İlk Derece Mahkemesi 2025/413 E. 2026/770 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/413 KARAR NO : 2026/770 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/05/2025 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ... ... ' in sevk ve idaresindeki aracın, müvekkiline ait ticari taksiye çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalı sürücüsünün kusurlu olduğu, kazaya sebebiyet veren aracın davalı ... ... Aş adına kayıtlı ve diğer davalı ... .... ... Sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketi tarafından ... TL değer kaybı ödemesi yapılmış ise de bu ödemenin gerçek zararı karşılamadığını, ayrıca müvekkiline ait ticari taksinin 15 gün kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli ve ticari kazanç kaybı oluştuğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... TL bakiye değer kaybının tüm davalılardan, ... TL araç mahrumiyet bedeli ile ... TL ticari kazanç kaybının ise davalı sürücü ve araç malikinden, belirtilen müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının alacağının belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, dava dilekçesi ekindeki delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacıya ... tarihinde ... TL değer kaybı tazminatı ödendiğini ve bakiye tazminat borcunun bulunmadığını, ayrıca davacının kasko sigortacısına maddi hasar nedeniyle rücu ödemeleri yapıldığını, öncelikle tarafların kusur durumunun bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini, değer kaybı hesabının poliçe tarihinde yürürlükte bulunan genel şartlara göre yapılması gerektiğini, aracın önceki hasar kayıtları ile ağır hasar durumunun araştırılmasını, aynı bölgeden önceki hasar bulunması veya teminat dışı hallerin varlığı durumunda değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, sigortalı aracın kaza tarihindeki malik ve işleteninin tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin gerekli ödemeli yapması nedeniyle temerrüte düşmediğini ve faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davalı ... ... Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili bankaya ait kiralık aracın sürücüsü ... ... herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın davacıya ait ticari taksiyi kullanan ... ... ' ın kavşağa hızlı girerek hızını azaltmaması sonucu meydana geldiğini, müvekkillerinin kazadan kaynaklanan sorumluluklarının bulunmadığını, değer kaybı ve ticari kazanç kaybı taleplerinin zorunlu trafik sigortasından karşılanması gerektiğini, ... tarihli bilirkişi raporunda araç değer kaybının ... TL, sigorta şirketince yapılan ödemenin ... TL bakiye değer kaybının ... TL olarak hesaplandığını, söz konusu tutarın ... TL poliçe teminat limiti içerisinde kaldığını, araç kiralama sözleşmesi gereğince zararların sigorta kapsamında karşılanması gerektiğini, ayrıca davacıya ait ticari taksinin kısa sürede onarıldığını ve çalışmasını engelleyecek nitelikte hasar bulunmadığından ticari kazanç kaybı talebinin de yerinde olmadığını belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle ve esastan reddi ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen sigortalı aracın ZMMS'si ile araç maliki ve sürücü aleyhine açılan değer kaybı, araç mahrumiyet ve ticari kazanç kaybı istemine ilişkindir. Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı da dosyamıza ibraz edilmiştir. Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve ticari kazanç kaybı bedelinin belirlemesi için dosyamız bir kusur bilirkişisi, bir eksper bilirkişisi ile bir oto alım satım uzmanı bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda özetle; sigortalı araç sürücüsü davalı ... ... 2918 sayılı KTK'da belirtilen 57/1-A-C, 84/H Maddesi ile Yönetmeliğin 95. 101. Ve 109 maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu olduğu, başvurana ait araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı, kaza tarihi itibariyle hasarsız ikinci el piyasa değerinin yaklaşık ... TL olduğu, meydana gelen hasarların onarılması sonrasında aracın ikinci el piyasasındaki algısı ve satış koşulları dikkate alındığında onarım görmüş haliyle piyasa değerinin yaklaşık ... TL olduğu ve değer kaybının ... TL olduğu ve sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL tenzil edildiğinde bakiye değer kaybının ... TL olduğu, ... yılı itibariyle dava konusu aracın ortalama günlük net kazancının yaklaşık ... TL civarında olduğu, 15 gün mahrumiyetinin bulunduğu ve toplam ticari kazanç kaybının ... TL seviyesinde olabileceği hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili değer kaybı taleplerini ... TL, ticari kazanç kaybını da ... TL olmak üzere toplam ... TL olarak ıslah etmiştir. Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile değer kaybı talepleri yönünden davadan feragat ettiklerini, araç mahrumiyet bedeli ve ticari kazanç kaybı kalemleri yönünden ise aynen davalarına devam ettiklerini bildirdiği görüldü. Davalı sigorta şirketi vekili ... tarihli dilekçesi ile davacının değer kaybı talepleri yönünden vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden hiçbir taleplerinin olmadığını beyan etmiştir. TBK’nin 72. maddesinde haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemi ile açılacak davaların, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağı hükme bağlanmış, yine 2918 sayılı KTK'nın 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Yasanın 109/2. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir. Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, “işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu kazada davalı ... ... 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a-c ve 84/h maddelerinde düzenlenen kuralları ihlal etmesi nedeniyle %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacıya ait aracın ticari taksi olarak kullanıldığı, meydana gelen hasar nedeniyle aracın belirli bir süre ticari faaliyette kullanılamadığı, bu nedenle davacının kazanç kaybına uğradığı, bilirkişi heyetince aracın hasar durumu ve makul onarım süresi dikkate alınarak 15 günlük araç mahrumiyet süresinin belirlendiği, 2023 yılı itibariyle günlük ortalama net kazancın ... TL olduğu ve toplam ticari kazanç kaybının ... TL olarak hesap edildiği tespit edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi ve 6098 sayılı TBK'nun 49. Maddesi uyarınca, meydana gelen zarardan kusurlu sürücü ile işletenin sorumlu olduğu, davalı ... ... Bankası AŞ'nin de somut olayda aracın işleteni sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiş ve bu itibarla davacının ticari kazanç kaybı talebinin kabulü ile ... TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte sigorta şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili tarafından, trafik kazası nedeniyle aracın kullanılamadığı süreye ilişkin araç mahrumiyet bedeli ile ticari kazanç kaybı ayrı ayrı talep edilmiş ise de, dava konusu aracın ticari taksi niteliğinde olduğu, davacının aracı kullanılamamasından kaynaklanan zararın ticari kazanç kaybı kapsamında değerlendirilerek hükme esas alınan bilirkişi raporuyla belirlendiği anlaşılmıştır. Araç mahrumiyet bedeli ile ticari kazanç kaybı farklı zarar türleri olmakla birlikte somut olayda her iki talebin aynı araçtan ve aynı kullanım dışı kalma süresinden kaynaklandığı, davacının ticari kazanç kaybı dışında ayrıca ve bağımsız bir araç mahrumiyet zararına uğradığını ortaya koyan yeterli delil bulunmadığı, zarar görenin gerçek zararının mükerrer şekilde tazminine karar verilmesinin mümkün olmadığını, davacının aracını ticari faaliyette kullanamaması nedeniyle uğradığı kazanç kaybının ayrıca hüküm altına alınmış olması karşısında, aynı dönem için bağımsız olarak ispatlanamayan araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı tarafın değer kaybı yönünden ... tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini açıkça bildirdiği anlaşılmıştır. Feragat ile dava sona erdiğinden, feragatten sonra yapılan duruşmaya taraflar gelmeseler bile, mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar veremez; davanın feragat nedeniyle reddine karar vermelidir. (Hukuk Muhakemeleri Usulü-Prof Baki Kuru, Cilt:4, 2001 Basım, sf:3618) Feragat davayı sona erdiren taraf işlemi olup, geçerliliği için Mahkemenin veya karşı tarafın kabulüne gerek bulunmadığından usul ekonomisi ve yargılamanın sürüncemede kalmaması ilkeleri dikkate alınarak davacının sigorta şirketine karşı açmış olduğu değer kaybı talebinin feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.). Faiz başlangıcı ve türü yönünden; gerçek kişi sürücü ve işleten şirkete yönünden kaza tarihinden itibaren ve aracın kullanım tarzının hususi araç olması sebebiyle yasa faiz uygulanması gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, ... TL ticari kazanç kaybı bedelinin davalılar ... ... ... Bank'tan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 2-Araç mahrumiyet bedeli talebinin REDDİNE, 3-Değer kaybı talebinin FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, 4-Alınması gereken ... -TL harçtan peşin alınan ... -TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye ... -TL'nin davalı .... Sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 5-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL yargılama giderinin başvurunun kabul ve reddedilen kısmına göre hesap edilen ... TL ile ... TL ilk dava gideri ve peşin alınan (peşin harç+ıslah harcı) ... TL olmak üzere toplam ...-TL'nin davalı ... Sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı sigorta şirketinin vekalet ücreti talebi olmadığından sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 8-Değer kaybı talebi yönünden davanın açılmasına davalılar sebebiyet verdiğinden ... ... Bankası Aş lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Sigorta şirketi dışındaki davalılardan, ... TL'sinin ise davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE, Dair, E- duruşma talep eden davacı vekili Av. ... ..., davalı ... ... ile davalı ... Bankası vekili Av. ... ... 'un yüzüne karşı karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/10/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza