İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/4 E. 2025/450 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/4
Karar No
2025/450
Karar Tarihi

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/4 Esas - 2025/450 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/4 KARAR NO : 2025/450

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/01/2025 KARAR TARİHİ : 25/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/12/2025

TALEP: Davacı vekili 02/01/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin 2021/002060 sayılı tasarım tescilinin sahibi olduğunu, bunun yanı sıra söz konusu ürünün müvekkiline ... .... .... .... .... .... .... adlı web sitesinde "..." ismiyle satışa sunulduğunu, davalı yana ait "... .... .... " alan adlı web sitesinde yer alan bir kısım görsellerin, müvekkiline ait tescilli ... sayılı tasarımın ayniyete varan derecede benzeri olarak kullanıldığını göstermekte olduğunu, aynı şekilde “... .... .... ” isimli Instagram hesabı üzerinden müvekkiline ait tescilli tasarımın ayniyete varan derecede benzer olarak kullanıldığını, bu çerçevede web hosting hizmeti veren "..." aracılığıyla yapılan domain whois sorgusunda, alan adı bilgisine ulaşılamamış olup, “... .... .... ” isimli Instagram hesabında yayımlanan kamuoyu duyurusunda T. Abdullah Tuncay’ın şirket sahibi olarak belirtildiğini, ... 5. FSHHM 2024/51 D. İş dosyasında delil tespiti yaptırıldığını ve bu tespit sonucunda ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalı yana ait internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında yer alan görsellerin müvekkiline ait tescilli tasarımla aynı olduğunu, karşı yana ait internet sitesinde “...” ismi ile lanse edilen sandalyenin, müvekkiline ait “...” adlı ürüne ait ... sayı ile tescilli sandalyenin ayniyete varan derecede benzeri olduğunu, aynı şekilde, “...” ismi ile lanse edilen ürünün ... sayı ile tescilli ürüne yalnızca sırt desteği eklenmesi suretiyle satışa sunulduğunu ileri sürerek, davalı yan fiillerinin müvekkiline ait ... sayılı tasarım tescili numarası ile tescilli tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, tecavüz suretiyle üretilen, ithal veya ihraç edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulmasına, davalı yanın ihlal fiillerinin devamını önlemek üzere el konulan ürünlerin ve araçların imhasına, davalı yan fiillerinin Türk Ticaret Kanunu (TTK) anlamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine karar verilmesinini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kendi çizimleriyle dava konusu sandalyelerin geliştirilmesine katkıda bulunmak için 20.07.2024 tarihinde 2024/005964 başvuru numaralı tasarım tescil başvurusunu yaptığını, bu konuda bilimsel çalışmalar yapmakta olduklarını, tescil başvurusu öncesinde müvekkilinin gerekli araştırmaları yaptığı halde davacın tasarımları ile karşılaşmadığından davacının tasarımını taklit etmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin davacının tasarımından değil dünyada birçok modeli olan neredeyse anonimleşmiş dik duruş sandalyelerinden esinlendiğini, arama motoruna “dik duruş sandalyesi” yazıldığında dava konusu tasarımlara benzer onlarca sandalye tasarımına ulaşılabileceğini, müvekkilinin tasarladığı sandalyelerin, davacının tasarımından farklı görünüşe ve teknik özelliklere sahip olduğunu, tasarımı geliştirmede sahip olunan seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alınması gerekmekte olup sandalyelerin, tüm ürünlerin teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı ortak bir görünüme sahip olduklarını, müvekkilinin seçenek özgürlüğünün çok geniş olmadığını, müvekkili tarafından dava konusu tasarımdan ticari kazanç sağlanmadığını, müvekkilinin muhasebe kayıtları da incelendiğinde bu ürünleri hiç satmadığının, yalnızca tasarladığının görüleceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Davanın; tescilli tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, tecavüzün sonlandırılması ve ortadan kaldırılması istemlerinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan ... 5. FSHHM'nin 2024/51 D.İş dosyasındaki 18/10/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "İnternet Ortamında Yapılan Tespitler Açısından 1. Aleyhine tespit istenen www.lagomluxury.com alan adlı web sitesinde 17/10/2024 tarihinde yapılan incelemede web sayfası içeriğindeki “... KOLEKSİYONU” başlığı altında uyuşmazlık konusu “...” ve “...” isimli sandalyelerin bulunduğu, sitede yer alan biz kimiz bölümünde ... Luxury firmasının ... Sitelerden dünyaya açıldığının belirtildiği, sitenin iletişim kısmında herhangi bir mail, telefon ve adres bilgisinin açıkça bildirilmediği, iletişim için bir mail gönderim kutusunun olduğu, sitedeki diğer iletişim taleplerinde ise GSM numarasının belirtilmediği whatsapp görüşmeleri yoluyla iletişimin gerçekleştirildiği, ancak sitede yer alan ve satış aşamasında kullanılan GİZLİLİK POLİTİKASI’nda iletişim kanalı olarak lagomluxury@hotmail.com mail adresinin ve “Dalboyu Sokak no 33/6, ..., 06160, TR.” Adresinin yer aldığı ve bu adresin tespit isteyen tarafın, karşı tarafın adresi olarak belirttiği “Seyfi Demirsoy Mah. Dalboyu Sk. No:33/6 Altındağ/...” adresiyle örtüştüğü saptanmıştır. Uyuşmazlık konusu alan adının sahiplik bilgilerinin tespiti amacıyla https://www.whois.com.tr/ sayfasında yapılan incelemede ise alan adının 20/06/2024 tarihinde Türkticaret.net Yazılım Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A. Ş. tarafından kaydedildiği ancak siteyi kullanan kişiye ilişkin herhangi bir bilginin sayfada mevcut olmadığı tespit edilmiştir. 2. Aleyhine tespit istenen https://www.instagram.com/lagomseries/ adlı Instagram hesabında 17/10/2024 tarihinde yapılan incelemede: hesabın Instagrama Ocak 2021 tarihinde katıldığı, Instagramdaki “Lagomseries” hesap isminin altında “...® x Dila” isimleri ile Mobilyalar/Ergonomik & Ortopedik Tasarımlar şeklinde açıklamalar ile by @lagomluxuryofficial ve lagomluxury.com hesap ismi ve web sitesi adının bulunduğu, sayfada “Series by ... LUXURY ergonomic&osrthopedic designs” başlıklı paylaşımda “...® x Dila Serisini Keşfedin” başlığı altında uyuşmazlık konusu ... ve Zenith isimli oturma ünitesinin de olduğu ürünlerin tanıtıldığı, sayfada ayrıca Lagomseries başlıklı çeşitli fotoğraf ve videoda ... koleksiyonunun parçası olarak ... ve Zenith isimli oturma ünitelerinin olduğu tespit edilmiştir. Sayfadaki https://www.instagram.com/p/C_fW_YpohM6/ URL linkli Zenith Sandalyeye ilişkin 04/09/2024 tarihli videoda ise ... KOLEKSİYONU, ... LUXURY ibareleri ile +90 552 727 52 29 ve +90 533 582 99 08 GSM numaralarının belirtildiği saptanmıştır. Sayfadaki https://www.instagram.com/p/C93-vkqI_KH/ URL linkli videoda ise dilayenerrr instagram ismini kullanan muhtemelen Dila Yener isimli tasarımcının ... Mobilya ile yaptığı işbirliği sonucu ortaya çıkan Dila koleksiyonunu tanıttığı tespit edilmiştir. Bu tespitler çerçevesinde inceleme konusu web sitesi ile inceleme konusu Instagram hesabının aynı kişiye yani ... Mobilyaya ait olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Tasarım Hakkına Tecavüz İddiası Açısından Bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aleyhine tespit istenen www.lagomluxury.com adlı web sitesi ve https://www.instagram.com/lagomseries/ adlı Instagram hesabında saptanan ZENİTH ve ... model sandalyeler ile tespit isteyen adına 2021 002060/1 sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı arasında genel görünüm itibariyle benzerlik olduğu ve aleyhine tespit istenen site ve Instagram hesabında saptanan ürünlerin tespit isteyen adına 2021 002060/1 sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımına nazaran ayırt edici olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Haksız Rekabet İddiası Açısından Aleyhine tespit istenen www.lagomluxury.com adlı web sitesi ve https://www.instagram.com/lagomseries/ adlı Instagram hesabında saptanan ZENİTH ve ... model sandalyeler ile tespit isteyen adına 2021 002060/1 sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı ve tespit isteyen tarafından üretilen ...puf koltuk arasında iltibasa yol açabilecek derecede benzerlik bulunduğundan, aleyhine tespit istenen site ve Instagram hesabında saptanan ürünlerin tespit isteyen adına 2021 002060/1 sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı ve tespit isteyen tarafından üretilen ...puf koltuk ile karıştırılmaya yol açtığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 14/10/2025 havale tarihli raporda özetle; "Tasarım Hakkına Tecavüz Açısından - Davalıya ait ... ve ... adlı tespit edilen ürünlerin, davacıya ait ... nolu tasarım ile genel izlenim anlamında benzer oldukları, Haksız Rekabet Açısından - Davalının web sitesi ve Instagram hesabında saptanan ürünlerin davacı adına 2021 002060-1 sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı ve davacı tarafından üretilen ...puf koltuk ile karıştırılmaya yol açtığı," ifade edilmiştir.

