İlk Derece Mahkemesi 2025/301 E. 2026/729 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/301 Esas KARAR NO : 2026/729

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 08/09/2025 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ihale yüklenicisi olduğunu, işyeri devri hükümlerine göre önceki şirket işçilerini devralarak çalıştırmaya devam ettiğini, çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve idarece ödenmek zorunda kalan her türlü hak ve alacaktan sorumlu olduklarını, işçi ...'nın alacaklarının tahsili için idare aleyhine dava açtığını, .... İş Mahkemesinin 2021/..., 2023/... sayılı dosya ile alacakların idareden tahsiline karar verildiğini, alacaklı tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2025/... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, 67.436,92TL vekalet ücretinden 16.859,24TL vergi tevkifatı yapılarak mahkeme masrafları ve vekalet ücret tutarı 267.732,52TL ödeme yapıldığını, ...Vergi Dairesine taşeronlardan kesilen yasal kesintiler için 10.174,32TL ödeme yapıldığını, istinaf ve karar harcı masrafı olarak 6.353,96TL ödendiğini, idare tarafından toplam 301.120,04TL ödeme yapıldığını, ihale şartnameleri ve sözleşmelerde yer alan hükümler ile Kanun hükümleri çerçevesinde taraflar arasındaki ikili ilişki gereği davaya konu bedelden sorumlu olduklarını, işçinin yüklenicinin işçisi olduğunu, idarenin iç ilişkide ödeme zorunluluğu bulunmadığını, asıl işveren olmaktan dolayı yapılan ödemelerin tamamından davalıların sorumlu olduğunu, 301.120,04TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep ettiklerini belirtmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür. DELİLLER : Davacı tarafından sunulan deliller dosya arasına alınmış, .... İş Mahkemesinin 2021/137 esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, Ödeme dekontu, Hizmet alım Sözleşmeleri ve Teknik Şartnameler, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. Mahkememizce atanan iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişi Dr. ...'in hazırlamış olduğu 12/01/2026 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; 10.01.2026 tarihli bilirkişi raporuyla davacının toplam 6 yıl 7 ay 21 gün olan hizmet süresinin 1 yıl 8 ay 30 gününün (01.09.2014-31.05.2016) davalı bünyesinde geçtiği tespit edilerek, davalının oransal sorumluluk esasına göre Fazla Mesai Alacağından 59.160,67 TL, Hafta Tatili Alacağından 13.551,26 TL, UBGT Alacağından 2.265,49 TL, kendi dönemine hasredilen kalemlerden ise 30.698,70 TL Ücret, 11.400,00 TL Yıllık İzin, 3.500,00 TL Yemek ve 3.500,00 TL Yol Alacağı olmak üzere toplam 124.076,12 TL işçilik alacağından; yargılama giderleri yönünden ise çalışma süresine paralel olarak yapılan paylaştırma ile 635,08 TL Yargılama Harcı, 297,93 TL Yargılama Gideri, 8.041,76 TL Vekalet Ücreti ve 1.666,57 TL İstinaf Gideri olmak üzere toplam 10.641,34 TL yargılama masrafından bir matematiksel oranlama yöntemiyle sorumlu olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davalının rücuen sorumluluğuna isabet eden net tutarların; 59.160,67 TL Fazla Mesai, 13.551,26 TL Hafta Tatili, 2.265,49 TL UBGT, 93.584,98 TL Ücret, 6.216,30 TL Yemek ve 6.216,30 TL Yol Alacağı olmak üzere (Gelir Vergisi dahil) toplam 183.663,61 TL işçilik alacağı ile; çalışma süresi oranlamasına paralel olarak 635,08 TL Yargılama Harcı, 297,93 TL Yargılama Gideri, 8.041,76 TL Vekalet Ücreti ve 1.666,57 TL İstinaf Gideri olmak üzere toplam 10.641,34 TL yargılama masrafından ibaret olduğu ve davalının rücuen tahsili gereken genel toplam sorumluluğunun 194.304,95 TL olarak hesaplandığı mütalaa edilmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından, davalı şirket bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...’ya mahkeme kararı ve/veya icra takibi neticesinde ödenmek zorunda kalınan toplam 301.120,04 TL işçilik alacağının, taraflar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve işçinin davalı şirketteki çalışma süresi gözetilerek, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. İşçi alacakları nedeniyle asıl ve alt işveren işçiye karşı müteselsilen sorumludur. Asıl işveren ile alt işveren arasındaki uyuşmazlıklarda ise genel hükümler uygulanır. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK’nun 167. (818 sayılı BK nun 146. m.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir. Dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemiyle sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifadeyle davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu dava dışı ve davalı alt işverenler, davacı üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Davalının kendisi dışında başka alt işveren bünyesinde dava dışı işçinin çalışıp çalışmadığı araştırılıp, kendi dönemiyle sınırlı sorumlu tutulması gerekmektedir. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2014/42038 E, 2016/761 K) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda asıl işveren ile alt işveren arasında imzalanan sözleşmelerde işçilik alacaklarından hangi tarafın sorumlu olacağına dair hüküm bulunması halinde sözleşmedeki hükme göre sorumluluğun belirleneceği, sözleşmede hüküm bulunmadığı hallerde ise yarı yarıya sorumluluk esasına işçilik alacaklarından asıl işveren ile alt işverenin sorumlu olacağının belirlenmiştir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. sayılı ilamında; "... Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Taraflar arasında imzalanan ... Müteferrik su ve kanal yapımı, bakım ve onarım işine ait sözleşmenin ve teknik şartnamenin incelenmesinde; sözleşmenin 29. Yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personel ile ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağı düzenlendiği görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi 34. Maddesinde: (1) Yüklenici, yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uygun olarak, işe aldığı her işçiye, personele ve teknik elemana, bunların adını ve soyadını, işe giriş tarihini, ücretini ve ücretin ödeneceği tarihi gösteren, kendisi veya vekili tarafından imzalanmış usulüne uygun bir karne vermek zorundadır. Ücret miktarı ve ödeme tarihi değişmedikçe bu karne geçerli sayılır. Değişiklik olduğu takdirde yüklenici çalışanlarına verdiği karneyi bu esasa göre, yedi gün içinde değiştirmek zorundadır. Bu yeni karnede önceki bilgilere ilave olarak yeni karnenin geçerlik tarihi mutlaka yazılır. (2) Yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hakedişin ödeneceği tahmini tarih, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur. İlanın yapıldığı, yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir.(5) Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıdaki fıkralarda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamında toplanan delillerden; dava dışı işçi ...'nın SGK kayıtlarına göre 01.09.2014-31.05.2016 tarihleri arasında davalı ... İnşaat şirketinde çalıştığı, ....İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyasında, ....İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30.Hukuk Dairesinin 2021/1567 esas sayılı ilamı ile kesinleştiği, bu karara dayanılarak ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından bu ilam sebebi ile 301.120,04TL ödeme yapıldığı görülmekle taraflar arasındaki sözleşmenin 29. madde de personele ilişkin sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağı düzenlendiği ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 34. Maddesinde yüklenicinin işe aldığı her işçiye ücret ödeyeceği, ödememesi halinde bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlanacağı, alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumlu olacağı kabul edilmiş olup işçinin işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağının açıkça düzenlendiği anlaşılmıştır. ....İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 12.08.2009-31.05.2016 tarihleri arasındaki tüm çalışmaları yönünden değerlendirme yapılarak karar verildiği ancak davalı işyerinde çalışmasının 01.09.2014-31.05.2016 tarihleri arasında 1 yıl 8 ay 30 gün olduğu görülmekle bilirkişi raporu ile bu süre tespit edilerek hesaplama yapılmış olup davalının dava dışı işçinin tüm alacaklarından sorumluluğu bulunmadığı dikkate alınarak 20.03.2026 tarihli bilirkişi ek raporu olaya uygun ve denetime elverişli olduğundan itibar edilerek hükme esas alınmış olup davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: %64,53 ) HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda İzah Edildiği Üzere; 1- Davanın KISMEN KABULÜ ile 194.304,95 TL'nin ödeme tarihi olan 24/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 13.272,97TL nispi karar harcından yatırılan 5.142,38TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 8.130,59TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00TL'nin 2.968,38TL sinin davalıdan, 1.631,62TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafça yatırılan 5.142,38TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam 19.027,90TL yargılama giderinin kabul oranına göre 12.278,70TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa resen iadesine, Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır