulunan davacı tarafın yönetim kurulu kararlarında da imzası da bulunduğunu, ortakların babalarının vefatından sonra göreve gelen yönetimin şirkete değer kattığını, şirketin davalık işlerini çözdüğünü, gelir getirebilecek gayri menkullerin iyileştirildiğini, 1958 yılından itibaren hiçbir taahhüt işi alınmadığını, şirketin mal varlığının artmamasının en önemli sebebinin bu olduğunu, davacının hem kar dağıtımı yapılmasını hem de şirkete yatırım yapılmasını beklediğini, şirketin atıl durumda olan ana faaliyet alanını oluşturan gökdelen iş merkezinin kullanılabilir hale getirildiğini, şirkete ait ... otelin tahsis kararının uzatıldığını, tadilat ve bakım yapılarak kullanıma hazır hale getirildiğini, Alanya ilçesinde bulunan otelin revize edildiğini, yatırımcı bulunmak suretiyle otelin ticari hayata kazandırıldığını, davacının genel kurullarda alınan kar dağıtım kararlarına itiraz etmediklerini, şirketin kalan ortaklarının ortaklığın devamında menfaati bulunduğunu, şirketin feshi son çare olup, somut olayda şirketin feshini gerektirecek bir durum bulunmadığını, davacının ortaklıktan ayrılmak istemesinde kendi kusuru bulunduğunu, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağını, davacının dava açmakta haklı bir sebebi bulunmamakla birlikte şirket ortaklıktan ayrılma talebi konusunda bir itirazları bulunmadığını, şirketin feshini kabul etmediklerini, haklı sebeple kusur konusunda itirazları bulunduğunu, davacının kusurlu olduğunu belirterek davacıların şirketin feshi ve tasfiyesine karar verilmesi yönünden taleplerinin reddine, TTK'nun 531. maddesi uyarınca kusurlu olan pay sahibi davacının şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verilmesi yönünden davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalı şirket vekilinin (yargılamanın değişik aşamalarında davaya katılan farklı vekillerce) birleşen davayı da kapsayacak şekilde şirketin fesih ve tasfiyesini istemede haklılık bulunmadığı ifade edilip, çıkma payı ödenmek suretiyle davacıların şirketten çıkarılmasına karar verilmesini talep ettikten sonra, cevap dilekçesini ıslah ederek haklılık durumu araştırılarak karar verilmesi şeklinde esas dava açıldıktan beş yıldan fazla zaman geçtikten ve yukarıda açıklandığı üzere tahkikat sürdürüldükten sonra beyanda bulunulmasının iyi niyet kurallarına uygun olmadığı, cevap dilekçesinin kabule ilişkin bölümünden ıslah yoluyla vazgeçilmesi şeklinde HMK'da bir düzenleme bulunmadığı, davacıların çıkma payları ödenmek koşulu ile şirketten çıkmayı kabul ettikleri gibi, davalı şirket vekilinin de gerek cevap dilekçesi gerekse yargılamanın değişik aşamalarında davacı şahıs şirketin feshi ve tasfiyesi yönünde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun talebin reddine, payının gerçek değerinin ödenmesi karşılığında ortaklıktan çıkarılma talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiş olduğu, yargılama aşamasında alınan ek bilirkişi kurulu raporundaki davacıların paylarına ilişkin hesaplamanın hükme esas alındığı gerekçesiyle asıl davada davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne, 2.343.396.346,94 TL ayrılma akçesinin 04/11/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, davacının davalı şirketten çıkarılmasına, davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne, 166.865.686,05 TL ayrılma akçesinin 04/11/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, davacının davalı şirketten çıkarılmasına, birleşen davada davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne, 2.343.396.346,94 TL ayrılma akçesinin 04/11/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, davacının davalı şirketten çıkarılmasına karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl ve birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen davalar bakımından TTK'nun 531. maddesinin açıkca ihlal edildiğini, somut olayda, asıl davanın davacısı ...’ın sahip olduğu pay oranı itibarıyla dava açma ehliyetinin bulunmadığı hususunun tamamen göz ardı edildiğini, tüm davacılar yönünden TTK'nun 531. maddesi kapsamında zorunlu olan haklı sebep incelemesinin yapılmadığını, bu yönüyle kararın eksik incelemeye dayandırıldığını, hukukun evrensel nitelik taşıyan temel ilkelerinden biri olan kimse kendi kusurundan yararlanamaz ilkesinin de mahkemece bütünüyle yok sayıldığını, davacıların haksız ve hukuka aykırı şikayetleri derdest dosyada mevcut olup, yapılacak istinaf kanun yolu incelemesinde dikkate alınması gerektiğini, davacıların bizzat kendi eylem ve kusurlarından kaynaklanan süreçleri dayanak yaparak şirketin feshini talep etmeleri hukuken korunamayacağını, aksinin kabulü TMK'nun 2. maddesine aykırı olarak dürüstlük kuralına aykırı hareketi koruyacağını, bu durumun davacıların bizzat kendi eylem ve kusurlarına dayanarak şirketin feshini talep etmelerinin hukuken korunamayacağını açıkça ortaya koyduğunu, mahkemece bu hususların değerlendirme dışı bırakılarak hüküm kurulmasının, kararın hukuka aykırılığını daha da ağırlaştırdığını, yargılama devam ederken davacılar ... ve ... vekili, 19.01.2023 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu seçiminde lehe oy kullandığını, bu durumun davacıların hem çelişkili davranış yasağını ihlal ettiklerini, hem de dava ve dava süreci boyunca iyiniyetten uzak davrandıklarını açıkça gösterdiğini, davacıların bu hareketleriyle haklı sebep iddiasında bulunamayacaklarını, bu iddiaları hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olacağını, nitekim mahkemenin haklı gerekçe kabul ettiği olayların, davacıların yönetim kurulu nezdinde olumlu oy kullanmadan önce gerçekleştiğini de hatırlatmak istediklerini, birleşen davanın davacısı ..., dava açıldığı tarih itibarıyla şirketin yönetim kurulu üyesi olup, ...’ın, müvekkili şirkete karşı herhangi bir dava açmadığını, şirket yönetimiyle veya şirketle arasında süreklilik arz eden bir husumet yahut hukuki ihtilaf bulunmadığını, mahkemece verilen gerekçeli kararda dahi ... ile ...'ın yönetim kurulu arasında somutlaştırılabilen herhangi bir çekişmeye yer verilemediğinin açıkça ortada olduğunu, TTK'nun 531. maddesi kapsamında aranan haklı sebep koşulunun, birleşen dava yönünden kesinlikle oluşmadığını, şirket yönetiminde aktif görev alan, şirket faaliyetlerine ilişkin herhangi bir ihtilaf ileri sürmeyen ve dava tarihinde yönetim kurulu üyesi olan kişinin, şirketin feshini ya da ortaklıktan çıkarılmayı talep etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, gerekçeli kararda bu sebeple ... yönünden herhangi bir değerlendirme yapılamadığı anlatıma yer verilemediğini, 29.12.2023 tarihli cevap dilekçesi ıslahının işleme alınmamasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, ıslah dilekçesinin davacı tarafa hiç tebliğ edilmediğini, buna rağmen gerekçeli kararda yer verilerek, dilekçenin TMK 2. maddesi uyarınca kötü niyetli olduğu yönünde herhangi bir somut ve hukuken kabul edilebilir gerekçe ortaya konulmadığını, müvekkili tarafça gerek cevap dilekçesinde gerekse ıslah dilekçesinde, davanın kabul edilmediğini, herhangi bir kusur ikrarında bulunulmadığı açıkça belirtildiğini, yalnızca kanunun öngördüğü sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, kabul edilebilir nitelikte alternatif çözüm ihtimallerine temas edildiğini, buna karşın mahkeme tarafından, yargılamanın hiçbir aşamasında, TTK'nun 531. maddesi kapsamında alternatif diğer çözümlerin tespiti ve değerlendirilmesine yönelik herhangi bir bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı gibi bu hususta gerekçeli bir değerlendirmeye de yer verilmediğini, ayrılma akçesinin bilirkişilerce hesaplanabileceği beyanı, davanın kabulü, ayrılma akçesinin ödenmesine karar verilmesi anlamına gelmeyeceğini, zaten söz konusu davada ayrılma akçesinin her halükarda hesaplanacak ve neticesinde değer arttırımından ve harç tamamlanmasından sonra davanın kabul ya da reddine karar verileceğini, bu sebeple mahkemece gerekçeli kararda yer verilen bu beyanların davanın kabulü olarak hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin ortaklıktan çıkma payının (ayrılma akçesinin) ödenmesine hükmetmesini alternatif çözümün kabul edilmesi olarak nitelendirmesinin, TTK'nun 531. Maddesinin lafzına, amacına ve yerleşik doktrinel kabullere açıkça aykırı olduğunu, ayrılma akçesine hükmedilmesinin, kanunda sayılan son çare niteliğindeki yaptırımlardan biri olup, alternatif diğer çözümlerin varlığının ve uygulanabilirliği araştırılmadan doğrudan başvurulabilecek bir yöntem olmadığını, bu davanın haklı nedenle fesih davası olduğunu, davacının doğrudan ortaklıktan çıkarılma talep etme hakkı bulunmadığını, taraflarınca duruma uygun düşen diğer çözümlerin belirlenmesi yönünde yapılan açıklamanın, davanın kabulü niteliğinde bir beyan olmayıp yalnızca kanunun gerektirdiği ihtimali hatırlatmaya yönelik olduğunu, bunun aksine yorum yapılmasının, gerekçeli kararda fahiş hata niteliğinde olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararda yer verdiği içtihat kendi uygulamasının aleyhine olup, mahkeme kararının yanlışlığı kendi gerekçeli kararında yer verdiği emsal kararla dahi sabit bulunduğunu, feshin son çare olması ilkesi gereğince mahkemenin öncelikle davacı pay sahiplerinin menfaatlerinin başka bir hukuki yolla korunup korunamayacağını ve fesih yerine uygulanabilecek alternatif çözümler bulunup bulunmadığını değerlendirmesi gerektiğini, buna ilişkin inceleme yapılmaksızın verilen kararın açıkça hatalı olduğunu, mahkemenin genel kurulun yetki alanına giren konularda karar alınmasını gerektiren alternatif çözümler üretebileceğini, buna rağmen mahkemenin, bu ihtimallerin hiçbirini tartışmaksızın, doğrudan ayrılma akçesinin ödenmesine hükmettiğini, bu suretle TTK'nun 531 maddesi kapsamında kendisine tanınan takdir yetkisini eksik ve hatalı biçimde kullandığını, sadece tek bir bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ve usule aykırı hesaplamalar içeren rapora dayanılarak, davacıların ayrılma akçesi ödenmek suretiyle şirketten çıkarılmalarına karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, üstelik ayrılma akçesinin ödenmesine karar verilirken ana nakit akımının, ana gelir kaynağı ve kasa hesabının da değerlendirilmediğini, yalnızca 1 bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan usule aykırı bilirkişi raporuna istinaden davacılara ayrılma akçesini ödeyerek şirketten çıkmalarına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yine şirket nakit durumu ve akışı değerlendirilmeden ayrılma akçesinin taksitlendirilmemesi ve gerekçeli kararda ödeme zamanına dair ibare konulmamasının da hukuka aykırı bulunduğunu, ayrılma akçesi ancak kesinleştiğinde ödenebileceğini, Yargıtay 11. Dairesi'nin yerleşik kararlarının da bu yönde olduğunu, bu sebeple gerekçeli kararda bunun da belirtilmesi gerektiğini, somut olayın özellikleri çerçevesinde, anonim şirketin belirlenen bedeli ödeyebilmek için serbestçe kullanabileceği yedek akçelere sahip olup olmadığını, kendi malvarlığını tüketmeksizin teminat verebilecek bir üçüncü kişi aracılığıyla kredi temin edip edemeyeceğini, kısacası şirketin ödeme gücünü fiilen karşılayıp karşılayamayacağı yönünde ayrıntılı bir inceleme yapılması gerektiğini, doktrinde de kabul edildiği üzere, ortaklığın malvarlığı ve likiditesi payın gerçek değerini karşılamaya elverişli değilse pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılması kararı verilemeyeceğini, diğer alternatif çözümler üzerinde durulması bağımsız yönetim kurulu üyesin atanması gibi yöntemlere başvurulması da mümkün olduğunu, mahkeme tarafından bu şekildeki çözümlere hiçbir zaman başvurulmadığını, büyük ve kapsamlı ve kar dağıtan bir şirketin parçalanmasından başta devlet olmak üzere kamusal ve bireysel menfaat oluşmayacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporları usul ve esas yönünden hatalı olup, kdv ve vergi yönünden belirsiz olduğunu, uzman görüşünün dikkate alınmaması hukuki dinlenilme hakkının ihlali olduğunu, aldıran bilirkişi raporunda, temel değerlendirme hataları yapıldığını, müvekkiline ait olup tahsisli kullanım kapsamında bulunan Antalya/Belek’teki ..., hukuki niteliği yok sayılarak mülkiyetmiş gibi değerlendirildiğini, oysa söz konusu taşınmaz yönünden tahsis süresinin sınırlı olduğunu, yıllık tahsis bedellerini, ...’a yapılan ödemelerin dikkate alınmaksızın değerlendirme yapılmasının raporu gerçeklikten ve hukuki temelden yoksun hale getirdiğini, mahkemece aldıran 23.04.2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile müvekkiline ait tahsisli ve mülkiyet kapsamındaki otel, arsa, villa, taşınır ve taşınmaz tüm malvarlığı değerleri, gerçek piyasa değerlerinin çok üzerinde fahiş tutarlarla tespit edildiğini, mahkemece aldıran ek rapordaki değerllemeler ile sunulan uzman görüşü karşılaştırıldığında, aralarında son derece yüksek meblağ farkları bulunduğunu, ticari hayatın olağan akışı içerisinde, aynı malvarlığı unsurlarına ilişkin bu denli fahiş ve birbirinden kopuk değerlemelerin yapılmasının mümkün olmadığını, bu ölçüde farklılık içeren bir bilirkişi raporunun hukuken güvenilir ve hüküm esas alınabilir nitelikte olduğunun kabul edilemeyeceğini, raporda bilirkişi heyetinde yer alan gayrimenkul değerlendirme uzmanlarının spk lisanslarına sahip olduklarını gösterir herhangi bir belgeye yer verilmediğini, bu yönüyle raporun, usul ve yetkinlik bakımından da ciddi sakatlıklar içerdiğini, 2019 yılı şubat ayında, ... Mahallesi’nde bulunan 75 adet villa ve 1 adet iş merkezi, davacı ...’dan, kdv dâhil toplam 10.868.649,57 TL bedelle satın alındığını, bu bedelin günümüze uyarlanmasında, TÜİK verileri ve yerleşik ekonomik uygulamalarda esas alındığı üzere en fazla 13–14 katlık bir çarpanla hesaplama yapılması mümkün iken, bilirkişilerce 150 kat gibi tamamen afaki ve izahı mümkün olmayan bir çarpan kullanılması, ticari hayatın olağan hatta olağanüstü akışına dahi açıkça aykırı olduğunu, bu nitelikteki bir hesaplamanın, ekonomik verilerle, piyasa koşullarıyla ve makul yatırım getiri oranlarıyla bağdaşmasının mümkün olmadığını, mahkemece bilirkişileri tarafından, Ankara/Ümitköy’de bulunan iki parsel arsa; 170.802.700 TL ve 959.596.219 TL olmak üzere toplam 1.130.398.919 TL (yaklaşık 29.360.000 Usd) olarak değerlendiğini, bu tespitin, taşınmazın hukuki ve fiilî niteliği dikkate alındığında açıkça hatalı olduğunu, özel ve teknik bilgi gerektiren uyuşmazlıklarda, tarafaşa sunulan uzman görüşünün mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini, mahkemece aldırlan bilirkişi raporu ile taraflarınca sunulan uzman görüşleri arasında ciddi ve maddi nitelikte çelişkiler bulunmasına rağmen, bu çelişkiler giderilmeksizin, uzman görüşlerinin gerekçeli ve denetlenebilir biçimde tartışılmaksızın hüküm kurulmasının, usul hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmadığını, mahkeme ve uzman görüşü arasındaki yaklaşık 7.000.000.000 (7milyartl) gibi bir fark karşısında mahkemenin yeni heyetten rapor almamasının izahtan veraset olduğunu, kdv ve diğer vergi yükünün şirkete yükletilmesinin hukuka aykırı olup, davacılar lehine sebepsiz zenginleşmeye, diğer hissedarlar ve şirket aleyhine ise sebepsiz fakirleşmeye yol açtığını, bilirkişi raporlarında, tespit edilen bedellerin kdv dahil mi yoksa hariç mi olduğuna ilişkin herhangi bir açıklama veya hüküm bulunmadığını, şirketin, söz konusu mal varlığı değerlerini fiilen nakde çevirmeye karar verse ve tüm gayrimenkullerini satsa dahi, kdv ve sair vergileri kendisi ödemek zorunda kalacağını, buna rağmen davacıların ayrılma akçesi vergisel yükler düşülmeksizin hesaplandığını, şirketin katlanmak zorunda olduğu vergi yükleri davacılara yansıtılmadığını, bu durumun, davacı azınlık hissedarlar lehine açık bir sebepsiz zenginleşmeye, buna karşılık diğer şirket hissedarları ve şirket aleyhine ise sebepsiz fakirleşmeye neden olduğunu, vergi boyutu hiç değerlendirilmeden ve uzman görüşleri gerekçesiz biçimde dışlanarak hüküm kurulmasının, kararın hukuka aykırılığını ağırlaştıran bir diğer neden olduğunu, mahkemenin reddi hakim taleplerinin esas hükümle birlikte istinaf edilecek şekilde değerlendirmesinin hukuka aykırı olup adil yargılanma hakkımızi ihlal ettiğini, müvekkili tarafından 16/09/2025 tarihli dilekçe ile süresi içinde reddi hakim talebinde bulunulduğunu, talebin mahkeme başkanının yargılamanın tarafsızlığıyla bağdaşmayan, davacılar lehine açık yönlendirme ve telkin içeren tutum ve beyanlarına dayandığını, bu hususların ayrıntılı şekilde açıklandığını, 09.09.2025 tarihli duruşmada yaşanan hukuka aykırı uygulamaların gece saatlerinde ihtiyati tedbir talebinde bulunan tecrübeli bir avukatın, ertesi gün hiçbir hukuki gerekçe sunmaksızın talebinden vazgeçmesinin hayatın olağan akışına ve mesleki deneyimle bağdaşmadığını, bu durumun mahkeme başkanının yönlendirmeleri neticesinde gerçekleştiğini, dahası mahkemenin, davacı dilekçesinin davalıya tebliği ve beyanda bulunmak üzere süre verilmesine ilişkin önceki ara kararından da usulsüz şekilde rücu ettiğini, bu hususta herhangi bir hukuki gerekçe göstermediğini, aynı duruşmada taraflarınca sunulan beyanlarda, uzman görüşleri doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması talep edilmiş olmasına rağmen, bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz herhangi bir ara karar tesis edilmediğini, mahkeme başkanının kısık sesle “gerisini zimnen reddettik” şeklinde beyanda bulunduğunun duyulduğunu, oysa ticaret mahkemelerinde yazılı yargılama usulü uygulanmakta olup zimni red müessesesinin yeri bulunmadığını, mahkeme başkanı 08.09.2025 tarihli dilekçenin sonuç kısmında yer alan üç maddelik talep bölümünü işaret ederek davacı vekiline “son gün beyan yazıyorsunuz, okumaya fırsat bulamıyorum. hatta bu dosya için hafta sonu çalıştım. Ama bu yazdığım 6. sayfadaki 3 maddeyi dikkate alırsam dava uzayacak. Sen en iyisi sözlü olarak bu beyanlardan dön.” “şirketin feshini istiyorsan, haklı sebep derdin varsa senin dosyanı ayırayım.” şeklindeki ifadelerin yer aldığını, bu beyanların, mahkeme başkanının yargılama sürecine aktif şekilde müdahale olduğunu, davacı vekiline hangi taleplerden vazgeçmesi gerektiği yönünde yol gösterdiğini ve dava stratejisini fiilen şekillendirdiğini açıkça ortaya koyduğunu, bu yönlendirmeler neticesinde, bir gün önce ihtiyati tedbir talebinde bulunan davacı vekilinin ertesi gün bu talebinden vazgeçtiğini, davacı vekilinin beyanı, serbest iradeye değil, mahkeme başkanının yönlendirmesine dayandığını, eksik harcın tamamlanmasına ilişkin daha önce verilen bir aylık sürenin, mahkeme başkanı ile davacı vekilleri arasındaki diyalog sonucu bir haftaya indirilmesi, başkanın davacı taraf lehine pozisyon aldığını gösterdiğini, aynı mahkeme başkanının görev yaptığı Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/501 e. sayılı dosyasında da benzer bir tutum sergilediğinin görüldüğünü, başkanın duruşmada: “bu dava, şirketin feshi davasında bekletici mesele yapılabilir, bu da süreci uzatır.” şeklinde görüş beyan ettiğini, bu beyanın ardından davacılar ... ve ..., yaklaşık 3.000.000 TL değerindeki davalarını takip etmeyerek dosyanın düşmesine sebebiyet verdiğini, bu durumun mahkeme başkanının açıklamalarının yargılamaların seyrini doğrudan etkilediğini açıkça gösterdiğini, mahkeme kararında faiz başlangıç tarihi yanlış olup, konunun niteliği itibariyle ancak kesinleşmeye birlikte faiz başlayabileceğini, davacıya söz konusu çıkma payı ödense dahi şirket üzerindeki hissedarlığı karar kesinleşinceye kadar devam ettiğini, o halde ivazlı bir işlem söz konusu olup, karşılıklı olarak kararın kesinleşmesiyle birlikte faizin işletilmesi gerekeceğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/8313 Esas 2023/2272 Karar sayılı ilamı uyarınca da ayrılma akçesine kesinleşme tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiğini, huzurdaki dava bir alacak davası olmayıp, tespit davası olduğunu, dolayısıyla yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin nisbi değil, maktu tespit edilmesi gerektiğini, şirketin ana gelir akımı/nakit varlığı/ ödemenin taksitler halinde yapılması gibi durumlar mahkemece incelenmemiş olup, söz konusu kararla şirket fiilen tasfiye edilmiş hale geleceğini, gerek şirketin nakit malvarlığının ayrılma akçesini karşılamaya yetmemesi gerekse tüm vergi yüklerinin şirkete yükletilmesi ve işleyen faiz karşısında şirketin tüm reel malvarlığı davacıların mevcut alacağına ancak yeteceğini, mahkeme kararının müvekkil şirketin ticari faaliyetlerini engelleyecek ve iflasına sebebiyet verecek mahiyette olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Asıl ve birleşen dava; TTK'nun 531. maddesi uyarınca haklı nedenle anonim şirketin feshi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Asıl ve birleşen davada davacı yan anonim şirketin haklı sebeple fesih koşullarının oluştuğunu ileri sürmüş, davalı yan ise şirketin feshini gerektirecek haklı nedenler bulunmadığını, fesih ve tasfiye talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafından terditli olarak ortaklıktan çıkarılması yönündeki alternatif çözümü kabul ettiklerine göre davacıların ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçeyle asıl birleşen davalarda çıkma payı istemli davanın kabulüne, asıl ve birleşen davada davacıların tespit edilen çıkma paylarının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Taraflar arasında asıl ve birleşen dosya davacılarının davalı şirket ortağı oldukları hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmayıp, uyuşmazlık, anonim şirketin haklı sebeple fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı yanın asıl ve birleşen davadaki cevap dilekçelerinin haklı sebebin kabulü niteliğinde olup olmadığı, asıl ve birleşen davada davalı yanın alternatif çözüm yöntemi olan ortaklıktan çıkma yönündeki talebinin haklı sebebin varlığı sonucunu doğurup doğurmayacağı, anılan talep üzerine mahkemenin haklı sebebin varlığını tartışması gerekip gerekmediği, feshe dayanak gösterilen haklı nedenlerin diğer ortaklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, feshe dayanak gösterilen haklı nedenlerin oluşmasının davacılardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacılardan kaynaklanmıyor ise fesih yerine alternatif çözüm yollarının uygulanıp uygulanmayacağı hususlarından kaynaklanmaktadır. Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; anonim şirketin haklı nedenle feshi 6102 sayılı TTK'nun 531. maddesinde düzenlenmiştir. Asıl ve birleşen dava tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 531. maddesi "Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir." hükmünü içermektedir. Anılan hüküm uyarınca sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri ancak haklı sebeplerin varlığını kanıtlamaları halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceklerdir. Haklı nedenler kanunla tanımlanmadığı için her somut olayın özelliğine göre mahkemelerce takdir edilecektir. Pay sahibinin hakkını sürekli ve ciddi şekilde ihlal eden durumlar, şirketin ortak amacının gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı haller haklı sebep olarak kabul edilmelidir. Bununla birlikte haklı nedenlerle fesih davasının açılabilmesi için, haklı nedenlerin ortaya çıkmasında davacı ortakların kendi eylem ve işlemlerinin katkısının bulunmaması, diğer bir anlatımla feshe dayanak gösterilen haklı nedenlerin diğer ortaklardan kaynaklandığının kanıtlanması gerekir. Hiç kimsenin kendi eylem ve işlemlerine dayanarak kendisi lehine sonuç çıkaramayacağı ilkesi de bunu gerektirmektedir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/03/2019 tarih ve 2017/3460 Esas 2019/2407 Karar, 13/11/2018 tarih ve 2016/14541 Esas 2018/6990 Karar sayılı ilamları) . Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ve İsviçre Federal Mahkemesi yerleşmiş içtihatlarında haklı nedenle fesih davasındaki son çare özelliğinin haklı sebebin oluşması aşamasında gözetilmesi yönündedir. Diğer bir anlatımla son çare olma sadece haklı nedenle fesih davasında fesih kararının son çare olduğu anlamına gelmeyecek, haklı nedenle fesih sebebi olarak ileri sürülen hususlar azınlığa tanınan başka haklar kullanılarak ortadan kaldırılarak azınlık hakları sağlanabilecek ise ileri sürülen bu hususlar fesih için haklı sebep olmayacaktır. Yapılan açıklamalar karşısında somut olaya gelindiğinde, asıl ve birleşen davada davacı yan davalı şirketin haklı nedenle feshi koşullarının oluştuğunu ileri sürerek işbu asıl ve birleşen davayı açmıştır. Asıl ve birleşen dava dilekçesinde davacı yanın davalı anonim şirketin feshi talebiyle TTK'nun 531. maddesine dayalı olarak açılan işbu davalar haklı sebep olarak ileri sürdüğü hususların haklı sebep oluşturup oluşturmadığı mahkemece irdelenmemiştir. Bu kabulün gerekçesi olarak da davalı yanın asıl ve birleşen davaya cevap dilekçesinde davacı yanın alternatif çözüm yöntemi olarak dava dilekçesinde belirttikleri davacıların ortaklıktan çıkarılması yönünde karar verilmesi talepleri gösterilmiştir. Davalı yanın sunduğu asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde açıkça davalı şirketin feshi için haklı sebep koşulunun gerçekleşmediğini, davacı yanın kusurlu olduğunu, şirketin feshini kabul etmediklerini bildirdiği görülmüştür. TTK'nun 531. maddesindeki açık düzenleme karşısında, davalı şirkette sermayenin en az 1/10'una sahip olan davacı yan ancak haklı sebeplerin varlığı halinde şirketin feshine karar verilmesi talebiyle dava açabilecektir. Bir başka anlatımla, davacı yanın açtığı davada haklı nedenle şirketin feshi talebi dışında alternatif bir talepte bulunması mümkün olmayıp alternatif çözüm yöntemi hakime tanınan yetkidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28/05/2025 tarih 2025/11-121 Esas 2025/364 Karar sayılı kararında da; "... Haklı nedenlerle anonim şirketin feshi davasının bir başka özelliği ise hâkime tanınan fesih talebiyle bağlı olmaksızın karar verme yetkisidir. 6102 sayılı TTK’nın 531. maddesi kapsamında açılan fesih davasında hâkim, haklı nedenlerin mevcudiyeti hâlinde şirketin feshi yerine davacı pay sahibinin şirketten çıkarılmasına yahut duruma uygun ve kabul edilebilir başka bir çözüm yoluna karar verebilir. Doktrinde bu husus, şirketin feshinin tali (ikincil) niteliği yahut şirketin feshinin son çare (ultima ratio) olması prensibi olarak adlandırılmakla bu ilke; kanundaki düzenlemenin tarzı itibariyle bu tür bir davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın fesih dışında başka bir yol ile çözümlenmesi imkânı mevcut ise bu yolun kullanılması, ancak başka bir yolla uyuşmazlığın sona erdirilmesinin mümkün olmaması durumunda son çare olarak şirketin feshine karar verilmesi şeklinde ifade edilebilir (Ünal Tekinalp, Sermaye Ortaklıklarının Hukuku, İstanbul 2015, s. 333, 334; Erdem, Şirketler Hukuku Şerhi, s.3596, 3598)." denilmek suretiyle hakimin fesih talebiyle bağlı olmaksızın karar verme yetkisi bulunduğu belirtilmiştir. Haklı sebeple şirketin feshi talebini içerir davanın açılması halinde, haklı sebebin varlığı ispatlandıktan sonra hakim fesih yerine davacı yana paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerinin ödenip davacı pay sahibinin şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilecektir. Hakimin alternatif çözüm yöntemine karar verilebilmesinin de ilk koşulu haklı sebep olgusunun gerçekleşmesidir. İş bu davada dava dilekçesinde yer alan şirketin haklı sebeple feshi talebinden sonraki mahkemenin aksi kanaat halinde ayrılma akçesi karşılığında şirketten çıkarılmalarına ilişkin talepleri mahkeme yönünden bağlayıcı niteliğe sahip değildir. Mahkemece yapılması gereken ilk iş, haklı sebeple anonim şirketin feshi koşulunun oluşup oluşmadığının tespitidir. Şayet yapılan tespit sonucunda anonim şirketin haklı sebeple fesih koşulunun gerçekleştiği anlaşılırsa alternatif çözüm yönteminin değerlendirilmesi hususu mahkemenin takdirindedir. Haklı sebep ise, TTK’nunda sadece kollektif ortaklığın feshine ilişkin 245. maddesinde, şirketin kuruluşuna yol açan fiili veya kişisel sebeplerin şirketin işletme konusunun elde edilmesini imkânsız kılacak veya güçleştirecek şekilde ortadan kalkmış olması olarak tanımlanmış ve özellikle; a) Bir ortağın, şirketin yönetim işlerinde veya hesaplarının çıkarılmasında şirkete ihanet etmiş olması, b) Bir ortağın kendisine düşen asli görevleri ve borçları yerine getirmemesi, c) Bir ortağın kişisel menfaatleri uğruna şirketin ticaret unvanını veya mallarını kötüye kullanması, d) Bir ortağın, uğradığı sürekli bir hastalık veya diğer bir sebepten dolayı, üstüne aldığı şirketin işlerini yapmak için gerekli olan yeteneği ve ehliyetini kaybetmesi, gibi hâller haklı sebepler olarak örneklenmiştir. Anonim şirketler yönünden kanun koyucu hangi hallerin haklı nedenle fesih sebebi sayılacağını ne tadadi ne de örnek olarak saymıştır. Madde gerekçesinde öğreti ve uygulamaya bırakıldığı açıklanarak İsviçre Federal Mahkemesinin, genel kurulun bir çok kez kanuna aykırı bir şekilde toplantıya çağrılması, azınlık hakları ile bireysel hakların devamlı ihlali, özellikle bilgi alma ve inceleme haklarının engellenmesi, şirketin sürekli zarar etmesi, dağıtılan kârın düzenli olarak azalması hallerini haklı sebep olarak saydığı belirtilmiştir. İsviçre hukukunda; "Şirket sözleşmesinin yapıldığı sırada mevcut olan kişisel veya objektif nitelikteki esas şartlar, şirketin amacına ulaşılmasını imkânsız hale getirecek veya önemli ölçüde zorlaştıracak yahut tehlikeye düşürecek şekilde ortadan kalkmış ve şirketin devamı ortak için çekilmez hale gelmiş ise, şirketin feshi için haklı sebep vardır" (Özlem İlbaşmış Hızlısoy, Anonim Şirketin Haklı Nedenle Feshi, Doktora Tezi, Ankara 2015, s.51-52) İsviçre Federal Mahkemenin kararlarında; -Şirketin sürekli kötü yönetimi, -Şirketin belirli bir ivme ile zarar etmesi ve bir süre sonra şirketin iflasın eşiğine gelecek olması, -Aile şirketlerinde, aile içi kavgaların veya bazı aile bireylerinin aileden dışlanması, -Şirketin uzun yıllar kar etmemesi veya/ve kar dağıtmaması (kronik karsızlık), -Yönetim Kulunun uzun yıllar huzur hakkı almaması, -Şirketin amacını yerine getiremez durumda olması ve/veya uzun süre de durumun böyle devam edeceğinin anlaşılması gibi vakıaları haklı sebep olarak benimsediğini görüyoruz (Eser Rüzgar, Anonim Şirketin Azlık Tarafından Feshine İlişkin Dava ile İlgili İsviçre Federal Mahkemesi Kararlarının Değerlendirilmesi, TAAD, Ocak 2014, Yıl:5, S:16, s.340) Türk yargı kararlarında ise; Haklı sebep objektif veya sübjektif olabilir. Ana öge ortaya çıkan sebebin ortaklığın yaşamasını imkânsız hale getirmesidir. Her davada, hukuki ve maddi olayların özelliği dikkate alınarak iddianın haklı sebep teşkil edip etmeyeceklerinin irdelenmesi gerekir. Şirketin devamlı olarak zarar etmesi, kuruluş ve gayesinin gerçekleşmesine imkan kalmaması, ortaklar arasındaki ciddi anlaşmazlıklar, gibi hususlar haklı neden olarak kabul edilebilir. Doktrinde haklı sebeple fesih için, şirketin kötü yönetilmesi, pay sahipleri arasında anlaşma ve uzlaşma imkanının kalmaması, pay sahiplerinin haksız ve keyfi olarak farklı muameleye tabi tutulmaları, şirketin amacına hizmet etmemesi, kar dağıtmayarak ortakları açlığa mahkum etmek, şirket imkanlarının çoğunluk pay sahiplerine tahsisi, çoğunluğun hakim olduğu diğer şirketlere şirket imkanlarının kaydırılması, şirket imkanlarının yanlış kullanılması ve israfı, genel kurul ve yönetim kurulunun kilitlenmesi sürekli olarak gereksiz yere toplantıya çağrılması, azlığa karşı manevi güç ve baskı uygulamak, azlığın meşru taleplerinin sürekli ret edilmesi, pay sahiplerinin şirketteki hareket kabiliyetlerinin ortadan kalması şeklinde örneklemeler” yapıldığı görülmektedir. Doktrinde haklı sebeplerin görünüm biçimlerini "çoğunluk gücünün kötüye kullanılmasına ilişkin sebepler", "kişisel sebepler" ve "ortaklığa ilişkin sebepler" olarak üç büyük gruba ayırdıkları ve örneğin eşitlik veya hakların sakınılarak kullanılması gibi azınlığın korunmasına ilişkin temel ilkelerin ihlalini, pay sahiplerinin mali nitelikteki ve/veya yönetime katılma haklarını ihlal eden uygulamaları, pay sahibinin kişisel uyuşmazlık çıkarmasını veya bazen onun kişiliğinde diyelim iflas, ölüm, kısıtlanma gibi gerçekleşen bazı nedenleri, ortaksal yükümlülüklerin ihlalini, pay sahiplerinin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranılmasını, taraflar arasında imzalanmış bulunan pay sahipleri sözleşmesinin ihlalini, nihayet şirketin kötü yönetilmesini, amacını elde etmesinin olanaksızlaşmasını ve/veya organlarının karar alma yeteneğini yitirmesini haklı sebebe örnek olarak verdikleri gözlemlenmektedir (Ömer Teoman, Yaşayan Ticaret Hukuki Mütalaalar 15. Kitap 2012-2013, s. 294). İlbasmış, çoğunluğun gücünü kötüye kullanması, şirketin amacına ulaşılmasının imkansızlığı, sermaye kaybı, işletme konusunu değiştirilmesi, genel kurulu ve yönetim kurlunun işlevsizliği, kötü yönetim ve kişisel nedenleri haklı sebep olarak sınıflandırıp açıklamaktadır (İlbasmış s. 69-160). Çamoğlu ise; haklı sebep için istenilen devamlılık unsurunun bazı durumlarda gerekli olmadığını, tek bir sebebin bile bazen haklı sebep olarak kabul edilebileceğini belirterek «yöneticiler tarafından yapılan bir gümrük yolsuzluğu, milletlerarası terör listesindeki bir kişi ya da kuruluşla işbirliği veya gıda üretimi yapan bir firmanın bilinçli olarak halk sağlığına aykırı ürünler imal ettiğinin saptanmasını» örnek olarak vermiştir (Ersin Çamoğlu, Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshinde Hakimin Takdir Yetkisi, Batider, Yıl:2015, C.XXXI, S:1, s. 7). Azınlığın haklarının devamlılık arz edecek şekilde çoğunluk tarafından ihlal edilmesi bu suretle ortaklık ilişkisinin çekilmez hale getirilmesi yanında sahtecilik gibi, yöneticilerin suça bulaşarak ortaklığın ceza kovuşturması ile karşı karşıya bırakılması veya kayıtlarda yapılan usulsüzlüklerle vergi veya ceza kovuşturmasına uğramak gibi nedenler de Çamoğlu’nun belirttiği gibi ortaklığın feshi için tek başına sebep oluşturabilir. Anonim ortaklık bir sermaye ortaklığı olduğundan kural olarak pay sahiplerinin kişisel özelliklerinin ortaklığın işleyişinde rol oynamayacağı kabul edilmiştir. Bu yüzden, çok sayıda pay sahibinin bulunduğu büyük çaplı anonim ortaklıklarda kişisel sebepler tek başına haklı sebep teşkil etmez. Ancak aile şirketlerinde ve küçük ortaklıklarda kişi ortaklıklarıyla önemli benzerlik söz konusudur. Bu bakımdan somut olayın ve şirket tipinin özelliklerine göre, bir sermaye ortaklığı olan anonim ortaklıkta dahi, istinaden kişisel sebeplerin de haklı sebep sayılarak ortaklığın feshine, davacı pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verileceği kabul edilmelidir (11. HD, 02.06.2014, E:2014/3669, K:2014/10238; Yargıtay 11. HD E:2019/2942 K:2021/1647 sayılı Kararı). Çamoğlu; iletişim kopukluğu, güven ortamını zedeleyen olgular, şiddetli geçimsizlik, ihanet gibi kişi ortaklıklarına özgü nedenlerin az ortaklı kapalı anonim şirketler açısından haklı sebep olarak değerlendirilebileceği görüşündedir ( Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshinde Hakimin Takdir Yetkisi s. 8). Nomer, şahsi ilişkilerin bir sermaye şirketi olan anonim ortaklıklarda fesih sebebi olarak görülmesinin mümkün olmadığı, şirket ortakları arasındaki ihtilaf ve şahsi çekişmelerin ancak şahıs şirketi olan kollektif ve komandit ortaklıklarda haklı sebep olarak nitelendirilebileceği görüşündedir (Füsun Nomer Ertan, Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi Üzerine Düşünceler, İÜHFM, C.LXXIII, S:1, s. 426). Kaşrak, doktrin ve yargı uygulamalarını açıkladıktan sonra ; şahsi sebeplerin dışlanmasının TMK 4. madde sindeki hakimin bu kavramı doldurmasına ilişkin metoduna aykırı olduğunu, davalı şirketin yapı ve özellikleri dikkate alınarak ileri sürülen şahsi sebeplerin şirketin işleyişine etki ederek ilişkinin mevcut haliyle devamını objektif ve sürekli olarak çekilmez hale getirip getirmediğinin incelenmesi sonucunda haklı sebebin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmektedir (Esra Kaşrak, Anonim Şirketlerin Haklı Sebeple Feshine Şahsi Sebeplerin Değerlendirmeye Alınıp Alınamayacağı Hususunun Hakimin Takdir Yetkisi Bakımından Değerlendirilmesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XXIII, Yıl:2019, S:3, s. 186). Yargıtay’ın kararlarında vurguladığı gibi sermaye şirketi olan anonim ortaklıkta kural olarak pay sahipleri arasındaki ihtilafların haklı sebep oluşturması mümkün değildir. Ancak kapalı aile ortaklıklarında pay sahipleri arasındaki çekişmeler tarafların ortaklığı sürdürmelerini imkansız hale getirmiş ise haklı sebep sayılabilirler.

Hakim fesih talep eden ortağın veya ortakların menfaati ile fesih halinde zedelenmesi muhtemel bütün menfaatleri karşılaştırmalıdır. Kanunda tanımlanmadığına göre hâkim TMK 4. maddesi çerçevesinde her somut olayda haklı sebebin varlığını takdir edecektir. Somut olay adaleti gerçekliği ile şirketin yapısı ortaklığın işlevsel halini gözeterek vakıaların haklı sebep düzeyine ulaşıp ulaşmadığını araştırıp takdir etmelidir. Takdir hakkının sınırının kanuni dayanağın amacı ile uygun kullanılması gerekir. Haklı nedenin tespitinde anonim şirketin ortaklık amacının da gözetilmesi gerekir. Bilindiği üzere anonim şirketler ortaklarına kâr dağıtmak amacıyla kurulmuş kâr amacını güden ortaklık türüdür. Bu nedenle sürekli zarar etme, kâr dağıtmamayı şirket politikası haline getirerek azınlığın kârdan pay alma hakkını sürekli engellemek, kâr dağıtımı yapmamak sureti ile ortaklarını kazanç elde etmesi engellenirken çoğunluğun kararı ile çoğunluğa çeşitli isimler altında ödentiler yaparak örtülü kazanç aktarımı yapmak, haklı sebep sayılabilir. Diğer taraftan, hâkim bu değerlendirmeyi yaparken fesih davası açmanın davacı ortaklar için en son çare olup olmadığını da denetlemelidir. Örneğin; çekişmeyi yaratan genel kurul kararı aleyhine iptal davası açma imkanı varsa veya ortaklık esas sözleşmesinde başka bir hukuki olanağın kullanılması mümkün iken bu yola gidilmeden fesih davası açılması, davanın reddini gerektirebilir. Bu nedenle fesih davasının ikincil dava ve son çare olduğu da söylenebilir. Yasaman; Federal Mahkemenin 50 yıllık uygulamasında haklı sebeple fesih davasının en son çare olarak düşünülmesi gerektiği, azınlığın ortaklıklar hukuku çerçevesinde bütün imkanlarını kullanarak hakkını kullanması gerektiği, bütün bunlara rağmen bir sonuç alamıyorsa ortaklığın feshinin istenebileceği yolunda kararların istikrar kazandığını belirtmektedir (Hamdi Yasaman, Anonim Ortaklıkların Haklı Nedenle Feshi, s. 716-717). Haklı nedenlerle fesih davasının açılabilmesi için, haklı nedenlerin ortaya çıkmasında davacı ortağın kendi eylem ve işlemlerinin katkısının bulunmaması, diğer bir anlatımla feshe dayanak gösterilen haklı nedenlerin diğer ortaklardan kaynaklandığının kanıtlanması gerekir. Hiç kimsenin kendi eylem ve işlemlerine dayanarak kendisi lehine sonuç çıkaramayacağı ilkesi de bunu gerektirmektedir (Yargıtay 11. HD 6/2/2014 gün ve E:2012/9510 K:2014/2041 sayılı Karar). Her hak gibi azınlığa tanınan bu hakkın kullanılması da TMK'nun 2. maddesindeki iyi niyet esasına tabi olacaktır. Yani azınlığın bu hakkı kullanması iyi niyet kuralı çerçevesinde korunmaya değer değilse ve talep iyi niyete dayanmıyorsa mahkemece koşullar oluşsa bile (iyi niyete dayanmadığı için) fesih talebi reddedilecektir. Buna karşılık fesih koşullarının oluşması için çoğunluk pay sahiplerinin kusurlu davranışlarının bulunması şart değildir (İlbasmış, s. 52).

Hal böyle olunca mahkemece, asıl ve birleşen davaların TTK'nun 531 maddesine dayalı olarak açılan haklı sebeple şirketin feshi davası olduğu, davacı yanın ancak haklı sebeple şirketin feshini talep edebileceği, alternatif çözüm yöntemine ilişkin talebinin mahkeme yönünden bağlayıcı niteliği bulunmadığı gibi bu hususun hakimin yetkisinde olduğu, yapılan yargılama sonunda şirketin haklı sebeple fesih koşullarının oluştuğunun anlaşılması halinde alternatif çözüm yöntemlerinin mahkemece takdir edilmesi gerektiği, davalı yanın cevap dilekçesi ve aşamalarda davalı şirketin haklı sebeple fesih koşulunun oluştuğuna ilişkin açık bir kabulünün bulunmadığı, aksine davalı yanın şirketin haklı sebeple fesih koşulunun oluşmadığını belirttikten sonra alternatif çözüme karar verilmesini talep ettiği gözetilerek asıl ve birleşen davada yukarıda haklı sebep olgusuna ilişkin yapılan açıklamalar çerçevesinde, haklı sebeple davalı anonim şirketin fesih koşullarının oluşup oluşmadığı üzerinde durulup, haklı sebeple davalı şirketin fesih koşullarının gerçekleştiğinin kabul edilmesi halinde bu kez TTK'nun 531 maddesinin ikinci cümlesi çerçevesinde alternatif çözüm yönteminin değerlendirilmesi gerekirken haklı sebebin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir. Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden incelenmesine gelindiğinde, TTK'nun 531. maddesi uyarınca haklı sebeple anonim şirketin feshi davası sermayenin en az 1/10'unu temsil eden payların sahipleri tarafından açılabilecektir. Birleşen davada davacı ... davalı şirkette %14,47, asıl davada davalı ... davalı şirkette %14,47 oranında pay sahibidir. Anılan davacılar yönünden TTK'nun 531. maddesinde yer alan 1/10 oranında pay sahibi olma koşulu gerçekleşmiştir. Asıl davada davacılar ... ve ...'dır. Davacı ... davalı şirkette %1,03 oranında pay sahibi olup, anılan oran TTK'nun 531. maddesinde yer alan 1/10 oranının altındadır. Davacı ...'ın davalı şirketteki pay oranı yasanın aradığı 1/10 oranının üzerinde olup, anılan davacı tek başına bu davayı açabilecektir. Burada tartışılması gereken husus, haklı sebeple şirketin feshi davasını tek başına açmaya ilişkin pay sahibi olmayan davacı ...'ın, bu davayı tek başına açmaya ilişkin pay sahibi olan davacı ... ile birlikte açıp açamayacağıdır. TTK'nun 531. maddesinde açıkça haklı sebeple fesih davasını "sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri"nin açabileceği düzenlenmiştir. Açık düzenleme karşısında anonim şirkette 1/10 oranının altında pay sahibi olup, tek başına fesih davası açamayacak pay sahiplerinin bir araya gelmek suretiyle yasanın aradığı 1/10 oranında pay sahibi olma koşulunu gerçekleştirmeleri halinde bu ortakların birlikte haklı sebeple fesih davasını açmasına yasa imkan vermektedir. Ancak tek başına fesih dava açma hakkı bulunmayan paydaşın, tek başına 1/10 oranında pay sahibi olup ve tek başına fesih davasını açma hakkı bulunan ortak ile birlikte hareket ederek haklı sebeple anonim şirketin feshi davası açması mümkün değildir. Kanun koyucu haklı sebeple fesih davasına katılma hakkına ilişkin bir düzenleme yapmamıştır. Bu durumda mahkemece, asıl davada davacı ...'ın davalı şirkette yer alan hisse oranı karşısında TTK'nun 531. maddesi uyarınca diğer davacı ... ile birlikte hareket etmesi sonucu işbu davayı açmaya ilişkin aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı üzerinde durulmadan anılan davacı hakkında yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiş, kamu düzenine aykırılık teşkil eden bu husus re'sen gözetilmiştir. Tüm bu nedenlerle, anonim şirketin haklı sebeple feshi davasında haklı sebebin tartışılmasının ve alternatif çözüm yönteminin münhasıran hakimin yetkisinde olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin asıl ve birleşen davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 355. maddeler gereğince KISMEN KABULÜNE, 2-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2025 tarih ve 2018/251 Esas 2025/718 Karar sayılı asıl ve birleşen dava hakkındaki kararının kamu düzenine aykırılık da gözetilerek KALDIRILMASINA, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Asıl davada davalı tarafından yatırılan 42.868.999,87 TL nispi istinaf karar harcının talep halinde asıl davada davalıya iadesine, 5-Birleşen davada davalı tarafından yatırılan 40.019.351,12 TL nispi istinaf karar harcının talep halinde birleşen davada davalıya iadesine, 6-Asıl ve birleşen davada davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından asıl ve birleşen davada davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g.maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/11/2026

Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ... ... ... ... ...

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.