Davalı vekilinin, ek rapor alınması talebi 6100 sayılı HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na (SMK) göre bir tasarımın korunması için tasarım veya ürün tanımına uygun olmasının yanı sıra yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekmektedir. SMK m. 55 (1) hükmüne göre: “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.” SMK m. 56 (1) hükmüne göre “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir: a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır. (4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.”

Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları SMK m. 59 (1)’de şu şekilde geçmektedir; Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

Tecavüz konusu ise şu şekilde ele alınmıştır; SMK m. 81 (1) Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c) Tasarım hakkını gasp etmek. (2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler şu şekilde ele alınır; SMK m. 149- (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulması. e) (d) bendi uyarınca el konulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre el konulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.

DAVA KONUSU TASARIMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI Eldeki davada, davalıya ait "..." ve "..." adlı ürünlerin, davacının davasını dayandırdığı ... sayılı puf koltuk tasarımı mevcuttur. Somut davada hükme esas alınan, alanında uzman bilirkişilerce yapılan tespitler doğrultusunda tasarımlara ilişkin karşılaştırma yapılmış ve yapılan tespitler incelenmiş, Mahkememizde de aynı yönde kanaat oluşmuştur. Buna göre:

1) Davalıya ait "..." ve "..." adlı ürünler ile itiraza mesnet ... sıra numaralı tasarım ile karşılaştırılmasında; Yapılan değerlendirmede, tasarımların genel geometrik yapı itibariyle birbirlerine benzedikleri tespit edilmiştir. Seçenek özgürlüğü, bu tür oturma elemanları bakımından sınırlıdır. Ancak, tasarımlar arasında farklılık yaratılabilecek noktalar da mevcuttur. İkili destek yastıkları, ayak-kayıt konstrüksiyonları ve taşıyıcı sistem formlarının, tasarımlar arasında büyük benzerlik gösterdiği görülmüştür. Destek yastıklarının formlarında da benzerlik bulunmaktadır. Ancak, ayak formları ve yere temas noktalarındaki formlar farklılık göstermektedir. Taşıyıcı sistemi oluşturan bu ayakların, davalıya ait ürünlerde hafif eğmeçli ve alt destek noktasında hafif açılı olduğu da tespit edilmiştir. Tasarımlar açısından bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu dik duruş sandalyelerini tanıyan, bilen, bu tür ürünlerin ait olduğu piyasayı araştırmış, bilgi ve deneyim sahibi olmuş bir kimse olarak kabul edilmiştir. Tasarımlar arasında saptanan ortak özelliklerin, davalıya ait ürünler ile davacıya ait tescilli tasarım arasında, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim anlamında benzerlik yarattığı düşüncesine ulaşılmıştır. Davacıya ait tasarımdan önce benzer tasarımların yapılmış olup olmaması konusu ise dava kapsamı dışında yer alan bir husustur. İş bu davanın konusunun yalnızca tasarım hakkına tecavüz olması sebebiyle, değerlendirme bu sınırda tutulmuştur.

Haksız Rekabet Açısından Değerlendirme: TTK’nın 54 ve devamında düzenlenen haksız rekabete ilişkin maddeler, haksız rekabet oluşturan eylemleri genel olarak belirleyen hüküm, dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturan hallere örnekler ve haksız rekabette bulunmaya bağlanan hukukî ve cezaî yaptırımlardan oluşmaktadır. Nitekim TTK' nın 54. maddesi haksız rekabeti: "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar” olarak tanımlamaktadır. Doktrindeki görüşe göre de haksız rekabet, olağan yarışın normal rekabetin kötü ve onaylanmayan biçimde, hukuka aykırı olarak yapılması şeklinde tanımlanması mümkün bir kavramdır. Haksız rekabet hukukuna ilişkin hükümlerin konuluş amacında piyasada rekabetin, doğruluk ve dürüstlük kuralları çerçevesinde, haklı yöntemlerle gerçekleştirilmesi yer almaktadır. Bu kurallarla önlenmek istenen, rekabetin sınırlanması değil, tam tersi rekabet hakkının kötüye kullanılmasının önüne geçilmesidir. Bu davranış kuralları, haksız rekabet hükümlerinin uygulama alanına sınır çizen kurallar olup, bunların belirlenmesinde hangi kriterlere dayanılacağı sorusu, haksız rekabet hukukunun özünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla tekelci hakları korumaya yönelik kuralların aksine haksız rekabet hukukunun özünü oluşturan soru, rekabet hakkının nasıl kullanıldığıdır. Elbet burada da marka hukukunda olduğu şekilde bir benzerlik şartı esas olmakla birlikte, benzerlik yaratmaya neden olacak eylemlerde bulunulması yasaklanmaktadır. Öğretideki ağırlıklı görüş de haksız rekabetin oluşması bakımından iltibas şartı aranması gerektiği yönündedir. Buradaki iltibas kavramı kavramsal açıdan marka hukukunda kullanılan kavram ile aynı olduğundan karıştırılma ihtimalinin belirlenmesinde marka hukukunda uygulanan ilkelerin dikkate alınması gerekmektedir. Genel kabul gören görüşe göre, serbest piyasa ekonomisinin özünü rekabet serbestisi oluşturduğu için esas olan, özel olarak koruma altına alınmış bir ürün söz konusu olmadığı sürece önceki ürünlerden yararlanma ve bunlara benzetme özgürlüğüdür. Buradaki istisna hal “dürüstlük kuralına aykırı” olmama halidir. Yargıtay 11. HD de bu ilkeyi benimsediğini 28/12/1999 tarihli ve 1999/7894 E., 1999/9570 K. Sayılı ilamında açıkça belli etmiştir; " “… Serbest yararlanma ve benzetmenin, taklit ve halkı aldatıcı düzeydeki benzerlik boyutuna ulaşması ve bir işletmenin yıllar suren yatırımını ve özenli çalışması sonucunda oluşturduğu imajı simgeleştiren bir ürünün taklidi halinde haksız rekabet vardır. Dürüstlük kurallarına aykırı olmamak koşuluyla herkes başkasının emeğinin sonuçlarından yararlanarak daha iyisini gerçekleştirmek ve rekabete katılmak hakkına sahiptir. Ancak dürüstlük kuralının ihlal edildiği noktada koruma başlar…”. Dolayısıyla rekabet özgürlüğün tanınması, serbest rekabet düzeninin gelişmesine katkıda bulunmakta ve piyasada tekelleşmeyi önlemektedir. Bu ilke gereği, ürünün patent, marka veya tasarım gibi özel olarak düzenlenmiş ve sahibine tekelci hak sağlayan hükümlerden yararlanma olanağı varsa, bu hükümler gereği korunmalı - ki bu haklara tecavüz aynı zamanda ve her şartta haksız rekabet sayılacaktır-, bu alan dışındaki ürünlere ise sadece haksız rekabet hukukunun gerektirdiği şartların varlığı oranında koruma sağlanmalıdır Bununla birlikte TTK m. 55’de ise başlıca haksız rekabet halleri örnekseme metodu ile belirtilmiştir. Uyuşmazlık ile ilgili olan düzenleme ise 55/1-a bendinin dördüncü alt bendi olup, hüküm: "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" fiilini haksız rekabet olarak düzenlemiştir Haksız rekabet iddiaları ile ilgili olarak aşağıdaki belirtilen başlıklar doğrultusunda inceleme yapılmıştır: Benzeme olgusunun sebebi teknik bir zorunluluktan mı ileri gelmektedir? Ürünlerin benzer olup olmadığı incelemesinde esas alınacak olan kullanıcı grubu kimdir? Davalı ve davacının ürünleri hangi noktalarda benzerlik ve farklılıklar taşımakta olup bu duruma ilişkin tespitler sonrasında ürünler arasında bir benzerlik var ise bu benzerlik ürünün müşterilerinde/kullanıcılarında bir yanılgıya sebep olabilecek mahiyette midir? Sorunun temelinde yer alan ihtilaf esasen tasarımın seçenek özgürlüğünün mevcut olup olmadığıdır. Seçenek özgürlüğü kavramı ile kastedilen, tasarımcıya tasarımına ayırt edicilik vermesi için bir serbest hareket alanının bırakılmış olmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup kişiden kişiye değişmez. Bazı biçimler (=görünümler) nesnenin işlevine sıkı surette bağımlıdırlar. Böyle tasarımlarda, tasarımcının hareket alanı geniş olmayacaktır. Mesela, bir otomobilin, ütünün veya şişenin şekli bu duruma örnek verilebilir olup her otomobil, ütü ve şişe temel yapıları itibariyle birbirine benzerdir. Dolayısıyla ayırt edicilik için tasarımcının muhakkak nesnenin işlevine ters düşen tasarımlar geliştirmesi beklenemez. Bu anlamda, tasarım konusunun sahip olduğu yerine getirilebilmesi için zorunlu olan alan dışında yapılabilecek olan tasarımların korunması mümkün olabilecektir. Seçenek özgürlüğünün hiç bulunmadığı hâllerde ise tasarım zaten korunamaz. Bu çerçevede öncelikle karşılaştırılan tasarımlar yönünden seçenek özgürlüğü kapsamında, tasarımcının hangi ölçüde bir özgürlük içerisinde hareket ettiğinin tespiti gerekmektedir. Dava konusu tasarım sandalye tasarımı olmakla birlikte özellikle işyeri/ofis/makam odası gibi “çalışma hayatı” odaklı olarak tasarlanan tasarımlardır. Bu tasarımların genel sandalye formuna haiz olmalarının yanı sıra işlevsel özellikleri ile de ön plana çıktığı bilinmekte ise de somut uyuşmazlık açısından bu durumun herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Sandalye tasarımlarında bir oturma yüzey ve bir sırtlık bölümünün bulunması, yine hareket kabiliyeti olan (tekerlekli) veyahut sabit nitelikte ayaklarla desteklenmiş olması dışında, bu ana iskelet üzerindeki yapılanmada minder, sırtlık, kolçak, arkalık, başlık, minder yapısı, renk vs. özelliklerde geniş bir özgürlük bulunduğu değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamında; davalıya ait.... .... .... .... .... .... .... .... .... model sandalyeler ile davacı adına ... sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı ve davacı tarafından üretilen ...puf koltuk arasında iltibasa yol açabilecek derecede benzerlik bulunduğundan, davalının web sitesi ve Instagram hesabında saptanan ürünlerin davacı adına ... sıra numarası ile tescilli oturma ünitesi tasarımı ve davacı tarafından üretilen ...puf koltuk ile karıştırılmaya yol açtığı ve TTK'nın yukarıda belirtilen 55/1-a bendinin dördüncü alt bendinde belirtilen durumun mevcut olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-DAVANIN KABULÜ İLE davalı yan fiillerinin, davacıya ait ... sayılı tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, 2-Davalı yan fiillerinin, davacıya ait ... tasarım tescil numarası ile tescilli tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil eden fiillerinin durdurulmasına ve önlenmesine, tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen, ithal veya ihraç edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulmasına, davalı yanın ihlal fiillerinin devamını önlemek üzere el konulan ürünlerin ve araçların imhasına, 3-Davalı yan fiillerinin, Haksız Rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine ve bu kapsamda olmak üzere haksız rekabet teşkil edecek şekilde üretilen, ithal veya ihraç edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulmasına, davalı yanın ihlal fiillerinin devamını önlemek üzere el konulan ürünlerin ve araçların imhasına, 4-Karar kesinleştiğinde, masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin Türkiye genelinde yayın yapan bir gazetede bir defa ilânına, 5-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 20.003,30TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/11/2025

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 1.318,30.-TL Posta Masrafı 510,00.-TL Bilirkişi Ücreti 14.000,00.-TL ... 5. FSHHM Masraf Toplamı 4.175,00.-TL Toplam 20.003,30.-TL

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/4, K. 2025/450, T. 25.11.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-4-e-2025-450-k-f8b0a5093d8a