İlk Derece Mahkemesi 2025/24 E. 2025/810 K.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/24 Esas - 2025/810 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/24 Esas KARAR NO : 2025/810

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/01/2025 KARAR TARİHİ : 24/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 04/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca, elektriğin iletimi, arz güvenliği ve kalitesinden sorumlu olarak kurulan davacı ..., işi gereği elverdiği ve mevzuatı çerçevesinde, kamu hizmetini ifa edebilmek amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımları yapılmakta olduğunu, davacı ... ile davalı iş ortaklığı ... Yapı Grup Elektrik İnşaat Taahhüt A.Ş. ...Mühendislik Elektrik Makine İnşaat Tarım Hayvancılık Dış Tic. San. ve Tic. A.Ş. arasında Hizmet Alımı Sözleşmeleri imzalanmış, davalı iş ortaklığı ile yapılan sözleşmede, sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalıların sorumlu olacağı hususu açıkça belirlenmiş ve sözleşme tarafın özgür iradesiyle imzalandığını, davalının sözleşmede belirlenen bu husus kabul edilmekle birlikte, ...Vergi Dairesi Başkanlığı, Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün aşağıda liste halinde bildirilen Vergi/Ceza İhbarnameleri ile hizmet alım sözleşmelerine ait karar pulu bedelinin mükellefe (davalı) iade edilmesi gerekçesiyle müvekkil Teşekküle karar pulu damga vergisi ile vergi ziyai cezası düzenlendiğini, anılan vergi ziyan cezası üzerine davacının teşekkül tarafından Vergi/Ceza İhbarnamelerinin iptal edilmesi istemiyle ...Vergi Mahkemesinde davalar ikame edildiği, Mahkemelerce de verilen karar ile "Vergi ziyaı cezası yönünden davanın kabulüne, dava konusu vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına, damga vergisi yönünden davanın reddine " olmak üzere, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği ve kararların kesinleştiğini, Mahkeme kararları gereği ...Vergi Dairesi Başkanlığı Hitit Vergi Dairesince 2 nolu Vergi/Ceza İhbamameleri düzenlendiği İYUK 28. Maddesi gereği söz konusu karar pulu tutarı Hitit Vergi Dairesine vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harcı olmak üzere ödendiğini, davalı tarafından yapılan başvuru sonucu ...Vergi Dairesi tarafından yapılan haksız işlem nedeniyle ...Vergi Mahkemelerinde ikame edilen davalarda, davacı Teşekkül damga vergisi ve gecikme zammı bedeli yam sıra, yargılama gideri de ödemek zorunda kalındığını, açılan davalara ilişkin bilgiler ve yapılan masrafların listesi aşağıda sunulduğunu, sözleşmeden doğan damga vergisi, Kamu İhale Kanunu kapsamında %4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde yer almakta ve davalı tarafından teklif bu giderler dahil sunulmakta olduğunu, sözleşme kapsamında söz konusu damga vergisi tutarının karşı tarafa yüklenmesi, imzalamış olduğumuz sözleşmenin 'Sözleşme Bedeline Dâhil Olan Giderler' başlıklı 7.1. Maddesi ile esasında dolaylı olarak damga vergisinin Teşekkülümüzce davalıya ödenen sözleşme bedeli içerisinde karşılandığı açık olduğu, davalı, hem sözleşme bedeli içerisinde damga vergisini Teşekkülden tahsil ederek hem de Mahkeme sonucu iadesine karar verilen tutarın Şirkete dolaylı olarak ödenmesiyle davalı malvarlığında haksız biçimde sebepsiz zenginleşme meydana gelindiği, davalının sebep olduğu kamu zararının bu sebeple kendisinden tahsili gerekli olduğununu, açıklanan sebeplerle, sözleşme kapsamında yerine getirilen yükümlük sonrasında ...Vergi Dairesi Başkanlığı Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 2 nolu Vergi/Ceza İhbamamesi sonucu yatırılan vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harçları ile açılan davalara ilişkin dava giderlerinin yasal yollardan tahsilinin talep edilmesi gerekli olduğunu, belirterek davanın kabulüne, sebepsiz zenginleşen davalının sebep olduğu kamu zararı olan toplam 1.091.980,05 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, müvekkili şirketin sebepsiz zenginleşerek sebep olduğu iddia edilen 1.091.980,05 tl kamu zararının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili talep ve dava edildiğini, vergi yükümlülüğünün yasadan kaynaklandığını, sözleşme ile yasal vergi yükümlüsünün değiştirilmesinin mümkün olmadığını, ihale karar damga vergisi bedelinin yükümlüsünün davacı ... olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede damga vergisinin müvekkili tarafından karşılanacağına dair düzenleme bulunmadığını, sözleşmenin 7.maddesinde sözleşmenin imzalanması aşamasındaki vergi ve giderlerden bahsedilmediğini, davacı tarafından vergi mahkemesinde açılan davanın reddedilmiş olmasının da huzurdaki davadaki hakszılığını ortaya koyduğunu, davacı tarafından açılan ve iş bu davaya dayanak yapılan vergi mahkemeleri dosyalarında taraflar arasındaki sözleşmenin mahkeme kararı ile iptal edildiğine dair hususu dile getirmediğini, bundan dolayı kamu zararına kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, davacı tarafından yapılan yargılama gideri-vekalet ücreti ödemelerinin ve diğer fer'ilerin müvekkilden talep edilmesine ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; davalı yanın sebep olduğu iddia edilen kamu zararının davalıdan faizi ile talebine ilişkindir. Dosya kapsamının, ön incelemede belirlenen uyuşmazlık yönünden ve ödeme tarihlerini de belirtir şekilde rapor aldırılmak üzere vergi alanında uzman, kamu ihaleleri ve eser sözleşmeleri alanında uzman bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 17/07/2025 tarihli raporunda özetle; " Davanın tazminat davası olduğu, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı 23/05/2023 tarih ve 2022/1750 Esas 1976 Karar sayılı bir kararında; Davacı yüklenici, menfi zarar kapsamında yapıp da ödenmeyen iş bedeli, noter masrafı, damga vergisi, teminat mektubu için yapılan masraf, faiz ve komisyonları, sözleşmenin imzası için gerekli sigorta poliçesi masrafı, karar pulu bedeli ve Kamu İhale Kurumu payını isteyebilir. (15. HD 16.09.2020 gün ve 2020/1557 Esas 2020/2455 Karar sayılı kararı) Bu durumda mahkemece davacının menfi zarar kapsamında olan damga vergisi ve karar pulu bedelinin isteyebileceğini, Taraflar arasında 7 adet sözleşme ve şartname olduğu, Davacı ve davalılar arasında 7 adet sözleşme ve şartnamede damga vergisi hususu ile ilgili; Sözleşmenin 7. maddesin de;"- Sözleşme bedeline dahil olan giderler 7.1 Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir." denilmekte olduğu, Şartnamenin 25.1. Maddesinde; "Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edecekleri fiyata dahil edilecektir." denilmekte olduğu, Şartnamenin 44.6 maddesinde;"Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir." hükmünün yer aldığı görülmüştür." denilmekte olduğundan, Taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalının dava konusu ihale damga vergisinden sorumlu olmadığı, Damga Vergisi sözleşmenin 7.1 maddesinde, şartnamenin 25.1. Maddesinde, şartnamenin 44.6 maddelerine göre, ihaleyi veren ... İletim A.Ş. kurumu tarafından hak ediş tahakkukları doğrultusunda sözleşme kapsamında kesintiye tabi tutulan Damga Vergisinin ilgili vergi dairesine yatırılmasını davacı kurum yükümlülüğünde olduğunu,Bu nedenle davacı kurum ... İletim A.Ş.’nin kesintiye tabi tuttuğu damga vergisi tutarının dava konusu ihalenin damga vergisinden sorumlu olduğu, rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlık ,davacının ödemek zorunda kaldığı damga vergisinin ,taralar arasındaki sözleşmeye istinaden davalılardan rücuen tazmin edip edemeyeceğine ilişkindir. Taraflar arasındaki Sözleşmenin 7. maddesinde;" Sözleşme bedeline dahil olan giderler 7.1 Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir." şeklinde düzenleme mevcuttur. Taraflar arasındaki sözleşmenin tabi olduğu Şartnamenin 25.1. Maddesinde; "Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edecekleri fiyata dahil edilecektir." denilmekte olduğu, Şartnamenin 44.6 maddesinde;"Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir." düzenlemesi mevcuttur. Davacı yan Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30-ç maddesine göre ihale damga vergisi pulunun davalı yanca ödenmesini talep etmiş ise de, Taraflar arasındaki sözleşmenin 'Madde 8 - Sözleşmenin ekleri' başlıklı bölümünde ; "8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır. 8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, 2) İdari Şartname, 3) Sözleşme 4) Birim teklif mektubu ve cetveli 5) Teknik Şartname 6) Firma gizlilik taahhütnamesi" şeklindedir. Söz konusu madde hükmüne göre Kamu İhale Genel Tebliği, Sözleşme eklerinde yer almamaktadır. Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30-ç maddesinde "Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler"i belirlenmiş olup, bu giderlerden sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla taraflar arası Sözleşmenin parçası olarak kabul edilmeyen söz konusu Tebliğ hükümlerine dayanılarak ihale karar damga vergisinden yüklenicinin sorumlu tutulamaz . İdari Şartnamenin 46.1 maddesine göre sözleşmenin imzalanması nedeniyle ödenecek vergilerin yükleniciye ait olup olmayacağına dair yapılan değerlendirmede ise ,ihale karar damga vergisi ise sözleşme imzalama aşamasından önceki aşamada ihaleye çıkan idarenin, kendi idari işlemleri kapsamında tek taraflı aldığı bir karar olup yüklenicinin hiçbir dahilinin olmadığı aşamadır. Bu nedenle kendisi de damga vergisi mükellefi olan davalı idare tarafından karşılanması gereken bir masraf olarak ortaya çıkmakta olduğundan ,dosyaya kazandırılan ve gerekçesi hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporuna göre de , taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalının dava konusu ihale damga vergisinden sorumlu olmadığı, Damga Vergisi sözleşmenin 7.1 maddesinde, şartnamenin 25.1. Maddesinde, şartnamenin 44.6 maddelerine göre, ihaleyi veren ... İletim A.Ş. kurumu tarafından hak ediş tahakkukları doğrultusunda sözleşme kapsamında kesintiye tabi tutulan Damga Vergisinin ilgili vergi dairesine yatırılmasını davacı kurum yükümlülüğünde olduğunu, bu nedenle davacı kurum ... İletim A.Ş.’nin kesintiye tabi tuttuğu damga vergisi tutarının dava konusu ihalenin damga vergisinden sorumlu olduğu kanaatiyle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 615,40 TL harçtan peşin alınan 18.648,29 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.032,89 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 169.797,01 TL vekalet ücretinin red nedeni aynı olması sebebi ile, davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 4.700,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2025